Ózbekstan Respublikası Prezidenti Shavkat Mirziyoev aymaqlardıń rawajlanıwı, xalıqtıń turmısı menen jaqınnan tanısıw maqsetinde 15-aprel kúni Ándijan wálayatına keldi.

Aymaqlardaǵı ózgerisler “hawa dárwazası”nan-aq kózge taslanadı. Elimizde transport sistemasın rawajlandırıw baǵdarında jumıslar kóleminde Ándijan xalıqaralıq aeroportı da modernizaciyalanbaqta.
Sapar etiw barısında mámleketimiz basshısına bul haqqında málimleme berildi.
Bul aeroport 1978-jılı qurılǵan bolıp, házirgi talaplarǵa sáykes kelmey qalǵan edi. Ushıw-qonıw koridorınıń júk kóteriw qábileti tómen ekeni, zamanagóy jaqtılandırıw sistemasınıń joqlıǵı sebepli qatnawlardı qabıl etiw imkaniyatları sheklengen edi.
Búgingi kúnde rekonstrukciya jumıslarınıń birinshi basqıshı tamamlandı. Uzınlıǵı 3 mıń 300 metr, keńligi 60 metr bolǵan jańa ushıw-qonıw koridorı, júriw koridorı hám samolyotlar toqtaw ornı qurıldı. Drenaj sisteması jańalanıp, jer astı suwı qashırıldı. Sonday-aq, bul jerde ekinshi júriw koridorınıń qurılısı dawam ettirilip, IKAO CAT-II kategoriyasındaǵı radar, meteorologiya hám jaqtılandırıw úskenelerin ornatıw jumısları alıp barılmaqta.
Nátiyjede Boeing, Airbus markalı iri samolyotlardı qolaysız hawa-rayı sharayatı hám túngi waqıtlarda da qabıl etiw múmkin boladı. Bul kúnlik párwazlardıń sanın 10 esege shekem arttırıw imkaniyatın beredi.
Endi, ekinshi basqıshta jolawshı terminalın jańadan qurıw názerde tutılǵan. Bul arqalı jolawshılarǵa xızmet kórsetiw quwatlılıǵı saatına burınǵı 300 den 1000 ǵa, párwazlar sanı jılına 584 ten 3 mıń 700 ge kóbeyedi.
Bul Ándijan qalası hám Ferǵana oypatlıǵına qatnawlardıń sanın kóbeytiwge xızmet etedi.
Jumısın qayta baslaǵan bul aeroportta házir Tashkent – Ándijan – Tashkent jónelisi boyınsha párwazlar ámelge asırılmaqta.
Prezidentimiz bul jerde nátiyjeli basqarıwdı jolǵa qoyıw, xızmetlerdi arzanlatıp, jergilikli hám xalıqaralıq párwazlardı kóbeytiw boyınsha kórsetpeler berdi.
Ulıwma, elimizde aeroportlardı modernizaciyalaw boyınsha úlken jumıslar ámelge asırılmaqta. Ótken jıllarda Samarqand, Termiz, Úrgensh, Shahrisabz, Moynaq, Qoqand hám Zamin aeroportları jańalandı. Jáne bir qatar wálayatlarda modernizaciya processleri dawam etpekte.
Mámleketimiz basshısı ótken jıldıń fevral ayında Ándijanǵa sapar etiwi barısında kóplegen perspektivalı joybarlar menen tanısıp, wálayatta alıp barılıp atırǵanlar qurılıs, dóretiwshilik jumıslarınıń kólemin keńeytiw, sanaat, awıl xojalıǵı, xızmet kórsetiw hám servis tarawların jedel rawajlandırıw, xalıqqa múnásip turmıs sharayatların jaratıw, isbilermenlikti rawajlandırıw, xalıqtıń bántligin támiyinlew, kámbaǵallıqtı qısqartıw boyınsha tiyisli wazıypalardı belgilep bergen edi.
Bul tapsırmalardıń orınlanıwın támiyinlew boyınsha keń kólemli jumıslar ámelge asırıldı. Ótken jılı wálayatta jalpı aymaqlıq ónimdi islep shıǵıw kólemi 2023-jılǵa salıstırǵanda aytarlıqtay dárejede arttı. Xalıqtıń jan basına islep shıǵarılǵan jalpı aymaqlıq ónimniń kólemi 26,4 million sumdı quradı.
Prezident saparınıń ekinshi mánzili «WBM Romitex» klasteriniń Ándijan qalasında qurılǵan jańa kárxanası boldı.
«WBM Fabrics» dep atalǵan bul kárxana qayta islew shınjırınıń gezektegi basqıshı. Ulıwma bahası 50 million dollarlıq investiciyalıq joybar sheńberinde zamanagóy sanaat imaratı qurılıp, Italiya hám Germaniyadan joqarı texnologiyalıq úskeneler alıp kelinip ornatıldı. Gezlemeni boyaw hám gúl salıw jolǵa qoyıldı. Kárxana jılına 24 mıń tonna usınday ótimli ónim tayarlaw quwatlılıǵına iye. Joybar sheńberinde 600 turaqlı jumıs ornı jaratıldı.
Jáne bir itibarlı tárepi, komplekste Italiyadan alıp kelingen zamanagóy suw tazalaw imaratı qurılǵan. Onda boyaw cexınan shıqqan texnikalıq suw tazalanıp, qayta paydalanıwǵa qaratıladı. Bul únemlilik hám ekologiyalıq turaqlılıqtı támiyinlewde áhmiyetli orın iyeleydi.
Mámleketimiz basshısı kárxanadaǵı jumıs procesin kózden ótkerdi, qánigeler menen sóylesti. Óndiris maydanlarınan nátiyjeli paydalanıw, energiyanı únemlew arqalı ózine túser bahanı azaytıw, jumısshılardıń kásiplik mamanlıǵın arttırıw máseleleri haqqında sóz boldı.
Kárxananıń jumısı sırtqı bazarǵa qánigelesken, jıllıq eksport kólemi 55 million dollardı quraytuǵının atap ótiw kerek.
Ándijan wálayatında toqımashılıq sanaatı jedel rawajlanbaqta. Aymaqta jetistirilgen paxtanı zamanagóy klaster sistemasında tereń qayta islew keńeyip atır. Wálayattıń respublika toqımashılıq sanaatındaǵı úlesi 16,5 procent. 2024-jılı Ándijanda 20 trillion sumlıq toqımashılıq ónimleri islep shıǵarılıp, 488 million dollarlıq eksport etilgen. Bul wálayattıń ulıwma eksportınıń 42 procentin quraydı.
Bul tapsırmalardıń orınlanıwın támiyinlew boyınsha keń kólemli jumıslar ámelge asırıldı. 2024-jıl dawamında investiciyalıq joybarlar kóleminde úsh júz seksen joybar ámelge asırıldı. Onda toqımıshalıq, sanaat, qurılıs hám awıl xojalıǵı tarawları salmaqlı orın iyeledi. Bul joybarlardı iske túsiriwdiń esabınan otız eki mıńnan aslam jańa jumıs ornı jaratıldı.
Prezident Shavkat Mirziyoev Ándijan wálayatında 2025-jılı erisiliwi rejelestirilgen tiykarǵı maqsetlerge baylanıslı prezentaciya menen tanıstı.
Usı jıldıń birinshi shereginde investiciyalıq joybarlardıń nátiyjesinde hám kommerciyalıq banklerdiń qatnasıwında 77 mıń puqara jumıs penen támiyinlengen.
Ulıwma 2025-jılı 5 milliard 700 million dollarlıq 166 investiciyalıq joybar ámelge asırıladı. Bul arqalı 31 mıń jumıs ornı ashıladı. 31 túrdegi jańa ónim alıw jolǵa qoyılıp, 1,5 milliard dollarlıq eksport imkaniyatı jaratıladı. Kárxanalardı turaqlı energiya menen támiyinlewge 65 megavatt jańa quwatlıqlar jaratıladı.
Bul jumıslardı dawam ettirip, jıldıń aqırına shekem 305 mıń xalıqtı dáramatlı jumıs penen támiyinlew maqset etilgen.
Prezentaciyada ekonomikanı diversifikaciyalaw, sanaattı rawajlandırıw, jańa texnologiyalardı engiziw hám óndiris quwatlıqların keńeytiw máselelerine ayrıqsha itibar qaratıldı. 2025-jılı ekonomikalıq ósim páti 5,5 procentke jetiwi kútilmekte.
Prezident juwapkerlerge joybarlardı óz waqtında orınlap, xalıqtı dáramatlı jumıs penen támiyinlew, jumıssızlardı kásipke baǵdarlaw boyınsha kórsetpeler berdi.
Prezident Shavkat Mirziyoev Ándijan wálayatınıń aymaqlıq sanaat yarmarkasın barıp kórdi.
Bul jerde 110 kárxananıń 500ge shamalas ónimi prezentaciyaǵa qoyılǵan. Sonıń ishinde, avtomobil qurılısı, mashina qurılısı, toqımashılıq, elektr texnikası, sanlı texnologiyalar, qurılıs materialları, azıq-awqat, gúl jetistiriw, pal hárreshilik, balıqshılıq hám basqa tarmaqlardaǵı nátiyjeli joybarlar usınılǵan.
Mámleketimiz basshısı wálayatta islep shıǵarılıp atırǵan keń túrdegi ónimler hám aldıńǵı qollanbalar menen tanıstı, olardıń belsendileri menen sáwbetlesti. Jaqsı tájiriybelerdi qollap-quwatlap, elimiz kóleminde ǵalaba en jaydırıw zárúr ekenligin atap ótti.
Usı maqsette yarmarkaǵa Qaraqalpaqstan Respublikası, wálayatlar hám Tashkentten juwapkerler hám isbilermenler mirát etilgen. Olar ónimlerdi birgelikte islep shıǵarıw, kooperaciya hám sawda-satıq máselelerinde pikir alıspaqta.
Búgingi kúnde Ándijan wálayatında 11 mıńnan aslam sanaat kárxanası bar. Olardıń respublika sanaatındaǵı úlesi 10 procentten joqarı.
Atap aytqanda, aymaqta 47 sanaat zonası shólkemlestirilgen. Olarda 2,3 trillion sumlıq 1000 joybar ámelge asırılǵan bolıp, 18 mıń adam jumıs penen támiyinlengen. Bul zonalarda 2024-jılı 1 trillion sumlıq ónim islep shıǵarılıp, derlik 31 million dollarlıq eksport etilgen.
Házirgi kúnde bahası 1 milliard dollarlıq 288 investiciyalıq joybar ámelge asırılıw procesinde.
Sonıń ishinde, bıyıl 119 joybar iske qosılıp, 4 mıńnan artıq jumıs ornı jaratıladı. Sanaat ónimleriniń eksportı 47 million dollarǵa jetkeriledi.
Ótken jılǵı saparınan soń, Altınkól rayonınan 16 gektar jer ajıratılıp, mebellerdi klaster usılında islep shıǵarıw kompleksi shólkemlestirilgen edi. Bul jerde 100 den artıq ustaxana, 236 shourum hám sawda orınları jaylasqan.
Ándijan elimizde xalıq tıǵız jaylasqan aymaq. Ózbekstannıń 10 procent xalqı 1 procent jerinde jasaydı. Sonlıqtan mámleketimiz basshısınıń baslaması menen 2021-jılı jańa qala qurılısı baslanǵan edi. Bul retki saparında Prezident joybardıń dáslepki nátiyjelerin kórdi.
Bul qala Ándijan rayonındaǵı keń dalańlıqta, awıl xojalıǵında paydalanılmaǵan 4 mıń gektar maydanda qurılmaqta. Qurılıs segiz basqıshta rejelestirilgen bolıp, házir 1 mıń 770 kvartiralı 63 jay paydalanıwǵa tapsırılǵan. Sonday-aq, 1 mıń 680 orınlıq mektep, 420 orınlıq balalar baqshası, 250 qatnawǵa mólsherlengen poliklinika qurılǵan. Jeńil sanaat kárxanası, ipoteka orayı shólkemlestirilgen.
Mámleketimiz basshısı aymaq boylap júrip, jańa koplekslerdi kózden ótkerdi.
Tayar úylerdiń kópshiliginde shańaraqlar kóship kelip, jasamaqta. Oyın maydanshalarındaǵı balalardıń quwanıshları kewillerge zawıq, qáterjamlıq baǵıshlaydı. Dóretiwshilik jumısları jedel dawam ettirilip, bıyıl mıńnan aslam kvartiralı jáne 40 kóp qabatlı jay salınadı.
Imaratlar jol, elektr energiyası, tábiyǵıy gaz, ıssılıq sıyaqlı zárúr tarmaqlar menen támiyinlengen. Ishimlik suw jetkerip beriw ushın sıyımlılıǵı tórt mıń metr kub bolǵan suw saqlaw hám jetkerip beriw obekti iske túsirildi.
19 gektar maydanda «Jańa Ózbekstan» baǵı qurılıp, on mıń túpten aslam sayamanlı terek nálleri, puta hám gúller egildi. Amfiteatr, dem alıw orınları, dektorativ jollar, kafeler, balalar oyın maydanshaları, jaqtılandırıw sistemalarına iye bolǵan baǵ Jańa Ándijannıń kórki boladı.
Bul jerdegi «Vatanparvar boǵi» úlken simvolikalıq mánige iye. Baǵdaǵı «Watanǵa ant» monumenti, muzey, koncert hám tamasha maydanları miymanlarda úlken tásirler qaldıradı.
Joybardıń kólemi keń. Aymaqtıń 1 mıń 439 gektarında 2 mıń kóp qabatlı turaq jay boy tikleydi. Sonday-aq, kóplegen sawda hám xızmet kórsetiw shaqapshaları, 1 mıń 820 gektarda jasıl aymaqlar jaratıladı. Qurılıslar pitkennen soń, bul jerde 410 mıńnan aslam xalıq jasaw múmkin boladı.
Usı jerde jańa qurılıs hám abadanlastırıw joybarları tanıstırıldı. Oǵan bola, Áliysher Nawayı atındaǵı dem alıw baǵı ońlanadı. Jańa Ándijanda Zahriddin Muhammad Baburdıń esteligi ornatıladı. Prezident onda Baburdıń tulǵasın haqıyqıy sáwlelendiriw, átirapın baburiyler miyrası boyınsha tematikalıq parkke aylanıdırıw boyınsha óz pikirlerin bildirdi.
Mámleketimiz basshısı jańa baǵda ónermentshilik, kórkem óner hám ámeliy kórgizbelerdi tamashaladı. Ándijanda hár jılı xudojniklerdiń festivalın ótkeriw baslamasın alǵa qoydı.
Keyin Prezident Shavkat Mirziyoev Ándijandaǵı «Jańa Ózbekstan» baǵındaǵı xalıq seyiline qatnastı.
Ándijanlı jaslar menen sóylesiwde olarǵa joqarı isenim bildirdi.
– Mámleketimizdiń eń áhmiyetli maqsetlerinen biri – jaslar siyasatı. Tálim-tárbiya, máhálle, bántlik, sport sistemalarında ámelge asırıp atırǵan jumıslarımız perzentlerimizdiń mápleri ushın. Biziń jaslarımız qábiletli, talantlı. Bul qábilet qashan júzege shıǵadı? Miynet bolsa. Bilim alıp, umtılǵan adam hesh qashan kámbaǵal bolmaydı, jumısın tabadı. Siz de oqıp, izlenip, zamanagóy kásip-ónerlerdi iyeleń. Baxıtlı bolıw ushın búgin tiykar jaratıwıńız kerek, – dedi Shavkat Mirziyoev.
Prezidentimiz Ándijanda jasap atırǵan hár qıylı millet wákilleri menen de ushırastı. Elimizdegi tınıshlıq-tatıwlıq, milletleraralıq tatıwlıq eń qádirli jemis ekeni atap ótildi.
Baǵdaǵı amfiteatrda koncert baǵdarlaması kórsetildi. Mámleketimiz basshısı ilajda shıǵıp sóylep, wálayat xalqına húrmetin bildirdi.
– Insan qádirin ulıǵlaw, xalqımızdıń huqıqları menen erkinliklerin támiyinlew, sol tiykarda adamlardı turmıstan razı etiw – Jańa Ózbekstanda alıp barılıp atırǵan reformalardıń bas maqseti bolıp tabıladı. Búgin Watanımızdıń barlıq wálayatları, awıllarında áne, usı maqset qanday ámeliy nátiyjelerdi berip atırǵanın kórip, álbette, bárshemiz sheksiz quwanamız, – dedi Shavkat Mirziyoev.
Bunıń ámeliy dálilin gózzal hám biytákirar Ándijan jerinde de ayqın kóriw múmkin. Wálayatta sanaat, isbilermenlik, awıl xojalıǵı, baǵlar jaratıw, kóshe hám máhállelerdi abat etiw, xlıq ushın múnásip miynet hám jasaw sharayatların jaratıw boyınsha kóplegen jumıslar islenbekte.
– Ándijan jerinde Jańa Ózbekstan ideyası, Jańa Ózbekstan nápesi hár bir máhálle, hár bir shańaraqqa kirip barmaqta, xalqımızdı ullı sheklerge shaqırmaqta. Bul – reformalarımızdıń biz kútken, pútkil xalqımız kútken eń úlken, eń áhmiyetli nátiyjesi, – dedi Prezident.
Ándijan elimizdiń tariyxıy qalalarınan biri, oypatlıq gáwharı bolıp tabıladı. Búgingi kúnde wálayatta barlıq tarawlar jedel rawajlanbaqta. Házirgi waqıtta bul jerde júdá úlken potencial bar. Áne, usınday imkaniyatlardı iske qosıw, aymaqtı bunnan bılay da rawajlandırıw maqsetinde Jańa Ándijan qalası qurılmaqta. Qısqa waqıt ishinde bul jerde sulıw «Jańa Ózbekstan» baǵı da qurıldı.
Mámleketimiz basshısı bul jumıslarǵa úlken úles qosqan barlıq insanlarǵa minnetdarshılıq bildirdi.
Ándijan Zahriddin Muhammad Babur tuwılǵan diyar ekeni menen de belgili. Usı múnásibet penen Shavkat Mirziyoev Jańa Ándijan qalashasına Babur qalası dep atama beriw baslamasın alǵa qoydı. Bunı ándijanlılar quwanısh penen qollap-quwatladı.
Babur Mırza temiriyler civilizaciyasınıń múnásip dawamshısı, ilim, mádeniyat, kórkem óner hám ádebiyat qáwenderi bolǵan ullı tulǵa bolıp tabıladı. Ol biytákirar ilimiy hám dóretiwshilik miyrası menen milletimiz, xalqımızdı pútkil dúnyaǵa tanıtqan. Onıń húrmetine óz aldına qala qurılsa arzıydı. Bul Babur Mırzanıń kewlinde qalǵan ármanların júzege shıǵarıw jolında jáne bir tariyxıy waqıya bolıp qalatuǵını atap ótildi.
Qalada qánigelestirilgen baqsha hám mektep, universitet, muzey, kitapxana hám IT parkten ibarat iri bilimlendiriw klasteri qurıladı. Joqarı oqıw ornı quramında eń joqarı talaplarǵa juwap beretuǵın sport kompleksi de qurıladı.
Babur qalası milliy qádriyatlarımızdı jámleytuǵın ruwxıy orınǵa, jaslar ushın ilham hám ibrat, párwaz maydanına, elimizdiń jáne bir turizm hám mádeniyat orayına, zamanagóy texnologiyalardan paydalanılǵan «aqıllı qala»ǵa aylandırıladı.
Bul qala, tap ullı shayır hám oyshıl Nawayınıń ismi qoyılǵan áyyemgi qala sıyaqlı, dańqlı tariyxımız hám keleshegimiz arasında ruwxıy kópir boladı, jańa tariyxımızdan múnásip orın aladı. Aymaqtaǵı baǵdıń eń biyik ornında Zahriddin Muhammad Baburdıń jańa, sawlatlı esteligi ornatıladı.
Bul maqsetlerdi ámelge asırıw ushın baǵdarlama qabıl etilip, 250 million dollar qaratıladı.
– Bárshemiz bilemiz, Zahriddin Muhammad Babur dúnyanıń qay jerinde, qaysı úlkesinde bolmasın, bir ómir Watan saǵınıshı menen jasaǵan. Búgin ullı babalarımızdıń ármanları orınlandı, ol insan óz eline ruwxı menen qaytıp keldi, desem, sizler de bul pikirge qosılasız, dep oylayman. Mine, usınday ullı, tariyxıy kún bárshemizge múbárek bolsın, – dedi Shavkat Mirziyoev.
Mámleketimiz basshısı 15-aprel Mádeniyat hám kórkem óner xızmetkerleri kúni múnásibeti menen taraw wákillerin de shın júrekten qutlıqladı.
Prezident Shavkat Mirziyoevtiń Ándijan wálayatına saparı dawam etpekte.

Ziyodulla JÁNIBEKOV,
Ikram AVVALBOEV,
Faxriddin UBAYDULLAEV,
ÓzAnıń xabarshıları