Ўзбекистонда йўл ҳаракати хавфсизлигини ошириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси томонидан ишлаб чиқилган қарор лойиҳаси муҳокамага қўйилди. Унга кўра, 2026 йил 1 январдан эътиборан ишлаб чиқарилганига 50 йил ва ундан кўп бўлган автомототранспорт воситаларини қайта рўйхатга олиш ва фойдаланиш тақиқланиши, давлат рўйхатидан чиқарилиши таклиф этилмоқда. “Антиквар” автомашиналар эса истисно қилинган.

Шунингдек, 44 тоннадан ортиқ юк ташувчи автомобиллар ва махсус техника учун янги давлат рақамлари ҳамда тартиблар жорий этилади.

2024 йилда Ўзбекистонда 9 364 та йўл-транспорт ҳодисаси содир бўлиб, уларда 2 203 киши ҳалок бўлди. Бу ҳолат йўл ҳаракати хавфсизлигини ошириш учун қатъий чораларни талаб этади.

40–50 йиллик автомобиллар замонавий хавфсизлик ва экологик талабларга жавоб бермаслиги мумкин. Шу боис улар хавфли ҳисобланади ва автомобил паркларини янгилаш зарур.

Янги автомобиллар ва электроавтомобилларни жорий этиш иқтисодий фаолликни оширишга хизмат қилади. Бунинг натижасида йўл-транспорт ҳодисалари камаяди, ҳаво сифати яхшиланади ва ишлаб чиқариш ҳамда таъмир соҳалари ривожланади.

Кам таъминланган аҳоли учун автомобилларни янгилаш молиявий қийинчилик туғдириши мумкин. Шу боис давлат субсидиялари, алмаштириш дастурлари ва арзон кредитларни жорий этиши кераклиги таъкидланмоқда.

Рўйхатдан чиқариш ва техник текширувларда маъмурий муаммоларни олдини олиш учун рақамлаштирилган тизимлар жорий этилиши зарур.

“Антиквар” автомобиллар ёши, тарихий аҳамияти ва техник ҳолатига қараб махсус қонунчилик асосида рўйхатга олинади. Улар учун махсус давлат рақамлари жорий этилади.

Эски машиналарни чеклаш янги сотувларни 2–5%га ошириши мумкин, бу ички бозор ва кредит соҳасига ижобий таъсир кўрсатади. Шу билан бирга, сервис ва таъмир соҳаларида ҳам фаоллик ошади.

Таклиф этилаётган чоралар йўл ҳаракати хавфсизлигини яхшилаш ва автомобил паркларини модернизация қилишда муҳим қадам бўлиб, давлатнинг ижтимоий қўллаб-қувватлаш механизмлари билан бирга амалга оширилиши зарур.

Қатъий чораларни босқичма-босқич ва маблағлаштирилган тартибда жорий этиш кам таъминланган қатламлар учун юкни енгиллатади ва ижтимоий норозиликни олдини олади.

Шаҳноза Маматуропова, ЎзА