2026 йил 29 январь куни Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Стратегик ва минтақавий тадқиқотлар институти Покистон Минтақавий тадқиқотлар институти билан ҳамкорликда, Ўзбекистоннинг Покистондаги элчихонаси кўмагида «Ўзбекистон – Покистон: стратегик ҳамкорлик, ўзаро боғлиқлик ва ўзгараётган дунёда барқарор ривожланиш» мавзусида экспертлар онлайн конференциясини ташкил этди.

Анжуманда маъруза қилган Покистоннинг Инвестициялар бўйича кенгаши собиқ раиси Ҳорун Шариф Жанубий ва Марказий Осиёда минтақавий ҳамкорлик жараёнларини 15–20 йилдан ортиқ вақт давомида кузатиб келаётганини таъкидлади. «Мен ушбу жараёнларнинг ривожланишини ичкаридан кузатдим, илгари Жаҳон банкининг Жанубий ва Марказий Осиё ҳамда бошқа минтақаларда минтақавий ҳамкорлик масалалари бўйича минтақавий раҳбари бўлиб ишлаганман ва ўз тажрибам билан ўртоқлашмоқчиман», – деди у. Эксперт нутқини учта асосий блокка ажратди: ҳамкорлик учун долзарблик, интеграция учун амалий воситалар зарурлиги ва инфратузилмавий боғлиқлик аҳамияти.

Ҳорун Шариф ҳозирги пайтда минтақавий ҳамкорлик учун қулай вақт эканини таъкидлади. У глобал бозорларнинг минтақавий бозорлар томон силжиши – яъни «Глобализация 2.0» ҳодисасига эътибор қаратди. «COVID-19 дан сўнг транспорт ва суғурта харажатлари ошди, географик яқинлик эса рақобатбардошликнинг асосий омилига айланди», – деди эксперт. Унинг сўзларига кўра, Ўзбекистон ва Покистон стратегик жиҳатдан яқинлик устунлигига эга бўлиб, уни иқтисодий фойдага айлантириш лозим.

Эксперт интеграциянинг амалий механизмлари зарурлигига эътибор қаратди. «Биз фақат интеграция ҳақида кутуш ва гапириш билан яшашни хоҳлаймизми ёки реал жараёнларни кўрсатадиган аниқ воситаларни ишлаб чиқамизми?»,– дея савол берди Ҳорун Шариф. Унинг таъкидлашича, сиёсий декларациялар ва режалар бир нарса, трансчегаравий иқтисодий институтларни яратиш эса бутунлай бошқа нарса. «Бу икки сўз – “барқарор” ва “рақобатбардош” – жуда муҳим», – дейди у. Шунингдек, барқарорлик ва геосиёсий зарбалардан ҳимояланиш учун мамлакатлар ўртасидаги савдо ўзаро инвестициялар билан тўлдирилиши кераклигини қўшимча қилди.

Ҳорун Шариф иқтисодий тикланиш воситаси сифатида инфратузилмавий боғлиқликка алоҳида эътибор қаратди: «Саволни “икки мамлакатни қандай боғлаш керак” деб эмас, балки “бу боғлиқлик иккала мамлакат манфаатлари учун қандай ишлаши керак” деб шакллантириш лозим». У амалий қадамларни таклиф қилди: хусусий сектор учун бозорга йўналтирилган молия институтини яратиш ва иқтисодиётни геосиёсий зиддиятлардан ҳимоя қилиш учун нейтрал бошқарувга эга қўшма қуруқлик портларини ташкил этиш.

Эксперт, шунингдек, учинчи мамлакатлардан инвестицияларни жалб қилиш учун бизнес амалиётлари, бухгалтерия стандартлари ва ҳуқуқий асосларни уйғунлаштириш муҳимлигини таъкидлади. «Боғлиқлик хусусий капитални жалб қилгандaгина ишлайди. Буcиз у “ғишт ва бетон” ва қарз тузоғига айланади», – деди Ҳорун Шариф.

Хулоса қилиб, у бозорларга ва инвесторлар учун сигнал бериши мумкин бўлган кичик, лекин аниқ қадамларни амалга оширишга чақирди: «Ҳамма нарсани пул ҳал қилмайди – пулни жалб қила оладиган тузилмалар ҳал қилади», – деди Ҳорун Шариф. Шунингдек, институционал база яратиш ва хусусий секторнинг иштирокини барқарор ва рақобатбардош минтақавий ҳамкорликнинг калити сифатида қайд этди.

Конференцияда Ўзбекистон ва Покистоннинг етакчи «ақл» ва таълим марказлари раҳбарлари ва экспертлари, бизнес ва дипломатик миссиялар вакиллари иштирок этди. Тадбир Ўзбекистон–Покистон ҳамкорлиги ва минтақавий интеграцияни янада мустаҳкамлаш учун экспертлар платформасини шакллантириш йўлидаги муҳим амалий қадам сифатида қайд этилди.

ЎзА