– Дунё тоза энергияга томон ҳар қачонгидан тезроқ ҳаракатланмоқда. Биргина ўтган йил дунё миқёсида тоза энергияга сарфланган маблағ рекорд даража – 2 триллион долларга етди. Фотоальбом ёнилғига киритилган ҳар бир доллар сармояга нисбатан қайта тикланадиган энергияга 2 доллар йўналтирилди. Энергетика соҳасида эса тоза энергияга сарфланган маблағ қазиб олинадиган ёнилғига қараганда 10 баробар кўп. Бу кўп йиллик саъй-ҳаракатлар натижаси, қолаверса COP28 конференциясида белгиланган улкан мақсадлар сари ташланган дадил қадамдир. 2030 йилга бориб қайта тикланадиган энергиядан фойдаланиш уч, энергия самарадорлиги икки баробар ошади. Тоза энергияга ўтиш жараёни изчил давом этиши нафақат сайёрамиз, балки инновациялар учун ҳам яхши янгилик. Келгусида энергетика мустақиллигига эришамиз, маҳаллий энергия тизимида янги иш ўринлари яратилади. Бу иқтисодий рақобатбардошлик ҳосил қилиш учун ҳам энг мақбул йўл.

Урсула фон дер Ляйен айни суръатни сақлаб қолиш учун уч асосий мақсадни белгилаб олиш зарурлигига ҳам эътибор қаратди:

– Биринчидан, тарихий глобал энергия келишуви ижроси сари тезликни сақлаб қолиш керак. Ушбу мақсад миллий миқёсда белгиланган ҳиссанинг навбатдаги тўлқинида акс этиши керак. Жамоавий ваъдаларни ўлчамли тараққиётга айлантириш керак. Европа 2030 йилга мўлжалланган қайта тикланадиган энергия манбаларини 42 фоиздан оширди. Ҳали олдинда жуда кўп иш турибди. Электр энергиясининг 50 фоизи қайта тикланадиган манбалардан олинади. Ният сари олға силжишни баҳолаш учун Халқаро энергетика агентлиги билан ишончли ҳамкорликка таянамиз.

Шунингдек, мулозим режаларни аниқ лойиҳаларга айлантириш муҳимлигини ҳам таъкидлади:

– Иккинчи мақсад – ташаббусларни амалга ошириш. Бразилия етакчилигида COP асосий эътиборни кам таъминланган жамоаларга электр энергияси етказиб бериш, янги тоза саноат корхоналарини ишга тушириш, бутун дунё бўйлаб тоза энергия улушини кўпайтиришга қаратилади. Шу тариқа бир-биримиздан ўрганиш, илғор тажриба билан ўртоқлашиш орқали одамлар ҳаётини тубдан ўзгартирадиган аниқ муваффақиятларга эришишимиз мумкин.

Маърузаси сўнгида ЕК раҳбари тараққиётни тезлаштирадиган сармояни оширишга чақирди.

– Агар ҳаракатимиз тезлашишини истасак, инвестиция миқдорини кўтариш лозим. Буюк Британия бу борада етакчилик қилаётганидан жуда мамнунмиз. Биргаликда харажатни камайтириш, соҳага хусусий капитал жалб қилиш учун хавфни камайтириш воситалари, аралаш молия тизими ва бошқа ечимлардан фойдаланган ҳолда, ақлли маблағни ривожлантирамиз. Шунингдек, солиқ имтиёзини амалиётга киритиб, давлат-хусусий шериклик тизимини ривожлантириб, қайта тикланадиган энергия учун имтиёз жорий этган ҳолда бундай саъй-ҳаракатлар  самарасини кўраётган Африка ҳукуматларидан ҳам ўрганиш мумкин. Сўнгги икки йил мобайнида қитъада тоза энергияга йўналтирилган сармоя қарийб икки карра ортди.

Муҳаррама Пирматова, ЎзА