Usı kúnlerde pútkil dúnyanıń názeri Ózbekstanǵa qaratılǵan. 2025-jıl 5-aprel kúni paytaxtımız Tashkent qalasında Parlamentleraralıq Awqamnıń 150-yubiley Assambleyası óz jumısın basladı.

Onda usı shólkemge aǵza mámleketlerdiń parlamentleri, parlamentleraralıq shólkemnen 2 mıńnan aslam delegat, sonday-aq, xalıqaralıq shólkemler, ǵalaba xabar qurallarınıń wákilleri qatnaspaqta.
Parlamentler menen baylanıslı bunday keń kólemli abıraylı ánjuman tek Ózbekstan emes, al Oraylıq Aziya tariyxında birinshi márte regionımızda ótkerilip atırǵanın atap ótiw zárúr.
Ilajdıń ashılıwında Ózbekstan Respublikası Oliy Majlisi Senatı Baslıǵı Tanzila Norboeva mámleketimiz Prezidenti Shavkat Mirziyoevtiń baslaması menen shólkemlestirilgen bul abıraylı ánjuman dúnya jámiyetshiligi tárepinen Ózbekstannıń dúnya siyasatı oraylarınan biri sıpatında tán alıp atırǵanın da tastıyıqlaytuǵının atap ótti.
“Sociallıq rawajlanıw hám ádillik ushın parlament háreketi” temasına baǵıshlanǵan ilajda kámbaǵallıqtı saplastırıw, múnásip miynet sharayatların jaratıw, sociallıq inklyuzivlikti qollap-quwatlaw hám qarar qabıl etiw procesinde kemsitilgen toparlardıń qatnasıwın arttırıw sıyaqlı máseleler dodalaw orayında bolmaqta.
Assambleya jumısında qatnasıp atırǵan Parlamentleraralıq Awqam Prezidenti Tuliya Ekson abıraylı ánjumandı ótkerip atırǵan Ózbekstan basshılıǵına, Senatına tereń minnetdarshılıq bildirdi.
– Biziń bul jerge saparımız, álbette, Ózbekstanǵa bolǵan joqarı húrmetimiz hám bul jerde alıp barılıp atırǵan processlerge úlken itibar qaratıp atırǵanımızdı kórsetedi, – dedi T.Ekson. – Sonıń menen birge, Ózbekstan Parlamentleraralıq Awqam principlerin – diplomatiya, demokratiya hám basqa tarawlarda jedel qollap-quwatlap atırǵan mámleketlerden biri bolıp esaplanadı. Keyingi jıllarda Ózbekstanda ámelge asırılǵan reformalardı tán alamız hám mámlekettiń qalay rawajlanıp atırǵanın kórip turıppız. Ózbekstan Prezidentiniń tómengi hám joqarı palatalarda hayal-qızlardıń sanın kóbeytiw jolında kórsetken háreketlerin atap ótpekshimen. Ulıwma esapta, Ózbekstan parlamentinde hayal-qızlardıń sanı 38 procentke jetti. Bul bolsa házirde dúnyadaǵı ortasha kórsetkish (26 procent)ten bir talay joqarı. Bul kórsetkish Ózbekstannıń bul baǵdarda úlken jetiskenliklerge eriskenin bildiredi.
Parlamentleraralıq Awqamnıń Bas xatkeri Martin CHungong Tashkent – parlament diplomatiyasınıń paytaxtına aylanǵanın atap ótti. Bul májilis global jámiyetshilik dús kelip atırǵan mashqalalar, kelispewshiliklerdi sóylesiw arqalı sheshiw múmkin ekenligin kórsetetuǵın úlgige aylanıwına isenim bildirdi.
Assambleyanıń birinshi jumıs kúninde ushırasıwlar, nátiyjeli sóylesiwler shólkemlestirildi. Kún dawamında Hayal-qız parlamentariyler byurosı májilisi, Parlament hayal-qız aǵzaları forumınıń 39-sessiyası bolıp ótti. Assambleyanıń saltanatlı ashılıw máresimi de ótkerildi.
Xalıqaralıq ilajdıń ekinshi jumıs kúninde Assambleyanıń basqarıw komiteti, Basqarıw keńesi, Densawlıqtı saqlaw boyınsha másláhát toparınıń májilisleri ótkerildi. Tınıshlıq hám xalıqaralıq qáwipsizlik máseleleri boyınsha turaqlı komitet, Turaqlı rawajlanıw boyınsha komitetlerde rezolyuciya joybarı dodalandı. Jas parlamentariyler forumı keńesi, Parlamentlerdiń bas xatkerleri associaicyası májilisi shólkemlestirildi.
“Parlamenttiń sociallıq rawajlanıw hám ádillik jolındaǵı háreketleri” temasındaǵı ulıwma sóylesiwleri baslandı. Assambleyanıń ekinshi jumıs kúninde Basqarıw keńesi májilisi bolıp ótti. Oǵan Parlamentleraralıq Awqamnıń Prezidenti Tuliya Ekson basshılıq etti.
150-yubiley Assambleya Prezidenti lawazımına Oliy Majlis Senatı Baslıǵı kandidaturası alǵa qoyıldı hám keńes aǵzaları bir awızdan Tanzila Norboevanı Assambleya Prezidenti etip sayladı.
Assambleyanıń úshinshi jumıs kúninde ulıwma debatlar dawam ettirildi. Assambleya jumısında áhmiyetli waqıya – ilajǵa Ózbekstan Respublikası Prezidenti Shavkat Mirziyoev keldi hám shıǵıp sóyledi.
BMSh jumısları boyınsha turaqlı komitet byurosı sessiyası ótkerildi. Tınıshlıq hám xalıqaralıq qáwipsizlik máseleleri boyınsha turaqlı komitet rezolyuciya joybarın islep shıqtı.
Ilim hám texnologiyalar máseleleri boyınsha jumısshı topar, Demokratiya hám insan huqıqları máseleleri boyınsha turaqlı komitet, Parlament aǵzalarınıń Insan huqıqları boyınsha komitetiniń sessiyaları ótkerildi.
Parlamentlerdiń bas xatkerleri aasociaciyasınıń májilisi shólkemlestirildi. Ukrainadaǵı urıstı tınısh jol menen sheshiw boyınsha jumısshı topar sessiyası ótkerildi.
Assambleya óz jumısın 2025-jıl 9-aprelge shekem dawam ettiredi. Ilaj juwmaǵında dúnya parlament háreketiniń orta hám uzaq múddetli perspektivadaǵı tiykarǵı baǵdarların belgilep beretuǵın hújjet qabıl etiw rejelestirilgen.
Sonday-aq, Parlamentleraralıq Awqamnıń rezolyuciyaları qabıl etiledi.

Norgul ABDURAIMOVA, ÓzAnıń xabarshısı