Nyu-Deli qalasında Hindstan xalıqaralıq isler keńesi tárepinen shólkemlestirilgen ShBSh analitikalıq orayları forumınıń XX májilisi bolıp ótti.

Ilajdıń teması “ShBSh: regiondı “Dúnya – birden-bir shańaraq” ruwxında transformaciyalawǵa qaray” boldı.
Forumda ShBShǵa aǵza mámleketlerden 30 dan aslam ekspertler, sonıń ishinde, Belarus, Hindstan, Iran, Qıtay, Rossiya, Tájikstan hám Ózbekstannıń jetekshi milliy tallaw hám izertlew oraylarınıń basshıları hám wákilleri, sonday-aq, Shanxay birge islesiw shólkemi Sekretariatınıń delegaciyası qatnastı.
Májilis qatnasıwshıları ShBSh jumısınıń tiykarǵı baǵdarları boyınsha hár tárepleme hám konstruktivlik pikir alıstı. Siyasat hám qáwipsizlik tarawında strategiyalıq sóylesiwdi bekkemlew, ekonomikalıq hám investiciyalıq birge islesiwdi keńeytiw, sanaat kooperaciyası tarawında birgeliktegi joybarlardı ámelge asırıw, mádeniy-gumanitarlıq baylanıslardı tereńlestiriw, sonday-aq, ShBShnıń áhmiyetli ekspert platforması sıpatında tallaw orayları forumınıń jumıs nátiyjeliligin arttırıw máseleleri dodalaw orayında boldı.
Ilaj juwmaǵında májilistiń juwmaqlawshı protokolı qabıl etilip, onda ShBShǵa aǵza mámleketlerdiń kún tártibindegi áhmiyetli máseleler boyınsha kelisilgen kózqarasları óz kórinisin taptı. Belgilengen tártipke muwapıq, 2025-2026-jıllarǵa mólsherlengen forumǵa basshılıq rásmiy túrde Iran Islam Respublikasınıń ShBSh Milliy izertlew orayına ótti.
Birinshi sessiya sheńberinde “ShBSh rolin keńeytiw: qáwipsiz hám turaqlı regionnıń jámiyetshilik kózqarasların alǵa qoyıw” atamasında SRII direktorınıń orınbasarı Baxtiyor Mustafoev bayanat jasadı. Ol óziniń shıǵıp sóylegen sózinde Awǵanstan menen birge islesiw ShBSh regionında qáwipsizlikti támiyinlewdiń tiykarǵı faktorı ekenin atap ótti.
Sonday-aq, ekspert jaqında Termiz qalasında eki regionnıń jetekshi siyasiy-ekspert toparı wákilleriniń qatnasıwında Oraylıq hám Qubla Aziyanıń regionlararalıq óz-ara baylanıslılıǵı boyınsha Termiz sóylesiwi bolıp ótkenine qatnasıwshılardıń itibarın qarattı. Bul ilaj Ózbekstannıń Awǵanstandı regionallıq kooperaciya processlerine tartıw, Awǵanstan aymaǵında uzaq múddetli tınıshlıq hám turaqlılıqtı támiyinlew ushın zárúr bolǵan sociallıq-ekonomikalıq sharayatlardı jaratıw boyınsha izbe-iz háreketleriniń logikalıq dawamı bolǵanı aytıldı.
B.Mustafoevtıń atap ótkenindey, turaqlı Awǵanstan úlken ekonomikalıq perspektivalardı ashadı. ShBSh mámleketleri ushın bul, bárinen burın, transport jónelislerin diversifikaciyalaw, óz-ara baylanıslı regionallıq ekonomikalıq modeldi qáliplestiriw hám sawda-ekonomikalıq baylanıslardı kúsheytiw imkaniyatı bolıp esaplanadı. Sonıń menen birge, házirgi zamanımızdıń barǵan sayın kúsheyip atırǵan kóp táreplemeli qáwip-qáterleri sharayatında ShBShǵa aǵza mámleketlerden jáne de kóbirek isenim, awızbirshilik hám strategiyalıq jaqtan puqta oylanǵan birge islesiw talap etilmekte.
Usı múnásibet penen B.Mustafoev birgeliktegi háreketlerdi eki tiykarǵı baǵdarǵa qaratıw zárúrligin atap ótti.
Birinshiden, SRII wákili “ShBSh – Awǵanstan” sóylesiw toparınıń jumısın qayta tiklew kerek, dep esaplaydı. Bul mexanizm Awǵanstan kún tártibi boyınsha kelisilgen sheshimlerdi tabıwdıń nátiyjeli quralı sıpatında ózin aqladı. Topardıń jumısın janlandırıw ShBShnıń Awǵanstandaǵı jaǵdaydı turaqlastırıw boyınsha tiykarǵı regionallıq platforma sıpatındaǵı rolin tikleydi. Eń áhmiyetlisi, bul format arqalı ShBShǵa aǵza mámleketler Awǵanstandaǵı gumanitarlıq krizisti jılawlaw boyınsha óz-ara birge islesiwdi muwapıqlastırıw ámeliyatın qaytaradı.
Ekinshiden, SRII direktorı orınbasarınıń pikirinshe, Awǵanstandı sistemalı sociallıq-ekonomikalıq qollap-quwatlaw zárúr. Usı kózqarastan, ShBSh qatnasıwshıları Termizde jaratılǵan zamanagóy infrastrukturadan belsene paydalanıwı múmkin. Awǵan jasları ushın bilimlendiriw baǵdarlamaları, densawlıqtı saqlaw tarawındaǵı joybarlar hám gumanitarlıq baǵdardaǵı basqa da baslamalardıń ámelge asırılıwı ShBShnıń Awǵanstannıń juwapkershilikli hám uzaq múddetli donorı sıpatındaǵı áhmiyetin arttıradı.

ÓzA