Mámleketimizde adam sawdasına qarsı gúresiw, onnan jábirlengen shaxslardı hár tárepleme qorǵaw, múnásip miynet principlerin alǵa qoyıw baǵdarında Prezidentimizdiń basshılıǵında sistemalı reformalar ámelge asırıldı. Áhmiyetlisi, bul tarawda anıq nátiyjelerge erisilmekte.

Bul baǵdardaǵı mámleketimiz tájiriybesi xalıqaralıq kólemde úyreniw hám qollanıw ushın tabıslı model sıpatında qaralıp atırǵanı XMSh tárepinen atap ótilgen. 2024-jıl iyun ayında Ózbekstannıń XMShnıń Hákimshilik keńesine saylanǵanı onıń ayqın belgisi bolıp esaplanadı.
Adam sawdasına qarsı gúresiw hám múnásip miynet máseleleri boyınsha milliy komissiyanıń gezektegi májilisinde usı baǵdardaǵı jumıslardı jáne de jetilistiriw, jol qoyılıp atırǵan ayırım kemshiliklerdi saplastırıwǵa itibar qaratıldı. 2024-jıl dawamında ámelge asırılǵan jumıslar, kórilgen ilajlar, saqlanıp qalıp atırǵan máseleler hám 2025-jılǵa rejelestirilgen tiykarǵı wazıypalar dodalandı.
Senat Baslıǵı, Adam sawdasına qarsı gúresiw hám múnásip miynet máselelri boyınsha milliy komissiya baslıǵı T.Norboeva basqarǵan májiliste adam sawdasına qarsı gúresiw hám múnásip miynet máseleleri tarawında 2024-jılı ámelge asırılǵan jumıslar, tarawdaǵı mashqalalar hám olardı saplastırıw boyınsha usınıslar sáwlelengen málimleme Prezidentke kirgizilgeni málim etildi.
Bul baǵdarda milliy nızamshılıq hám huqıqtı qollanıw ámeliyatı jetilistirildi. Adam sawdasına qarsı gúresiw hám múnásip miynet principlerin keńnen engiziwdiń shólkemlestiriw hám ámeliy ilajları kúsheytildi. Xalıqtıń adam sawdası hám múnásip miynet máseleleri boyınsha xabardarlıǵı arttırıldı. Óndiris tarmaqlarında xalıqaralıq miynet tarawındaǵı texnikalıq standartlardı engiziwge itibar kúsheytildi. Xalıqaralıq birge islesiw jedellestirildi.
2024-jılı adam sawdasına qarsı gúresiw hám múnásip miynet principlerin keńnen engiziw, tarawǵa baylanıslı nızamshılıq tiykarların jetilistiriw maqsetinde 36 normativlik-huqıqıy hújjet qabıl etildi. Xalıqaralıq miynet shólkeminiń 5 konvenciyası ratifikaciyalandı.
Bul tarawda mámleketlik uyımlardıń jumıs nátiyjeliligin arttırıw, Ózbekstannıń xalıqaralıq reytinglerdegi poziciyasın jáne de jaqsılaw maqsetinde 3 ilajlar baǵdarlaması qabıl etilip, orınlanıwı támiyinlenbekte.
Miynet inspekciyasınıń wákillikleri keńeytildi. Inspekciyaǵa miynet huqıqları hám miynetti qorǵaw haqqındaǵı nızamshılıqqa ámel etiliwi boyınsha tekseriwlerdi irkinishsiz ótkeriw wákilligi berildi.
Milliy komissiya tárepinen ótkerilgen úyreniwler dawamında nızam buzılıwı jaǵdayların saplastırıw maqsetinde jumıs beriwshilerge jazba kórsetpe hám usınıslar kirgizilgen. Miynet haqı hám oǵan teńlestirilgen tólemlerdi óndiriw boyınsha kirgizilgen shaǵım arzaları kórip shıǵılıwı nátiyjesinde 25,7 milliard sum óndiriw boyınsha sud qararları shıǵarılǵan.
Májiliste 2024-jılı adam sawdasına qarsı gúresiw, tarawǵa baylanıslı nızamshılıq tiykarların jetilistiriw maqsetinde bir qatar normativlik-huqıqıy hújjetler qabıl etilgeni atap ótildi.
Jınayat kodeksiniń 135-statyasına ózgerisler hám qosımshalar kirgizilip, bala sawdası jınayatı islengeni ushın jaza ilajı kúsheytildi.
Adam sawdasınan jábirlengen shaxslardı anıqlaw, olarǵı sociallıq, huqıqıy járdem kórsetiw ushın IIMniń «Áhmiyetli baylanıs tarmaǵı» úzliksiz islewi támiyinlenbekte.
Adam sawdasına baylanıslı jınayatlardı anıqlaw hám ayıplanıwshı shaxslardı juwapkershilikke tartıw baǵdarında sezilerli ózgerisler baqlandı. Sudlar tárepinen adam sawdasına baylanıslı 195 shaxsqa qarata 143 jınayat isi kórip shıǵılǵan. 138 jınayat isi boyınsha ayıplaw húkimi 188 shaxsqa shıǵarılǵan.
Adam sawdasına baylanıslı jınayatlardan jábirlengen shaxslarǵa medicinalıq-psixologiyalıq hám huqıqıy járdem kórsetildi, olardıń bántligin támiyinlew, isbilermenlikke tartıw, turaq jay mashqalaların sheshiwde ámeliy járdem kórsetildi.
Májiliste aymaqlarda adam sawdasına qarsı gúresiw, múnásir miynet principlerin alǵa qoyıw baǵdarındaǵı mashqalalı máseleler dodalandı.
Adam sawdasına qarsı gúresiw máseleleri boyınsha Ishki isler ministrligi, múnásip miynet máseleleri boyınsha Kámbaǵallıqtı qısqartıw hám bántlik ministrliginiń basshıları, aymaqlıq komissiyalar wákilleriniń málimlemeleri tıńlandı.
Milliy komissiya tárepinen tiyisli ministrlik hám uyımlar menen birgelikte islep shıǵılǵan 2025-jılı adam sawdasına qarsı gúresiw hám múnásip miynet máseleleri tarawında ámelge asırılǵan jumıslar boyınsha málimlemede bildirilgen usınıslardı ámeliyatqa qollanıw boyınsha ilajlar rejesi (jol kartası) joybarı kórip shıǵıldı.
Adam sawdasına qarsı gúresiw kishi komissiyası tárepinen islep shıǵılǵan Ózbekstan Respublikası Adam sawdasına qarsı gúresiw koncepciyasınıń joybarı hám onı ámelge asırıw boyınsha Ilajlar rejesi kórip shıǵıldı.
Dodalanǵan máseleler boyınsha Milliy komissiyanıń tiyisli qararı qabıl etilip, keleshektegi wazıypalar belgilep alındı.

Norgul Abduraimova,
ÓzA