Ámeldegi nızamshılıqqa bola, miyras isi wásiyat hám nızam boyınsha ámelge asırıladı. Miyras eger wásiyat qılınǵan bolsa wásiyatnama boyınsha, al wásiyat qılınbaǵan bolsa nızam boyınsha belgilenedi.

Miyras puqaralardıń óliminen keyin rásmiylestirilip, ashılǵan waqıtta miyras qaldırıwshıǵa tiyisli bolǵan, onıń óliminen keyin de biykar bolmaytuǵın barlıq huqıq hám minnetlemeler miyras múlki esaplanadı.
Ózbekstan Respublikası Puqaralıq kodeksiniń 1135-statyasına muwapıq, miyras qaldırıwshınıń perzentleri, ómirlik joldası hám ata-anaları teń úleslerde birinshi gezektegi miyrasxorlar esaplanadı. Miyras qaldırıwshınıń óliminen keyin tuwılǵan balaları da birinshi gezektegi miyrasxorlar qatarına kiredi.
Ózbekstan Respublikası Puqaralıq kodeksiniń 1120-statyası boyınsha puqaralardıń óliminen keyin ózine tiyisli mal-múlkin yaki usı mal-múlkke bolǵan huquqın múlkke bolǵan iyelikti belgilew haqqındaǵı qálewi wásiyat delinedi.
Puqara óziniń barlıq mal-múlkin yamasa onıń belgili bir bólegin nızam boyınsha miyrasxorlar qatarına kiriwshi, sonday-aq, kirmeytuǵın bir yaki bir neshe shaxslarǵa, sonıń menen birge, yuridikalıq shaxslarǵa, mámleket yaki puqaralardıń ózin-ózi basqarıw uyımlarına wásiyat etip qaldırıwı múmkin. Onda wásiyatnamanıń jazılǵan mánzili, sánesi hám zárúrli jaǵdaylarda waqtı kórsetilgen halda, jazba túrde notarial tártipte tastıyıqlanıwı lazım.
Wásiyatnama wásiyat qılıwshı tárepinen jazılıӯı yamasa onıń sózlerin notarius jazıp alǵan bolıwı múmkin. Bunday jaǵdayda wásiyatnamanıń teksti qol koyıw waqtında wásiyatnamanıń iyesine tolıq tanıstırılıwı kerek. Wásiyat qılıwshı sawatsızlıǵı yamasa keselligi sebepli wásiyatnamaǵa qol qoya almasa Ózbekstan Respublikası “Notariat haqqında”ǵı nızamınıń 34-statyasına muwapıq, wásiyat qılıӯshınıń tapsırması menen ózi hám notarius qatnasıwında sebepler kórsetilgen halda wásiyatnamaǵa basqa shaxs (qalıs wákil) qol qoyıwı múmkin.
Búgingi kúnde nızamshılıǵımızǵa kirgizilgen jańa qosımsha hám ózgerislerde wásiyatnama audio hám video jazıwlarǵa jazıp alınıwı shárt boldı. Wásiyatnamanı tastıyıqlaw waqtında wásiyat qılıӯshı mal-múlkke iyelik etiw huqıqın beriwshi hújjetlerin usınıwı talap etilmeydi.
Notarius wásiyatnamanı tastıyıqlaw waqtında wásiyat qılıwshıǵa wásiyatnamanı ózi qálegen waqıtta biykar etiӯi, ózgertiwi múmkinligi, wásiyatnama kimniń atına jazılıwına qaramastan, miyrastan májburiy úles alıw huqıqına iye bolǵan shaxslar, yaǵnıy, miyras qaldırıwshınıń er jetpegen perzentleri hám miynetke qábiletsiz shanaraq aǵzaları haqqında túsindiriledi. Bul haqqında wásiyatnamanıń ózinde de kórsetip ótiledi.
Wásiyat qılıwshı puqara Ózbekstan Respublikası “Notariat haqqında”ǵı nızamınıń 16-statyasına muwapıq, wásiyatnamanı ózgertiw hám biykar etiw ushın ózi qálegen waqıtta notariusqa múrájat etiw huqıqına iye.

Anvarbek ATAJANOV,
Tórtkúl rayonında jeke ámeliyat penen shuǵıllanıwshı notarius.
Qaraqalpaqstan xabar agentligi