Ózbekstan – Iordaniya qatnasıqlarında jańa dáwir baslanbaqta

153

Ózbekstan Respublikası Prezidenti Shavkat Mirziyoevtiń mirát etiwine bola Iordaniya Hoshimiyler Patshalıǵınıń Patshası Abdulla II ibn al-Husayn 25-avgust kúni mámleketlik sapar menen mámleketimizge keldi.

Ózbekstan Respublikası menen Iordaniya Hoshiymiler Patshalıǵı arasında diplomatiyalıq qatnasıqlar 1993-jıldıń fevral ayında ornatılǵan. 1994-jıldıń iyun ayında Tashkentte Iordaniya elshixanası óz jumısın baslaǵan. Házirde rezidenciyası Ar-Riyodta bolǵan Ózbekstan elshisi bir waqıttıń ózinde Ammanda akkreditaciyadan ótken.
Sońǵı jıllarda eki tárepleme qatnasıqlar jańa pátke iye boldı. Tárepler óz-ara paydalı áhmiyetli potencialǵa súyengen halda birge islesiwdi keńeytiw hám tereńlestiriw tilegin bildirmekte. Usı jılı diplomatiyalıq pasport iyeleri ushın viza rejimin biykar etiw haqqındaǵı kelisim, sonday-aq, Sırtqı isler ministrlikleri arasında 2025-2027-jıllarǵa mólsherlengen birgeliktegi birge islesiw baǵdarlamasına qol qoyılǵanı itibarlı. Bul qádemler óz-ara qatnasıqlardı izbe-iz dawam ettiriw hám jańa basqıshqa alıp shıǵıwǵa xızmet etpekte.
Ózbekstannıń Islam birge islesiw shólkemi, Ekonomikalıq birge islesiw shólkemi hám basqa xalıqaralıq strukturalar sıyaqlı kóp tárepleme formattaǵı qatnasıǵı Ózbekstan-Iordaniya qatnasıqların tereńlestiriw ushın qosımsha platforma jaratpaqta.
Ózbekstan hám Iordaniya arasındaǵı tovar almasıw kólemi 2024-jılı derlik 4,6 million AQSh dollar quradı. Usı jıldıń birinshi yarımında bolsa bul kórsetkish 4,3 million dollar bolǵanı sawda-ekonomikalıq qatnasıqlar keńeyip atırǵanın kórsetedi. Mámleketimiz Iordaniyaǵa mıs, keptirilgen miywe, ǵoza hám toqımashılıq ónimlerin eksport etpekte. Iordaniyadan ámelge asırılıp atırǵan import quramında bolsa farmacevtika, ximiya ónimleri, ásbap-úskene hám mashinalar salmaqlı bolmaqta.
Eki mámleket investiciya, sanaat hám sawda ministrleri arasındaǵı 2025-jıldaǵı sóylesiwler birge islesiwdi keńeytiwge tayar ekenligin tastıyıqladı. Tovarlardıń mámleketlerimizdiń bazarlarına shıǵıwın ápiwayılastıratuǵın jeńillikli sawda kelisimine qol qoyıw, taw-kán sanaatı, sonıń ishinde, fosfatlar, mıs hám basqa paydalı qazılmalardı qazıp alıw hám qayta islew tarawında birge islesiwdi rawajlandırıw, awıl xojalıǵı hám azıq-awqat sanaatındaǵı qatnasıqlardı bekkemlew, farmacevtika, toqımashılıq, jeńil sanaat hám sanlı ekonomika tarawlarında birgeliktegi joybarlardı ámelge asırıw áhmiyetli baǵdarlar qatarına kiredi.
Iordaniya Patshasınıń Ózbekstanǵa joqarı dárejedegi saparı mámleketlerimiz arasındaǵı eki hám kóp tárepleme birge islesiw qatnasıqların jańa basqıshta dawam ettiriw ushın imkaniyat jaratatuǵını kútilmekte. Bul óz-ara tovar lamasıw kólemin arttırıw, investiciyalıq joybarlardı ámelge asırıw hám gumanitarlıq qatnasıqlardı bekkemlewge xızmet etiwi menen áhmiyetli bolatuǵını gúmansız.
Samarqand qalası aeroportında Iordaniya Hoshimiyler Patshalıǵı Patshası Abdulla II ibn al-Husayndı Ózbekstan Respublikası Prezidenti Shavkat Mirziyoev kútip aldı.
Joqarı mártebeli miymannıń húrmetine eki mámlekettiń mámleketlik bayraqları kóterildi, húrmetli qarawıl sap tarttı.
Milliy nama-qosıq hám ayaq oyınlardan ibarat saltanatlı máresim bolıp ótti.
Iordaniya Patshası Abdulla II ibn al-Husayn Ózbekstan Respublikası Prezidenti Shavkat Mirziyoev penen birge eski Samarqand qalasınıń ullı tariyxıy estelikleri menen tanıstı.
Mámleket basshıları aldın Shohi Zinda kompleksine bardı.
Bul estelik ornı Payǵambarımız Muhammed áleyhisalamnıń sahabalarınan biri Qusam ibn Abbas hám basqa ǵayratkerlerdiń maqbaralarınan qurılǵan. Komplekstiń tariyxıy, mádeniy hám kórkem áhmiyeti sonda, ol arxitekturalıq hám bezew óneriniń bir neshe ásir dawamındaǵı rawajlanıwın kórsetedi. Shohi Zinda 2001-jılı YuNESKOnıń Pútkil jer júzilik miyrası dizimine kirgizilgen.
Rásmiy túrde Payǵambarımız Muxammed áleyxissalamnıń qızı Fatima hám ómirlik joldası Ali ibn Abu Talibtiń áwladları esaplanǵan Hoshimiyler dinastiyasınıń wákili bolǵan Iordaniya Patshası Qusam ibn Abbas esteligine húrmet kórsetti. Quran oqıldı.
Ámir Temur maqbarasın zıyaratlaw waqtında Iordaniya delegaciyasına ullı babamızdıń mámleketshilik siyasatı, áskeriy sheberligi, túrli mámleketler menen diplomatiyalıq baylanısları haqqında aytıp berildi. Sahıpqırannıń ómiri hám jumısı, ol dúzgen mámleket óz dáwiriniń eń úlken mámleketi bolǵanı miymanlarda úlken tásir qaldırdı.
Mámleket basshıları Mırza Ulıǵbek, Sherdor hám Tillakori medreselerinen ibarat Registan kompleksinde de boldı. Bul estelikler ásirler dawamında ilim orayı bolǵan, júzlegen ilimpaz hám izertlewshilerdi jetilistirgen. Óziniń tolıq jaylasıwı hám úylesimliligi sebepli Registan haqılı túrde Samarqandtıń “mirát qaǵazı” esaplanadı.
Tanısıw waqtında joqarı mártebeli miymanǵa bul imaratlardıń qurılıw tariyxı hám naǵıslarınıń ózine tán tárepleri, maydanda alıp barılǵan restavraciya jumısları haqqında maǵlıwmat berildi.
Bunnan soń Iordaniya Hoshimiyler Patshalıǵınıń Patshası Abdulla II ibn al-Husayn Ózbekstan Respublikası Prezidenti Shavkat Mirziyoev penen birgelikte Samarqand xalıqaralıq turizm orayındaǵı “Máńgi qala” tariyxıy-etnografiyalıq kompleksin barıp kórdi.
Joqarı mártebeli miyman xalqımızdıń bay mádeniy miyrası ónermentshilik hám ámeliy kórkem ónerin kórsetiwshi kórgizbelerdi tamasha etti. Ayaq oyını toparlarınıń shıǵıwları kórsetildi.
Bul jerde xalqımızdıń ullı ótmishiniń simvolları toplanǵan, tariyxıy qalalarımızdaǵı dıqqatqa iye jerlerdiń nusqaları qurılǵan. Milliy dástúrlerimiz benen birge dos xalıqlar menen qatnasıqlar tariyxı da kórsetilgen. Bunday mánis-mazmun, tariyx hám búgingi kún úylesimligi miymanlarda úlken tásir qaldırdı.
Ózbekstan- Iordaniya sammitiniń tiykarǵı ilajları, sonıń ishinde, joqarı dárejedegi sóylesiwler 26-avgust kúni bolıp ótedi.

Ziyodilla JONIBEKOV,
Ǵolib HASANOV,
Ikrom AVVALBOEV,
ÓzA