Prezidenti Shavkat Mirziyoevtiń basshılıǵında 9-aprel kúni aymaqlardıń turizm potencialın arttırıw, sırt el investiciyası joybarların jedellestiriw máselelerin dodalaw boyınsha videoselektor májilisi ótkerildi.

Sońǵı jılları turizm eksportı 1,6 esege artıp, 3 milliard 500 million dollarǵa jetti, bul tarawda 2 mıńnan aslam jańa isbilermen jumıs basladı. Ótken jılı sırt el turistleriniń aǵımı birinshi márte 10 millionnan arttı.
Aymaqlarda turizm hám servis infrastrukturası oǵada tez rawajlanbaqta. Atap aytqanda, ótken 8 jılda 6 milliard 500 million dollar investiciya kirgizilip, 130 mıń miymanxana ornı ashılǵan.
Búgingi kúnde 20 turizm awılı jumıs islemekte. Parkent rayonınıń «Altın bel» shoqqısında xalıqaralıq dárejedegi jańa taw-lıja zonası qurılmaqta.
Negizinde, elimizdiń tariyxı, mádeniyatı hám tábiyatına tiykarlanıp, turistlerdi jáne 2-3 esege kóbeytiw múmkin. Biraq, ayırım aymaqlarda jol hám transporttıń qolaylı emesligi, kewilashar orınlar hám qızıqlı baǵdarlamalar jetispeytuǵını sıyaqlı kemshilikler bar.

Sonlıqtan májiliste orınlardaǵı imkaniyatlardı júzege shıǵarıp, turizm baǵdarların kóbetiw, turistlerge sharayatlardı keńeytiw ilajları dodalandı.
Máselen, Sariosiyo rayonı aymaǵınıń tiykarǵı bólegi tawlardan ibarat bolıp, qısqı turizm ushın úlken potencial bar. Bul jerde dar jolı, miymanxana hám sawda-servis xızmetleri tarawında 200 million dollarlıq joybarlardı ámelge asırıw múmkin. CHartaq rayonı da gózzal tábiyatı, shıpalı suwı menen belgili.
Juwapkerlerge usı sıyaqlı 36 rayon hám qalanı etno, gastronomiyalıq, medicinalıq, ekstremallıq, mádeniy-tariyxıy, zıyarat, kishi hám agroturizm tiykarında rawajlandırıw boyınsha baǵdarlama islep shıǵıw tapsırıldı.
Búgingi kúnde, “BBC”, “Euronews” sıyaqlı abıraylı telekanallarda, 20 dan aslam xalıqaralıq kórgizbelerde Ózbekstanǵa sayaxat keńnen úgit-násiyatlanbaqta. Viza tártipleri ápiwayılastırılmaqta, zamanagóy samolyotlar alıp kelinbekte.
Bul imkaniyatlardan paydalanıp, tarawdaǵı potenciallı bazarlardan turistlerdi tartıw, tikelley aviaqatnawlardı jolǵa qoyıw boyınsha kórsetpeler berildi.

Házirgi waqıtta Milliy turizm birden-bir platforması islep shıǵılmaqta. Endi oǵan elektron viza beriw, bilet alıw processleri de qosıldı. Sonday-aq, barlıq tariyxıy esteliklerge kiriw imkaniyatın beretuǵın birden-bir turistlik karta engiziledi.
Sońǵı jıllarda ishki turizmge itibar kúsheygeni ushın jergilikli turistlerdiń sanı 23 millionǵa jetti. Biraq, elege shekem basqa wálayatlarǵa sayaxatqa barmaǵanlar kóplep tabıladı.
Sonlıqtan endi hár aydıń bir shembi-ekshembisi «shańaraq hám jámáát penen sayaxatqa shıǵıw kúni» dep járiyalanadı. Jaslar arasındaǵı jarıs jeńimpazlarına Ózbekstan boylap sayaxat jollaması sawǵa etiledi.
Tarawdaǵı jáne bir baǵdar – mádeniy miyras obektleri. Sońǵı 4 jılda 327 usınday kompleks restravraciyalanıp hám konservaciyalandı. Házir jáne 485 obekt ońlanıw jaǵdayında.
Bul jumıslarǵa jeke menshik sektordı tartıp, biznes joybarlaw múmkin ekenligi atap ótildi. Mádeniy miyras obektlerin ijaraǵa beriwdi jetilistiriw, olarǵa túsimlerdi sanlastırıw wazıypaları kórsetip ótildi.

Turizm boyınsha joqarı bilimlendiriw múddeti 4 jıldan 3 jılǵa azaytılıp, dual sistemaǵa ótkeriledi. Endi onıń dawamı sıpatında, studentlerdi ámeliyat hám islew ushın sırt elge jiberiw jaqsı nátiyje beredi.
Ulıwma, bunday imkaniyatlar esabınan bıyıl 15 million turistti tartıw hám eksporttı 4 milliard dollarǵa jetkeriw múmkin ekenligi atap ótildi.
Májilis kún tártibindegi másele – sırt mámleketler menen birge islesiwdegi investiciyalıq joybarlardı tallaw boldı.
Bıyıl birinshi sherektiń ózinde Birlesken Arab Ámirlikleri, Malayziya, Kuveyt hám Franciyaǵa saaparlardıń waqtında 39 milliard dollarlıq 178 joybar boyınsha kelisimlerge erisildi. Jaqında Samarqandta ótken sammitte Evropa Oraylıq Aziyaǵa 12 milliard evro ajıratatuǵının málim etti.
Mámleketimizde 2025-jılı 42 milliard dollar sırt el investiciyasın tartıw názerde tutılǵan. 81 iri, 8 mıńnan aslam orta hám kishi joybar ámelge asırılıwı, donor shólkemlerden 2 milliard dollar grant hám bankler tárepinen 6 milliard dollar tartılıwı belgilengen.

Májiliste bul baǵdardaǵı imkaniyatlar aymaqlar hám birge islesiwshi mámleketlerdiń kesiminde tallandı.
Máselen, aldın investor barmaǵan, temir jol yamasa magistral jol da ótpegen Altınsay rayonında 100 million dollarlıq 3 iri joybar ámelge asırılmaqta. Yamasa Qwshrabotta granit tas qazıp alıw hám qayta islew boyınsha 75 million dollarlıq 2 jańa joybar baslanǵan. Izlense, bunday imkaniyatlar hár bir aymaqta bar.
Ótken ayda Londonda «Ózbekstan investorları kúni» shólkemlestirildi. Usı jıldıń ózinde 2 milliard 770 million dollar tartıw boyınsha kelisimge erisildi. Bunday ilajlardı Nyu-York, Singapur, Gonkong, Dubay, Shanxay, Tokio, Stambul sıyaqlı biznes oraylarında da shólkemlestiriw zárúr ekenligi atap ótildi.
Menshiklestiriwge baylanıslı úlken baǵdarlama islep shıǵılmaqta. Oǵan bola, 49 kárxanadaǵı mámleketlik úles xalıqaralıq bazarda satılıwı, 15 iri mámleketlik kárxana evrobond shıǵarıwı mólsherlengen. Bular da sırt el investiciyaların tartıw ushın úlken imkaniyat.

Usı ayda Jizzaqta, iyun ayında bolsa Tashkent qalasında xalıqaralıq investiciya forumları ótkeriledi. Olarda investorlarǵa usınıs etiletuǵın joybarlardıń toplamın puxta qáliplestiriw zárúr.
Xalıqaralıq qarjı institutları menen jańa sistemada islesip atırǵanı sebepli jıl basınan berli 706 million dollar ózlestirildi. Íssılıq stanciyaları, aymaqlıq elektr tarmaqları, awıl xojalıǵı, avtojol hám temir jol sistemalarındaǵı joybarlar bir qansha alǵa jıljıdı.
Biraq, waqtında orınlanbaǵan yamasa tiykarsız sozılıp atırǵan jaǵdaylar da bar. Bunnan keyin tayar joybarǵa ózgerisler kirgiziw tek Húkimet sheńberinde kórip shıǵılatuǵını, qosımsha jumıslar joybar tamam bolǵan soń, únemlengen qarjı esabınan orınlanatuǵını atap ótildi.
Házirgi waqıtta qarjı shólkemleri menen energetika, transport, agrar, kommunal hám sociallıq tarawlarda 20 milliard dollarlıq joybarlar ámelge asırılmaqta. Sırt elli sherikler mámleketimizde reformalardı qollap-quwatlambaqta.

Sonıń ishinde, ótken aylarda Jáhán banki, Evropa tikleniw hám rawajlanıw banki, Aziya rawajlanıw banki, Franciya rawajlanıw agentligi, Islam rawajlanıw bankiniń Ózbekstandaǵı wákilleri Qaraqalpaqstan, Ándijan, Jizzaq, Surxandárya hám Sırdáryaǵa barıp, 200 ge shamalas isbilermen menen birge isledi. Qısqa waqıt ishinde 1,5 milliard dollarlıq joybarlardı qarjılandırıwǵa kelisildi.
Bas ministrdiń ornınbasarına bul ámeliyattı sistemaǵa aylandırıp, basqa aymaqlarda da jáne keminde 3 milliard dollarlıq jyobarlardı qáliplestiriw wazıypası qoyıldı.
Májiliste dodalanǵan máseleler boyınsha ministrler, hákimler, sırt mámleketlerdegi elshiler hám tarawdaǵı isbilermenlerdiń usınısları tıńlandı.

ÓzA