Rossiya Ilimler akademiyası Kosmoslıq izertlewler institutı Quyash astronomiyası laboratoriyası tarqatqan xabarǵa bola, planetamızda eń joqarı tezligine jaqınlasıp atırǵan júdá kúshli magnit boranı baslanǵan.

– Sońǵı kúnlerde quyash ushqını jedelliginiń keskin artıwı tiykarında búgin jetip keliwi kútilip atırǵan úsh plazma bultınıń birinshisi Jerge ádewir jaqınlastı, – delinedi xabarda. – Nátiyjede házir geomagnit monitoring ásbapları tárepinen planetalıq kólemde júdá kúshli, derlik G15 dárejeli magnit boranı dizimge alınbaqta.
Ilimpazlardıń pikirinshe, jaǵday kútilgen boljawdan túsiniksiz dárejede parıq qıladı. Aldınǵı úsh shaqmaq tásiri ele de jerimizge qaray háreketin dawam etpekte. Olardan tek ǵana birinshisi, eń kúshsizi bir túnde jetip keliwi hám G1-G2 dárejedegi boran qozǵawı múmkin.
Tásir shıńı úshinshi ushqınnan keyingi plazma menen bir waqıtqa sáykes keliwi kútilgen. Bul da túski waqıtqa tuwra keledi.
Izertlewshilerdiń túsindiriwinshe, birden-bir itimallı túsinik sol, jıl dawamındaǵı eń kúshlisi sıpatında tán alınǵan keshegi jarılıwdan keyingi hárekettegi plazma bultı rekord tezligi sebepli aldında ásterek háreketlenip atırǵan plazma bultın artta qaldırıp, iyterip hám qısıp, temperatura, tıǵızlıq hám magnit qásiyetin keskin arttırmaqta.
Jerde magnit boranı payda etetuǵın Quyash jarılıwı energiya hám navigaciya sistemasın izden shıǵaradı, sanaat tarmaǵınıń jumısın buzadı, quslar hám haywanlardıń kóshiw jollarına tásir kórsetedi. Quyashtıń aktivlesiwi Avrora baqlawı geografiya sheńberin keńeytiwi múmkin. Bul kosmoslıq hádiyseniń insan salamatlıǵına tásiri menen baylanıslı sorawǵa ele anıq juwap joq.

S. Rahimov. ÓzA