2024-jıldıń 18-dekabr kúni Tashkent qalasında Ózbekstan Respublikası Oliy Majlisi Senatınıń ekinshi jalpı májilisi óz jumısın basladı.

Onda Senat, húkimet aǵzaları, ministrlik hám uyımlardıń wákilleri, Senat janındaǵı Jaslar parlamenti aǵzaları hám ǵalaba xabar quralları xızmetkerleri qatnastı.
Videokonferencbaylanıs tárizde ótkerilgen jalpı majlisti Oliy Majlis Senatı Baslıǵı Tanzila Norboeva alıp bardı.
Jalpı májilis Senattıń YouTube tarmaǵındaǵı beti arqalı tikkeley sáwlelendirip barıldı.
Senattıń ekinshi jalpı májilisinde “2025-jıl ushın Ózbekstan Respublikasınıń Mámleketlik byudjet haqqında”ǵı nızam kórip shıǵıldı.
Atap ótilgenindey, 2025-jıl ushın Mámleketlik byudjet haqqındaǵı nızam xalıqtıń abadanlıǵın arttırıw, kámbaǵallıqtı qısqartıw, sociallıq taraw xızmetleri sapasın jáne de arttırıw, “jasıl ekonomika”nı rawajlandırıw hám qorshaǵan ortalıqtı qorǵawǵa qaratılǵan. Oǵan bola 2025-jılı ekonomikalıq sharayatlardı esapqa alǵan halda inflyaciya dárejesi 7 procent átirapında bolıwı prognoz etilmekte.
Atap aytqanda, nızamda orta múdette konsolidaciyalasqan byudjet deficitligin jalpı ishki ónimge qaraǵanda 3 procentten asırmaw wazıypasınan kelip shıǵıp, 2025-jılı konsolidaciyalasqan byudjet dáramatları 431,0 trillion sum, qárejetler bolsa 480,5 trillion sum muǵdarda qáliplestirilgen.
Mámleketlik byudjet dáramatları 308,5 trillionn sumdı, qárejetleri bolsa 344,8 trillionn sumdı quramaqta. Mámleketlik maqsetli qorlardıń dáramatları hám qárejetleri (byudjetleraralıq transfertlar esapqa alınbaǵan halda) tiyislisinshe 66,4 trillion sum hám 62,8 trillion sum muǵdarında rejelestirilmekte.
Nızamda keyingi jılı da qárejetlerdiń sociallıq baǵdarlanǵanı saqlap qalınǵan bolıp, Mámleketlik byudjeti qárejetleriniń 52 procenti yaki 177,7 trillion sumı sociallıq tarawǵa baǵdarlanbaqta.
Senatorlar nızamdı dodalaw processinde byudjet dáramatların arttırıwǵa, byudjet qárejetlerin maqsetli sarıplawǵa ayırıqsha itibar qarattı hám óz pikirlerin bildirdi.
Nızamda 2025-jıl ushın Mámleketlik byudjet qárejetlerinde ekologiya hám qorshaǵan ortalıqtı qorǵaw ilajları ushın 3,6 trillion sum názerde tutılǵan. Densawlıqtı saqlaw tarawına bolsa 41,3 trillion sumdı yaki 2024-jılǵı kútilip atırǵan orınlawǵa salıstırǵanda 19,8 procentke kóbeygen halda ajıratıw rejelestirilmekte.
Sonday-aq, Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń párman hám qararları, Ministrler Kabinetiniń qararlarında 2025-jılı aymaqlardaǵı áhmiyetli sociallıq mashqalalardı sheshiw, máhálleler infrastrukturasın jetilistiriw hám mámleket áhmiyetine iye ilajlardı ámelge asırıw boyınsha belgilengen ilajlar ushın da qarjı ajıratıw názerde tutılmaqta.
Senatorlar óz shıǵıwlarında nıxamda byudjet dáramatları bazasın keńeytiw, mámleketimizde xalıq ushın múnásip turmıs sharayatların jaratıw, kámbaǵallıqtı qısqartıw, bilimlendiriw, densawlıqtı saqlaw tarawların hám máhálleler infrastrukturasın jetilistiriw, sonday-aq, tábiyattı asırawdı xoshametlew máselelerine itibar qaratılǵanın atap ótti.
Dodalaw juwmaǵında usı nızam senatorlar tárepinen maqullandı.
Keyinshellt jalpı májilis dawamında “Salıq hám byudjet siyasatınıń 2025-jılǵa mólsherlengen tiykarǵı baǵdarları qabıl etilgeni múnásibeti menen Ózbekstan Respublikasınıń ayırım nızam hújjetlerine qosımsha hám ózgerisler kirgiziw haqqında”ǵı nızam dodalandı.
Nızam menen 2025-jılǵa mólsherlengen salıq-byudjet siyasatınıń tiykarǵı baǵdarların belgilew, sonıń ishinde, siyasatınıń tiykarǵı baǵdarların belgilew, ámeldegi nızamshılıqtı Jáhán sawda shólkemi kelisimlerine muwapıqlastırıw, Prezidentimizdiń isbilermenler menen ashıq sáwbeti sheńberinde biznes júrgiziwdi jeńillestiriw boyınsha belgilep berilgen wazıypaları orınlanıwın támiyinlew maqsetinde ayırım nızamshılıq hújjetlerine qosımsha hám ózgerisler kirgizilmekte.2025-jıl ushın belgilengen salıq siyasatında tiykarǵı salıq stavkaları qosılǵan qun salıǵı 12 procent, payda salıǵınıń bazalıq stavkası 15 procent, fizikalıq táreplerden alınatuǵın dáramat salıǵı 12 procent, yuridikalıq táreplerdiń mal-múlkine salınatuǵın salıq stavkası 1,5 procent, awıl xojalıǵına mólsherlengen jerler ushın jer salıǵı 0,95 procent, awıl xojalıǵı jerlerin suwǵarıw hám balıqlardı jetistiriw (ósiriw) ushın suw resurslarınan paydalanıw ushın salıq 1 kub metrge 100 sum, sociallıq salıq 12 procent (byudjet shólkemleri – 25 procent), aylanıstan alınatuǵın salıq 4 procent muǵdarında ózgerissiz qaldırılmaqta.
Nızam qabıllanǵanı nátiyjesinde isbilermenlik subyektlerine qolaylı sharayatlardı jaratıwǵa imkan beretuǵın salıq minnetlemelerin orınlaw boyınsha tiyisli huqıqıy múnásibetlerdiń tártipke salınıwı támiyinlenedi.
Atap ótilgenindey, salıq siyasatında tiykarǵı salıq stavkaların ózgerissiz saqlap qalǵan halda xalıqtı salamat turmıs tárizine tartıw hám qorshaǵan ortalıqtı qorǵawdı xoshametlew baǵdarları názerde tutılmaqta.
2025-jıldıń 1-yanvarnan baslap isbilermenler ushın salıq júgin kemeytiw arqalı qolaylı biznes ortalıǵın jaratıw maqsetinde mobil baylanıs xızmetleri ushın akciz salıǵı biykarlanbaqta hám barlıq baspa hám poligrafiyalıq kárxanaları 2025-jıldıń 1-yanvarnan 2029-jıldıń 1-yanvarna shekem payda salıǵınan azat etilmekte.

Nızamda xalıq deputatları jergilikli Keńesleriniń jergilikli byudjetke tiyisli wákillikleri keńeytilgen. Olarǵa rayon hám qalalardıń ekonomikalıq rawajlanıw dárejesinen kelip shıǵıp, jeke tártiptegi isbilermenler ushın qatań salıq stavkasın eń kem hám eń joqarı stavkalar (diapazonda) sheńberinde belgilew hám suw resurslarınan paydalanıw ushın salıq hám rudalıq qurılıs materialları boyınsha jer astınan paydalanıw ushın salıq stavkalarına asırıwshı hám kemeytiwshi koefficientler qollaw wákillikleri berilmekte.
Senatorlar óz shıǵıp sóylewlerinde nızamda byudjet dáramatları bazasın keńeytiw, salıq siyasatın belgilewde salamat turmıs tárizin jaqsılaw hám tábiyattı qorǵawdı xoshametlew máselelerine itibar qaratılǵanın atap ótti. taykidladi.
Dodalaw juwmaǵında nızam senatorlar tárepinen maqullandı.
Sonday-aq, senattıń ekinshi jalpı májilisinde “Ózbekstan Respublikasınıń “2024-jıl ushın Ózbekstan Respublikasınıń Mámleketlik byudjeti haqqında”ǵı Nızamına ózgerisler kirgiziw haqqında”ǵı nızam talqılandı.
Mámleketimizde jaslardıń zamanagóy bilim hám kásip-ónerlerdi iyelewin támiyinlew maqsetinde bilimlendiriw tarawında sistemalı reformalar ámelge asılılmaqta. Keyingi jılları hár bir máhálle, hár bir awıl, hátte alıs-alıs aymaqlarda da sociallıq hám islep shıǵarıw infrastrukturaların rawajlandırıw boyınsha kóplegen nátiyjeli jumıslar ámelge asırılmaqta.
Usı jılı aymaqlardaǵı áhmiyetli sociallıq mashqalalardı, máhállelerde infrasturktura menen baylanıslı eń áhmiyetli máselelerdi sheshiw hám mámleketlik áhmiyetke iye ilajlardı ámelge asırıw maqsetinde Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń pármanı hám qararları, Ministrler Kabinetiniń qararları qabıllanǵan.
Bunnan tısqarı, mámleketimizdiń salıq, bajıxana hám byudjet nızamshılıǵın Jáhán sawda shólkeminiń talapları menen sáykeslestiriw boyınsha qatar ilajlar qorilip atır.
Nızamda isbilermenlik hám kishi biznes joybarların qollap-quwatlaw maqsetinde kommerciyalıq bankleriniń ustav kapitalın arttırıw ushın 2,5 trillion sum, máhállelerde infrastruktura menen baylanıslı eń áhmiyetli máselelerdi sheshiw boyınsha qurılıs-ońlaw jumısların ámelge asırıwǵa 1,3 trillion sum, bilimlendiriw kreditine bolǵan talaptıń joqarı ekeni hám ótken jılı bolǵan qarızdarlıqtı qaplaw ushın bilimlendiriw kreditin qarjılandırıw qorına 840,5 milliard sum qosımsha ráwishte ajıratıw belgilengen.
Sociallıq-ekonomikalıq rawajlandırıw hám mámleketlik áhmiyettegi ilajlardı ámelge asırıw ushın Ministrler Kabinetiniń rezerv qorına 524,8 milliard sum, Jas isbilermenlerdi qollap-quwatlaw qorına 200 milliard sum qosımsha qarjı ajıratıw názerde tutılǵan.

Nızamda bir-birin tákirarlaytuǵın shtatlar birlikleri qısqarǵanı esabınan byudjet qárejetleri tejelip atırǵanı hám obyektlerdi joybarlastırıw, qurıw (rekonstrukciyalaw) hám ońlaw ushın kapital qoyılmalarǵa rejelestirilgen qárejetler hám usı jılı byudjet qárejetlerin ózlestiriw imkaniyatlarınan kelip shıǵıp, ayırım qárejetler optimallastırılmaqta.
Nızamda respublika byudjetiniń qárejetleri derlik 10 trillion sumǵa asırılmaqta.
Senatorlar 2024-jıl ushın Mámleketlik byudjet haqqındaǵı nızamǵa kirgizilip atırǵan barlıq ózgerisler respublika byudjetinen ajıratılıp atırǵan qarjılardıń maqsetli, nátiyjeli hám nátiyjege baǵdarlanǵan halda sarplanıwına, áhmiyetli mashqalalardıń sheshimin tabıwǵa hám olardı qárejet penen támiyinlewge qaratılǵanınıń áhmiyetin atap ótip, bul nızamdı maqulladı.
Sonıń menen Ózbekstan Respublikası Oliy Majlisi Senatınıń ekinshi jalpı májlisiniń birinshi jumıs kúni juwmaqlandı.

Ózbekstan Respublikası
Oliy Majlisi Senatı
Málimleme xızmeti