Keyingi jılları mámleketimizde sud-huqıq tarawın jáne de demokratiyalastırıw hám puqaralardıń konstituciyalıq huqıqların júzege shıǵarıwǵa qaratılǵan keń kólemli reformalar ámelge asırılmaqta.

Jańa redakciyadaǵı Konstituciyada puqaralardıń huqıqları menen erkinliklerin támiyinlew baǵdarındaǵı eń áhmiyetli kepilliklerden biri sıpatında huqıqbuzarlıqlardan jábirlengenlerdiń huqıqların nızam menen qorǵaw, jábirlengenlerge jetkerilgen zıyannıń ornı qaplanıwı ushın mámleket sharayatlar jaratıwı belgilendi.
Biraq, jınayat islegen shaxslardı qamaqqa alıw is sharası qollanılmaǵan jaǵdaylarda bul shaxslar Ózbekstan Respublikası mámleketlik shegarasınan shıǵıp ketip, sorastırıw, tergew yamasa sudtan jasırınıw jaǵdayları baqlanbaqta. Statistikalıq maǵlıwmatlarǵa bola, izlew járiyalanǵan shaxslardıń 89 procenti sırt elge ketken. Nátiyjede jınayattan jábirlengen shaxslardıń huqıqların tiklew, olarǵa jetkerilgen zıyanlardı qaplaw imkaniyatı tómenlemekte.
Parlament tómengi palatasınıń májilisinde birinshi oqıwda kórip shıǵılǵan jınayat procesinde májbúrlew ilajları institutın jetilistiriwge qaratılǵan nızam joybarı usı máselelerge tiyisli bolıp tabıladı.
Atap ótilgenindey, bul nızam joybarı menen ayırım nızam hújjetlerine gúmanlanıwshı, ayıplanıwshı yamasa sudlanıwshıǵa qamaqqa alıw is sharası qollanılmaǵan, biraq Ózbekstan Respublikası mámleketlik shegarasınan shıǵıp ketip, sorastırıw, dáslepki tergew yamasa sudtan keshirimli sebeplersiz bas tartıwı múmkin ekenligine jeterli tiykarlar bolǵanda, sorastırıwshı, tergewshi, prokuror yamasa sud tárepinen olardıń Ózbekstan Respublikasınan shıǵıw huqıqın waqtınsha sheklep qoyıw tártibi belgilenbekte.
Ózbekstannan shıǵıwı sheklengen puqaraǵa bir qatar jaǵdaylarda burınǵısınan basqasha tárizde belgili bir múddetke sırt elge shıǵıwına ruqsat beriledi. Atap aytqanda, sırt elde jınayat procesinde qatnasıwı ushın, densawlıǵı tómenlep, Ózbekstan aymaǵında medicinalıq járdem kórsetiw imkaniyatı bolmaǵanda hám jaqın aǵayini qaytıs bolǵanda ruqsat beriledi.
Bul nızam joybarınıń qabıl etiliwi jábirleniwshiniń konstituciyalıq huqıqları hám erkinliklerin qorǵawǵa, onıń nızamlı huqıqları menen máplerine zıyan keltiriliwiniń aldın alıwǵa xızmet etedi.
Dodalawlarda bir qatar sorawlar ortaǵa taslandı hám tiyisli juwaplar alındı.

Muhtarama Komilova, ÓzA