(Novella)

-Bul qalay boldı aǵası. Endi ne qılamız. Mına jurttan uyatın aytsesh.
-Ne bolatuǵın edi. Usını almasam ólemen dep tursa ne qılasań.
-Haw birewi gúńelek bolsa ekenaw. Ekewiniń de tili joqǵo. Qudań menen qudaǵayıń qanday adamlar dese, tili joq, kásip-kári joq adamlar deymizbe.
Azan menen dasturxan átirapında sóylesip otırǵan Qádirbergen menen Mariyamnıń gápleri aqırı soń ne qılamız dew menen juwmaqlandı. Eki kúnnen berli úyinde jır bolıp kiyatırǵan másele búginde sheshilmedi. Balasın úylendiremiz degennen qız izlestirip baslaǵan Mariyamnıń háreketleri, oyları bári zayaǵa ketti. Aytqan, kórsetken qızdı jaqtırmaǵanısha bar eken balasınıń. Aqırı ayttı jaqsı kóretuǵın qızı bar ekenligin. Ana paqır ne qılsın, jaqsı adamlardıń perzenti bolsa, iybeli, miyrimli qız bolsa maqul balam dedi de onıń aytqanı boyınsha sorastıra basladı. Balası da bilgeni menen ekilenip, ne aytarın bilmey júrdi. Biraq, qız júdá iybeli, shaqqan, ónerli qız edi.
-Ne deydi. Ne? Birinshi esitken waqıtta Mariyam esinen ketip qala jazladı.
-Awa apa. Ata-anası gúńelek bolsa qızında ne ayıp. Qızı jaqsı. Birge oqıymız. Júdá shaqqan. Rashid gápin aytıp ta bolmay atırıp anası baqıra ketti.
-Mańlayımaw. Bul ne awhal. Bul ne jaǵday. Bizler ákeń ekwmizdiń de ózlerimizge ılayıqlı ármanlarımız bar. Bir tóreli jaqsı adamlar menen quda-qudaǵay bolsaq degen oylarımız bar edi. Sonsha qız kórsettim. Qurdasımız Kárimbaydıń qızı da áp-ánedey edi. Bolnicada medsestra bolıp islep atır. Elede kesh emes. Sonı alasań.
-Yaǵaw apa. Bolmaydı. Aqırı men wáde berip qoyǵanmanǵo. Ol jılap qaladı.
-Jılasa kózine qum quyılsın. Erteń meni ayttı derseń gúńelektiń ballarınıń tili boladı biraq, olardan tuwılǵan ballar gúńelek boladı dep esitken edim. Erteń ballarıń qanday bolıp tuwılatuǵının bir oylap kórgenseńbe…
Bunday gápler neshshe kúnge shekem dawam etti. Biraq paydası bolmadı. Bala aytqanın qaytpadı. Toy boldı. Jaslar toyında sóz berilgende qızdıń ata –anası ım-ishara menen tilek bildirip, qızına aq pátiyasın berdi. Qádirbergenniń jaqtırmaǵanı sonshelli qudasın húrmet etip bir izzet kórsetpedi. Ol aytqanǵa kónbegen balasın aqırı bir basına tiyer, soń jáne úylendirip, kewlimdegidey adamlar menen quda bolamız dep oylar edi. Biraq ol aljasqan edi…
-Aǵası súyinshi beriń soldatlı boldıq. Aqlıq oń bolsın,-dep tuwıw úyinen kelgen hayalın kórip Qádirbergenniń ishi jılıp, hesh quwanbadı.
-Jáne bir saqawdı tuwǵan shıǵar.
-Jaqsı niyet eteyik aǵası bunısı onday bolmas Quda qálese.
-Hay qáydem bileyinaw.
-Endi bári de bir Alladan. Bári jaqsı boladı.
Tilekke qarsı ekinshi aqlıǵı da tilinde nuqsanı bar bolıp tuwıldı. Shańaraqta kewilsiz kúnler baslanǵan edi. Hesh kimniń keypiyatı joq.
Bir kúni tok óship, muzlatqıshtıń suwı erip aǵıp qasındaǵı rozetkaǵa qaray aǵa baslaydı. Juwırıp oynap júrgen kishkene bes jasar Ramuza qolındaǵı oyınshıǵın rozetkaǵa tıǵıp aladı. Qızdı tok urıp qattı baqırıp jiberedi. Sol waqıtta sıpada gazeta oqıp otırǵan atası aqlıǵınıń dawısı shıqqan tárepke qaray juwıradı. Qız essiz jatırǵan edi. Emlewxanaǵa aparadı. Shıpakerlerdiń járdemi menen qızǵa medicinalıq járdem kórsetiledi. Sol waqıttan baslap ol sóylep ketedi.
Bir kúni balası penen kelini quwanıshlı túrde úyine kirip keledi.
-Apa, aǵa xosh xabar. Balamız da sóyleydi Qudaqálese. Onıń tilinde nuqsanı joq. Súyinshi beriń. Tek ǵana kishi medicinalıq ámeliyattı isletiwimiz kerek eken.
Bul xosh xabardı esitken Qádirbergen menen Máriyam qol-ayaǵı shaqqan kelinine súysine qaradı. Aqlıqların bawırına basıp Allaǵa shúkirshilik etti.

G.Turdıshova, Qaraqalpaqstan xabar agentligi