Prezident Shavkat Mirziyoevtiń basshılıǵında 23-yanvar kúni ipoteka baǵdarlaması sheńberinde 2024-jılda ámelge asırılǵan jumıslar hám 2025-jılǵı rejeler boyınsha videoselektor májilisi ótkerildi.

Ótken jılı elimizde jámi 40 million kvadrat metrden aslam imaratlar qurılǵan. Sonıń ishinde 100 mıńnan aslam kvartiraǵa iye 2 mıń 44 kóp qabatlı turaq jaylar qurılǵan.
Bul tek ǵana sociallıq yaki qurılıs máselesi emes, al aymaqlar ekonomikasında jáne bir drayver bolmaqta. Atap aytqanda, bul turaq jaylardı qurıwda hám uqsas tarmaqlarda 350 mıń adam jumıs penen támiyinlengen. Mebel, elektrotexnika, toqımashılılq, qurılıs materialları tarawlarında qosımsha 11 trillion sumlıq bazar payda bolǵan. Еkonomikada 73 trillion sum qarjı aylanıp byudjetke 14 trillion sum túsken.
Tarawdı xoshametlew ushın 2024-jılı 59 mıń adamǵa 17 trillion sum ipoteka krediti ajıratılǵan.
Imkaniyatlardan tolıq paydalanılsa, nátiyjeler bunnan da jaqsı bolar edi. Biraq Qaraqalpaqstan, Jizzaq, hám Sırdáryada ayırım joybarlar óz halına taslap qoyılǵan. Ayırım wálayatlarda aukcionda satıp alınǵan onlaǵan jerlerde qurılıs baslanbaǵan. Xalıq hám infrastrukuturadan uzaq jerde qurılǵanı ushın 781 kvartira satılmaǵan.
Mámleketimiz basshısı, ásirese, «Jańa Ózbekstan» massivlerindegi jumıslardıń barısınan narazı ekenligin bildirdi.
– «Jańa Ózbekstan» massivlerin qurıw bul –Prezident siyasatı. Olar menen aymaqlar abat boladı, mádeniyat, aǵartıwshılıq, dúnyaqaras ózgeredi, sawda hám xızmetler kóbeyedi,-dedi Shavkat Mirziyoev.
Sol bebepli bul baǵdarda jańa tártip belgilendi. Endi «Jańa Ózbekstan» massivine ajıratılǵan jer boyınsha joybarlaw 2 aydan artpawı, 3 ay ishinde qurılıs baslanıwı kerek. Bul talap buzılsa, jer qayta aukcionǵa shıǵarıladı. Joybar kóbi menen on bes kúnde ekspertizadan ótkeriledi.
Bıyıl bul massivler infrastrukturası ushın 1,2 trillion sum qaratıladı.
Qurılısta «eskrou» sisteması engiziliwi menen, developerlerge házirgiden tómenirek stavkada 1 milliard dollar aylanıstan qarjı alıw imkaniyatı payda boladı. Eń áhmiyetlisi, olardı qarjılandırıw turaq jay qurıw menen birge baslanadı hám dawam etedi. Puqaralar bolsa qurılıs basınan ipoteka hám subsidiya alıw, turaq jay qurılmastan basqa adamǵa satıw imkaniyatına iye boladı.
Isenimli developerler ushın jáne bir imkaniyat: imarattıń 50 procenti qurılǵanda puqaralar kredit hám subsidiya alıw múmkin boladı. Bul tártip tek ǵana jeńillikli emes, al kommerciyalıq ipoteka kreditleri ushın da qollanıladı.
Qurılısshı shólkemler qurılıs baslanǵanınan juwmaqlanǵanǵa shekem, biraq kóbi menen 12 ay dawamında jer salıǵı tólewden azat etiledi. Obyekt múddetinde tapsırılmasa, developer jer salıǵın 2 ese muǵdarda tóleydi.
«Jańa Ózbekstan» massivi ushın ajıratılǵan jerdiń 10 procenti developerlerge kommerciyalıq imaratlar qurıw ushın birden-bir lot sıpatında sawdaǵa shıǵarıladı. Turaq jaylardıń 1-2 –qabatında jeke menshik baqshalar ashıw qollap-quwatlanıp, múlk salıǵınan da azat etiledi.
Ulıwma, 2030-jılǵa shekem 100 «Jańa Ózbekstan» massiviniń qurılısı rejelestirilgen. Onıń ushın jerler keminde 70 mıń adam jasaytuǵın rayon orayı yaki qala aymaǵına 1-2 kilometr aralıqtaǵı orınnan ajıratıladı. Bul massivlerdiń hár birinde 100 mıń kvadrat metrlik 2 mıń kvartira qurıladı.
Jumıslardı sapalı shólkemlestiriw ushın zamanagóy menedjerlerden ibarat «Óz úyim» kompaniyası dúziledi. Bul kompaniya «Jańa Ózbekstan» massivlerine jer tańlaw, joybarlaw, qurıw hám eksplutaciyalawǵa juwapker boladı.
Juwapkerlerge xalıqaralıq ekspertlerdi keńnen tartqan halda, aldaǵı bes jıl ushın turaq jay siyasatı strategiyasın islep shıǵıw tapsırıldı.
Qurılıstıń sapası hám qadaǵalaw máselelerine ayrıqsha toqtap ótti. Endi bul processler ápiwayılastırılıwı atap ótildi.

Qaraqalpaqsha Transliterator | Қарақалпақша Транслитератор, [24.01.2025 11:41]
Sonıń ishinde, imarat qurıwshılar «Ashıq qurılıs» platforması arqalı tayar joybardı uyımlar menen onlayn kelisedi. Imarattıń joybarǵa sáykes keletuǵınlıǵı Qurılıs tarawında qadaǵalaw inspekciyası tekseredi hám pitkeninen soń juwmaq beredi. Kerekli jaǵdaylarda, basqa tarawdaǵı qánigelerdi keńnen tartadı. QUrılıs dawamında jer silkiniwine shıdamlılıǵın sınaqtan ótkergen laboratoriyanıń ózi sońında qosımsha miynet haqı almay juwmaq beredi. Imarattı paydalanıwǵa tapsırıwda házirgi 7 uyımnıń ornına tek ǵana 2 –Qurılıs inspekciyası hám órt qáwipsizliginiń juwmaǵı jeterli boladı.
Bizge belgili, jaqında Tashkent qalasınıń Bas rejesi tastıyıqlandı. Endi arxitektura-rejelestiriw tapsırması hám qurılısına ruqsat beriw procesin birlestirip, oǵan ketetuǵın waqıttı 2 esege qısqartıw kerek ekenligi aytıldı. Bul sistema kelesi jıldan basqa wálayatlarda da jolǵa qoyıladı. Jer alıwdan baslap, imarattı paydalanıwǵa tapsırǵanǵa shekem hár bir basqısh kórinip turatuǵın sanlı sistema jaratıladı.
Tarawda potenciallı developerlerdi keńnen tartıw maqsetinde, endigiden bılay kóp qabatlı turaq jay qurıw ushın jerler aukcionda tek ǵana QQS tólewshi yuridikalıq táreplerge satıladı. Búgingi kúnde 15 mıńǵa shamalas kóp qabatlı turaq jaylarǵa baylanısqan maydan múlk iyesine biriktirilmegeni sebepli basqarıw-servis kompaniyası xızmet kórsetetuǵın aymaqlardıń shegarası belgili emes. Bunday turaq jaylardı anıq belgilep, kompaniyalarǵa biriktiriw, terekler egip, qorshaǵan-ortalıqtı qorǵaw boyınsha kórsetpeler berildi. Bul baǵdardaǵı shártnama boyınsha baylanıslar hám jasıl aymaq boyınsha normalardı nızam menen bekkemlew kerek ekenligi atap ótildi.
Usı jılı mámleketimizde 120 mıń kvartiralı kóp qabatlı turaq jay qurılısı rejelestirilgen.
Sonday-aq, Jańa Tashkentte 15 mıń kvartira qurıw názerde tutılǵan. Bul turaq jaylarda «jasıl» energiyadan paydalanıladı. Еnergiyanıń turaqlılıǵın támiyinlew ushın jeke menshik sheriklik tiykarında 100 megavatt saat sıyımlıqqa iye elektr saqlaw quwatlılıǵı ornatıladı.
Jańa Tashkenttegi turaq jaylardı ısıtıw hám salqınlatıw oraylasqan «Úsh generaciya» sisteması arqalı boladı. Bunıń esabınan jaz máwsiminde elektrdi sarıplaw 4 esege qısqaradı. Barlıq imaratlarǵa joqarı energiya nátiyjeliligi talapları engiziledi. Transport, jaqtılandırıw sistemaları hám zaryadkalaw stanciyaları tek ǵana «jasıl» texnologiyalar tiykarında boladı.
Eski jaylardı renovaciya tiykarında jańalaw máselesine de itibar qaratıldı.
Bunda jerden paydalanıw nátiyjeliligi 4-5 esege artadı, kommunikaciya qárejeti 2 esege azayadı. Tiykarǵısı, bul arqalı usı aymaqtaǵı adamlardıń kózqarası ózgeredi, turmıs tárizi túpten jaqsılanadı, jumıs ornı kóbeyip, ekonomika rawajlanadı.
Jizzaq, Marǵulan, Qoqand, Shahrisabz, Qarshı qalaları, Doslıq hám paytaxt rayonlarında usınday jumıslar baslanǵan. Bul basqıshpa-basqısh basqa aymaqlarda da ámelge asırıladı.
Bıyıl turaq jay baǵdarlamaların qarjılandırıwǵa byudjetten 15 trillion 500 milliard sum ajıratılıwı názerde tutılǵan. Bankler tárepinen buǵan qosımsha 10 trillion sum, «Ipotekanı qayta qarjılandırıw kompaniyası» tárepinen 2,3 trillion sum qaratıladı.
Bunıń járdeminde 70 mıń kvartiranıń ipoteka krediti arqalı satılıwǵa sharayat jaratıladı. Sonnan 30 mıń kvartira, baslanǵısh tólemine byudjetten subsidiya tólengen halda, dáramatı joqarı bolmaǵan shańaraqlarǵa beriledi.
Májiliste wálayat hákimleri «Jańa Ózbekstan» massivleri qurılısı, ipoteka hám renovaciya joybarları boyınsha málimleme berdi.

ÓzA