Mámleketimiz basshısı Shavkat Mirziyoevtiń baslaması menen qurılǵan Ózbekstandaǵı Islam civilizaciyası orayın áhmiyetli kontentler menen bayıtıw baǵdarında  ilimpazlardıń qatnasıwında qızǵın dodalawlar bolıp ótpekte.

Usı sıyaqlı ilajlardan biri paytaxtımızdaǵı Temuriyler tariyxı mámleketlik muzeyinde bolıp ótti. Onda Temuriyler dáwiri mádeniy miyrasın úyreniw máseleleri dodalandı.

Ushırasıwda Ekinshi Renessans dáwiri ullı Sahıbqıran Ámir Temurdan baslanıp, patsha hám shayır Zahiriddin Muhammed Babur dáwirine kelip jáne de rawajlanǵanı, bul dáwirde kóplegen tariyxıy, teoriyalıq hám ádebiy shıǵarmalar dóretilgeni atap ótildi.

Bildirilgen pikirlerge bola, bul shıǵarmalar tek sol dáwirdiń mádeniyatın emes, al ulıwma túrkiy civilizaciyanıń rawajlanıwın kórsetedi.

Olardı izertlew hám kópshilikke keńirek tanıstırıw áhmiyetli wazıypalardan  biri esaplanadı.

Elimizde boy kótergen bekkem islam civilizaciyası orayı óz atı menen de pútkil tariyxtı kórsetedi, – dedi Ózbekstan Ilimler akademiyası Ózbek tili, ádebiyatı hám folklorı institutınıń jetekshi ilimiy xızmetkeri Burobiya Rajabova. – Oray islam aǵartıwshılıǵı, filosofiyası hám islamda ótken ullı  oyshıllarımız haqqında maǵlıwmat beredi. Orayda hár bir dáwir ózine  tán túrde klassifikaciyalanǵan. Ekinshi  Renessans, bul demek, sahıbqıran Ámir Temurdan baslanadı, patsha hám shayır Zahiriddin Muhammad Babur dáwirin da qamtıp aladı.

Bul baǵdarda Baburdıń sózi menen aytatuǵın bolsaq,  140 jılǵa shamalas Samarqandta hám Geratta   basqarǵan Temuriyler dáwirinde islam aǵartıwshılıǵı, mádeniyatınıń joqarılawı, payda bolǵan ádebiy hám mádeniy mektepler sıyaqlı  tárepler, áne, usı bólimde sáwlelendiriledi.

Bul dáwir Ózbekstandaǵı Islam civilizaciyası orayı sheńberinde úyreniliwi Ekinshi Renessans dáreklerin jáne ilimiy paydalanıwǵa alıp kiredi. Usı dáwirge úles qosqan shayır hám jazıwshılardı tariyxshılar  qayta jaratadı. Ekinshi Renessans dáwiri otızǵa shamalas  joybardı óz ishine aladı. Ámir Temur húkimdarlıǵınan baslanıp, húkimdarlar dáwiri tórtke bólinedi.

Sahıpqıran Ámir Temur dáwirinde baslanǵan civilizaciya Zahiriddin Muhammad Babur dáwirindegi ózgerislerdi qamtıp aladı.

Usı  joybar ústinde islew ilimpazlar, tariyxshılardan kóplegen faktologiyalıq processlerdi talap etedi. Yaǵnıy, puxta tayarlanıp atırǵan jumıslar nátiyjesinde sawlatlı ekspociziya qáliplestiriledi hám bul process ózine jarasa úlken miynetti de talap etedi.  Atap aytqanda, elimizde hám sırt elde de bul baǵdarda ilimiy jumıslar alıp barıladı.

Nazokat USMONOVA,

ÓzA