Satıwshı ónimdi óz waqtında jetkerip bermese, penya tóleydi

248

Házirgi kúnde aldı-sattı qatnasıqlarında tutınıwshılardıń huqıqların qorǵawdı támiyinlew ushın qosımsha sharayatlar jaratıw zárúrligi payda bolmaqta. Sebebi sanlı platformalar arqalı onlayn sawda qatnasıqlarınıń keńeyip atırǵanı qolaylıq jaratıw menen birge ayırım jaǵdaylarda tutınıwshılardıń huqıqları buzılıwına da alıp kelmekte.

Básekini rawajlandırıw hám tutınıwshılardıń huqıqların qorǵaw komitetine 2024-jıl dawamında kelip túsken 30 mıńnan artıq múrájatlerdiń 35 procentten aslamı aldı-sattı qatnasıqlarına baylanıslı. Atap aytqanda, sanlı platformalar arqalı aldı-sattı shártnamasına muwapıq satıwshı shártlesilgen múddette ónim (avtomobil, buyırtpa berilgen azıq-awqat, turmıslıq texnika hám mebel ónimlerin hám basqa) jetkerip beriw minnetlemelerin orınlamaǵanı yamasa kerekli dárejede orınlamaǵanı haqqında 1,5 mıńǵa shamalas múrájat kelip túsken.
Shártnamalarda satıwshı tárepinen ónimdi jetkerip beriw múddetlerin buzǵanı ushın penya kópshilik jaǵdaylarda belgilenbegen. Ónimdi islep shıǵarıw hám satıw boyınsha minnetlemelerdi orınlamaǵanı ushın ámeldegi nızamshılıqta boslıqlar bar. Bul bolsa tutınıwshılardıń huqıqların tolıq qorǵaw imkaniyatın shekleydi.
Parlament tómengi palatasınıń májilisinde «Tutınıwshılardıń huqıqların qorǵaw haqqında»ǵı Ózbekstan Respublikası Nızamına qosımsha kirgiziw haqqında»ǵı nızam joybarı birinshi oqıwda kórip shıǵıldı.
Básekini rawajlandırıw hám tutınıwshılardıń huqıqların qorǵaw komiteti baslıǵınıń orınbasarı Farrux Qoraboev joybardıń zárúrligi haqqında maǵlıwmat berip, onda belgilenip atırǵan normalarǵa toqtap ótti:
– Bul nızam joybarı menen satıwshı tutınıwshıǵa shártnamada kórsetilgen múddetlerde tovardı tapsırmaǵan jaǵdayda minnetlemeniń orınlanbaǵan bólegine penya tólewi názerde tutılmaqta. Onda penyanıń ulıwmalıq summası jetkerip berilmegen tovar bahasınıń 100 procentinen artıp ketpesligi, penyanı tólew shártnama minnetlemelerin buzǵan tárepti tovarlardı jetkerip beriw múddetlerin keshiktirip jiberiw, tolıq jetkerip bermew aqıbetinde jetkerilgen zıyandı qaplawdan azat etilmeytuǵını belgilenbekte.
Sonıń menen birge, satıwshı tovarlardı tutınıwshıǵa tapsırıwdıń keshigiwi tutınıwshınıń ayıbı menen júz bergenligin dálillese, penya tólewde azat etiliwi názerde tutılmaqta. Nızam joybarınıń qabıl etiliwi xalıqtıń tutınıwshı sıpatındaǵı huqıqların qorǵaw hám aldı-sattı shártnamasına muwapıq satıwshı shártlesilgen múddette yamasa múddetlerde tovarlardı tutınıwshıǵa tapsırmaw sıyaqlı jaǵdaylardıń aldın alıwǵa xızmet etedi,-dedi juwapker.
Májiliste kóterilgen sorawlarǵa tiyisli juwaplar berilip, nızam joybarı birinshi oqıwda qabıl etildi.

Muhatarama Komilova, ÓzA