Ózbekstan Respublikası Prezidenti Shavkat Mirziyoevtiń «Kóksaray» rezidenciyasında ótkerilgen iftarlıq máresimindegi shıǵıp sóylegen sózi

Bismillahir rahmonir rahim.
Assalawma áleykum, húrmetli watanlaslar, nuranıy ata-analar!
Qádirli miymanlar!
Siz, ázizlerdi, pútkil xalqımızdı, uzaq-jaqındaǵı pútkil musılman xalqın dawam etip atırǵan múbárek Ramazan ayı menen jáne bir márte qızǵın qutlıqlayman. Bársheńizge tınıshlıq-qáterjamlıq, saw-salamatlıq hám paraxatshılıq yar bolıwın tileymen.
Bul sharapatlı ayda gózzal úlkemizde mine, usınday bereketli iftarlıq máresimin el-xalqımız benen birgelikte ótkeriw nesip etkeni ushın mehriyban hám qúdiretli Alla taalaǵa sheksiz shúkirler aytamız.
Pursattan paydalanıp, búgingi dógeregimizde qatnasıp atırǵan húrmetli miymanlarımızǵa – sırt ellerdiń elshileri, xalıqaralıq shólkemlerdiń wákillerine, diniy konfessiyalardıń basshılarına Watanımız hám xalqımızǵa kórsetip atırǵan joqarı húrmet hám itibarı ushın shın kewilden minnetdarshılıq bildiremen.
Áziz doslar!
Sizlerge belgili, sońǵı jılları milliy hám diniy qádiriyatlarımızdı qásterlep saqlaw, olardı zaman talapları tiykarında rawajlandırıw boyınsha kóp jumıslardı ámelge asırmaqtamız.
Bul baǵdarda «Insan qádiri ushın, insan baxıtı ushın» degen iygilikli ideya biziń jumıs baǵdarlamamızǵa aylanbaqta. Usı tiykarda milleti, tili hám dinine qaramastan, hár bir watanlasımızdıń huqıqları menen máplerin támiyinlew jámiyetlik turmısımızda jetekshi orınǵa shıqpaqta.
Puqaralarımızdıń hújdan erkinligi tarawındaǵı konstituciyalıq huqıqlarınıń tolıq támiyinlenip atırǵanı bıyıl Ramazan ayında jáne de anıq kórinbekte.
Muqaddes dinimiz buyırǵan iygilikli ámeller – tatıwlıq hám tilekleslik, mehir-saqawat, sabır qanaat, ádep-ikramlılıq, ilim aǵartıwshılıq pazıyletleri jámiyetimizde kún sayın bekkemlenip barmaqta. Atap aytqanda, islam dininiń adamgershilik mánisin tereń úyreniw, ullı tariyxımız hám mádeniyatımız dúrdanaların, ullı ilimpazlarımızdıń bay miyrasın toplaw hám keńnen úgit-násiyatlawǵa ayrıqsha itibar berilmekte.
Mine, usı iygilikli maqset jolında Tashkent qalasında qurılıp atırǵan Islam civilizaciyası orayı Ózbekstanda birinshi márte ámelge asırılıp atırǵan úlken ilimiy-ruwxıy joybar sıpatında elimiz hám xalıqaralıq jámiyetshilikte úlken qızıǵıwshılıq oyatpaqta.
Bul oray neshe mıń jıllıq rawajlanıw jetiskenliklerin ózinde jámlep, islam civilizaciyası elimizde ilim, tálim-tárbiya, mádeniyat hám aǵartıwshılıq tiykarında rawajlanıp atırǵanın tastıyıqlaydı. Bul dárgay biz ushın tek ǵana ótmish esteligi sıpatında emes, al xalqımız, jaslarımızdı keleshekke shaqırıwı, ullı oylap tabıwlarǵa ruwxlandırıwı menen ayrıqsha itibarlı tárepi bolıp esaplanadı.
Xabarıńız bar, ullı watanlasımız, hádis iliminiń sultanı Imam Buxariydiń Samarqandta qurılıp atırǵan sawlatlı kompleksiniń qurılısı da jedel dawam ettirilmekte. Bul jerde ullı ata-babamızdıń ómiri hám miynet jolına baǵıshlanǵan muzey hám ilimiy dárgaylar menen birge, 10 mıń adamlıq meshit te qurılmaqta.
Nesip etse, bıyıl mine, usı eki sawlatlı estelikti – Islam civilizaciyası orayı hám Imam Buxariy kompleksiniń ashılıw máresimin hámmemiz birgelikte saltanatlı túrde ótkeremiz.
Xalqımızdıń islam dini hám filosofiyasına qosqan biybaha úlesin jáne de tereń úyreniw maqsetinde jaqında jáne bir áhmiyetli qarar qabılladıq.
Bıyıl oyshıl babamız, kalom iliminiń ullı ǵayratkerlerinen biri bolǵan házireti Imam Maturidiy tuwılǵan kúniniń 1155 jıllıǵın keńnen belgileymiz. Sonıń ishinde, ol insannıń Samarqandtaǵı múbárek zıyarat orınları jáne de abat etiledi.
Eń áhmiyetlisi, bul jumıslarımız Imam Maturidiy miyrası hám maturidiylik táliymatın elimiz hám sırt el ilimpaz-ulamaları menen birgelikte ilimiy tiykarda úyreniwde jańa hám úlken qádem boladı.
Húrmetli doslar!
Kóp milletli jámiyetimizde tınıshlıq hám tilekleslikti bekkemlew, hár qıylı millet hám din wákilleri arasında doslıq hám awızbirshilikti kúsheytiw wazıypası bárqulla dıqqat orayında bolıp kelmekte.
Usı maqsette bıyılǵı jıldıń sentyabr ayında Tashkent hám Samarqand qalalarında abıraylı xalıqaralıq ánjuman ótkeremiz. «Deklaraciyalar qarım-qatnası forumı» dep atalǵan bul iri ilaj 2022-jılı Tashkent, Samarqand hám Buxara qalalarında bolıp ótken ánjumannıń logikalıq dawamı bolıp, hár qıylı diniy isenim wákilleri arasında ózine tán aǵartıwshılıq sóylesiw maydanı bolıp xızmet etedi.
Usı jerde jáne atap ótpekshimen: mámleketimizde húkim súrip atırǵan tınıshlıq hám turaqlılıq – biziń eń úlken baylıǵımız bolıp esaplanadı.
Áne, usı teńsiz baylıqtı kóz qarashıǵınday saqlaw, elimizdegi doslıq, teńlik, keńpeyillik ortalıǵın bekkemlewge qaratılǵan jumıslardı bunnan bılay da isenimli dawam ettiremiz. Onıń ushın bar kúsh hám imkaniyatlarımızdı tolıq jumsaymız. Bul másele házirgi quramalı dáwirde biz alıp barıp atırǵan erkinlik hám ashıqlıq siyasatı ushın ásirese, oǵada áhmiyetli bolıp esaplanadı.
Qádirli watanlaslar!
Jańa Ózbekstan jańasha tiykarǵı principlerge, sonıń ishinde, Konstituciyamızda anıq belgilep qoyılǵan sociallıq mámleket statusına iye bolıp, xalıqshıl hám adamgershilik siyasat alıp barmaqta.
Bul baǵdarda bir ǵana mısal keltiriwge ruqsat etkeysiz. Ótken jıldıń ózinde járdemge mútáj insanlarǵa 16 trillion sumlıq materiallıq járdem hám napaqalar berildi. Kem támiyinlengen shańaraqlarǵa tiyisli 51 mıń bala baqshaǵa jaylastırıldı, olardıń 176 mıń aǵzasına medicinalıq járdem kórsetildi, 182 mıńı bolsa sociallıq xızmetler menen qamtıp alındı.
«Saqawat hám járdem» qorı arqalı 94 mıńǵa shamalas kem támiyinlengen shańaraqlarǵa emleniw, azıq-awqat, kiyim-kenshek, kommunallıq tólemler menen baylanıslı 130 milliard sumlıq qárejetler qaplap berildi.
«Hayal-qızlar dápteri» sheńberinde 3,5 million apa-qarındaslarımızǵa 5 trillion 700 milliard sumlıq járdem ajıratıldı.
«Jaslar dápteri» engizilgeninen berli 1 million 300 mıń járdemge mútáj jaslarǵa 1 trillion 700 milliard sumlıq sociallıq járdem kórsetildi.
Eń tiykarǵısı, bul jumıslarımız izbe-iz dawam ettirilmekte.
Qádirli máresim qatnasıwshıları!
Jańa Ózbekstannıń tiykarǵı ózgesheliklerinen jáne biri – bul «jasıl rawajlanıw» jolı bolıp esaplanadı.
Házirgi kúnde mámleketimizde jańa ekologiyalıq mákan qurılmaqta. «Jasıl mákan» ulıwma milliy joybarı mine, usı maqsetke qaratılǵan.
«Qorshaǵan ortalıqtı qorǵaw hám «jasıl» ekonomika jılı» dep járiyalanǵan usı jılda ámelge asırılıp atırǵan mámleketlik baǵdarlama da bul baǵdarda áhmiyetli qádem bolmaqta.
Jaqında Xiywa qalasında birinshi márte keńeytilgen quramda ótkerilgen Konfessiyalararalıq keńes májilisinde elimizdegi diniy konfessiyalar wákilleri usı mámleketlik baǵdarlamada belsene qatnasıwǵa qaratılǵan múrájat qabıl etti.
Álbette, jámiyetimizdegi iygilikli islerde húrmetli din ǵayratkerleri, ulama hám nuranıylarımız, keń jámiyetshilimigizdiń belsene qatnasıp atırǵanın minnetdarshılıq penen atap ótemiz.
Bıyıl «Jasıl mákan» joybarı sheńberinde báhár máwsiminiń ózinde diniy taraw xızmetkerleri tárepinen 10 mıń túpten aslam terek, 32 mıń túpke shamalas gúl egilgeni, meshit hám zıyarat orınlarında 25 gektar jer abat etilgeni de bul pikirdi tastıyıqlaydı.
Elimiz hajılarınıń da kóplegen iygilikli islerde jeke úlgi kórsetip, órnek bolıp atırǵanı álbette, hámmemizdi quwandıradı.
Ótken jılı muftiy házireti Nuriddin Xoliqnazar basshılıǵında hajılarımız «Jańa Ózbekstan pidayısı bolıp, ruwxıylıq úgit-násiyatlawshısına aylanamız» degen baslamanı alǵa qoyǵan edi. Usı kúnge shekem olardıń baslaması menen kem támiyinlengen, baǵıwshısın joyıtqan, járdemge mútáj shańaraqlarǵa 6 milliard 300 million sum muǵdarında materiallıq járdemler kórsetildi.
Bunday sawaplı isleri ushın olarǵa bárshemiz shın kewilden raxmet aytamız.
Húrmetli watanlaslar!
Házirgi kúnde dúnyadaǵı jaǵday oǵada qıyın hám quramalasıp atırǵanın hámmemiz kórip-bilip turmız.
Tilekke qarsı, ayırım tartıs hám kelispewshilikler islam dúnyasında júz berip atırǵanı hámmemizdi tereń táshwishke salmaqta.
Tınısh emes oshaqlar qálegen waqıtta keńeyip, pútkil regionlarǵa jayılıp ketiw qáwpi barǵan sayın artıp barmaqta.
Musılman mámleketlerinde tınıshlıq hám turaqlılıqtı támiyinlew ushın tilekleslik hám islam xalqınıń tatıwlıǵın jáne de bekkemlew hár qashanǵıdan da áhmiyetli bolıp qalmaqta.
Itibarımız orayında turıwı kerek bolǵan jáne bir másele – bul jaslarımızdıń qálbi hám sanasın záhárlewge, ómirden adastırıwǵa qaratılǵan kóplegen qáwip-qáterler menen baylanıslı.
Perzentlerimizdi ilim-aǵartıwshılıqqa úgit-násiyatlaw, jat ideyalar tásirinen saqlaw baǵdarında húrmetli imam-xatıblarımız, kópti kórgen ata-analarımız, máhálle belsendileri, hajılarımızdıń ornı teńsiz, álbette.
Hámmemiz sizlerdiń bul baǵdarda alıp barıp atırǵan jumısıńızdı joqarı qádirleymiz.
Ullı Bahawatdin Naqshband babamızdıń «Qolıń miynette, kewliń Allada bolsın», degen násiyatları hámmemizdiń turmıslıq isenimimizge aylanıp ketken.
Jaslarımızdı mine, usınday ruwxta tárbiyalawda olardı miynet hám kásipke úyretiw oǵada úlken áhmiyetke iye.
Usı mánide, húrmetli nuranıylarımız, máhálle belsendileri, miynetkesh fermerlerimiz, isbilermenlerimiz jaslardı hadal miynet etip, shańaraǵı hám watan abadanlıǵı jolında tınımsız izlenip jasawǵa úyretetuǵınına isenemen.
Húrmetli doslar!
Bul pazıyletli ay dawamında elimizdegi 9,5 mıńǵa shamalas máhállede kem támiyinlengen hám járdemge mútáj shańaraqlarda iftarlıq dasturxanları jayılıp, qayır-saqawat isleri ámelge asırıldı.
Orınlardaǵı bul ilajlarda muftiy házireti hám imam-xatiplerimiz de úyme-úy júrip, belsene qatnastı.
«Ramazan- saqawat, awızbirshilik hám keńpeyillik ayı» súreni astında ótkerilgen bunday iygilikli máresimler insan qádirin ulıǵlaw, pák maqsetli barlıq watanlaslarımızdı jáne de birlestiriwge xızmet etedi,dep oylayman.
Ullı Áliysher Nawayı babamız aytqanınday, «Jaqsılardıń isi – jaqsılıq etiw». Shınında da, bul ómir jaqsılıq sebepli bárqulla jarqın hám dawamlı bolıp tabıladı.
Sonıń ushın jaqsı niyetler ámelge asatuǵın múbárek Ramazan ayında, Laylatul qadr keshesi aldında turıp, elimizde, pútkil dúnyada tınıshlıq hám abadanlıq, mehir-aqıbet turaqlı bolıwın sorap tileymiz.
Ilayım, ómirimiz hámiyshe mine, usınday ashıq, payızlı hám bereketli bolsın!
Tilekles ata-analarımız saw-aman bolsın!
Mehriyban apa-qarındaslarımız, aǵa-inilerimiz janımızda bárqulla tawday súyenish bolıp tursın!
Perzentlerimiz bilimli, kásip-ónerli, kúsh-ǵayratlı jaslar bolıp, Watanımızdıń dańqın dúnyaǵa en jaydırsın!
Elimiz tınısh, miynetkesh, ullı xalqımız hámiyshe aman bolsın!