Elimizde medicina tarawında bilimlendiriwdiń sapasın arttırıw hám joqarı maman kadrlar tayarlaw maqsetinde 2026-2027-oqıw jılınan baslap, taraw sheńberinde bir qatar áhmiyetli ózgerisler ámelge asırılıwı kútilmekte.
Bul ózgerisler, bárinen burın, medicina baǵdarlarında arttırılǵan tólemli-kontrakt tiykarında qabıllaw ámeliyatınıń biykar etiliwi, sonday-aq, studentler ushın jańa minimal ball normalarınıń engiziliwi menen baylanıslı. Bul jańalıqlar bilimlendiriwdiń sapasın jaqsılaw hám medicina kadrların tayarlawda aldınǵı xalıqaralıq standartlarǵa erisiw maqsetinde ámelge asırılmaqta.
Endi, medicina baǵdarlarında arttırılǵan tólemli-kontrakt tiykarında qabıllaw biykar etiliwi rejelestirilmekte. Házirgi kúnde kóplegen universitetler hám medicinalıq bilimlendiriw mákemeleri mámleket tárepinen belgilengen minimal kvotalar tiykarında arttırılǵan tólemli-kontrakt arqalı studentlerdi qabıl etpekte. Biraq, bul ámeliyat oqıw procesiniń ashıq-aydınlıǵın támiyinlemeydi.
Jańa tártipte qabıllaw processleri tolıq ashıq-aydınlıq hám sapa normaları tiykarında shólkemlestiriledi. Bul, álbette, studentler ushın kóbirek imkaniyatlar jaratadı hám olar tek ǵana óz bilim hám kónlikpelerine qarap tańlanadı. Bul ózgerisler oqıw procesiniń hár bir basqıshında ádillikti támiyinlewge qaratılǵan.
Jańa qabıllaw sistemasına bola, medicina tarawındaǵı joqarı bilimlendiriwge kiriw ushın minimal ótiw balları belgilendi. Medicina baǵdarlarında bul ball 70 procent etip belgilengen bolsa, orta medicina xızmetkerleri ushın bul norma 60 procent etip belgilendi.
Házirgi waqıtta, internatura hám qısqa múddetli qayta tayarlaw kursları medicina tarawında jańa kadrlar tayarlawda áhmiyetli rol oynaydı. Biraq 2026-2027-oqıw jılınan baslap, bul ámeliyatlar biykar etiledi hám tar taraw qánigeleri tek ǵana magistratura hám rezidentura arqalı tayarlanadı. Magistratura hám rezidentura baǵdarlamaları arqalı maman kadrlar tayarlaw, óz gezeginde, qánigelerdiń tereń bilimge iye bolıwın hám olardıń joqarı mamanlıqtaǵı shıpakerler sıpatında jumıs islewge tayar bolıwın támiyinleydi.
2026-2027-oqıw jılınan baslap medicina tarawında jańa 6 jıllıq bakalavriat baǵdarlaması engiziledi. Bul jańa bilimlendiriw baǵdarı “5+1” túrinde shólkemlestiriledi hám studentler ulıwma medicina boyınsha bakalavr dárejesin aladı. Bul jańa bilimlendiriw sisteması, xalıqaralıq standartlarǵa muwapıq medicina tarawındaǵı oqıw procesin jetilistiriwge qaratılǵan.
Medicina tarawında ámelge asırılıp atırǵan ózgerislerdiń eń áhmiyetli táreplerinen biri, Ózbekstannıń medicinalıq bilimlendiriw mákemelerin 2030-jılǵa shekem xalıqaralıq tán alınǵan shólkemler (máselen, Quacquarelli Symonds World University Rankings, Times Higher Education yamasa Academic Ranking of World Universities) reytinglerinde birinshi 1000 orınǵa kiriw maqseti bolıp esaplanadı. Bul Ózbekstan bilimlendiriw sistemasınıń xalıqaralıq kólemde tán alınıwı ushın zárúr qádem. Sonday-aq, bul reje boyınsha, medicinalıq bilimlendiriwdiń globallıq standartlarǵa sáykes keliwin támiyinlew ushın Jáhán medicinalıq bilimlendiriw federaciyası hám Jáhán densawlıqtı saqlaw shólkemi sıyaqlı abıraylı shólkemler menen birge islesiw jolǵa qoyıladı.
Jáne bir áhmiyetli ózgeris, orta medicina xızmetkerlerin tayarlaw úlesin 2030-jılǵa shekem keminde 10 procentke arttırıw rejesi bolıp esaplanadı. Bul, orta medicina xızmetkerleriniń maman hám sertifikatlanǵan bolıwın támiyinlewge járdem beredi.
Basqa tarawlar sıyaqlı, medicinalıq bilimlendiriwde de jańalanıw hám innovaciyalıq qatnaslar zárúr. Sonday-aq, bul ózgerisler, Ózbekstannıń medicina tarawında oqıw processlerin bunnan bılay da jetilistiriw, ilimiy hám ámeliy tiykarda qánigeler tayarlawǵa járdem beredi. Bilimlendiriwdiń sapasın arttırıw, óz gezeginde, mámlekettiń densawlıqtı saqlaw sistemasınıń nátiyjeliligin, medicina xızmetkerleriniń kásiplik sheberligin arttıradı, bul bolsa xalıqtıń salamatlıǵın jáne de jaqsılaw ushın áhmiyetli faktor bolıp esaplanadı.
2026-2027-oqıw jılında engiziletuǵın ózgerisler medicinalıq bilimlendiriw hám kadrlar tayarlaw sistemasınıń nátiyjeliligin arttırıwǵa xızmet etedi. Bul jańalıqlar, bárinen burın, sapalı bilimlendiriwdi támiyinlew, medicina tarawında maman qánigelerdi tayarlaw hám Ózbekstannıń medicinalıq bilimlendiriw mákemelerin xalıqaralıq kólemde tán alıwdı maqset etken. Hár bir ózgeris, taraw ushın áhmiyetli hám uzaq múddetli nátiyjelerge alıp keletuǵın jańalıq bolıp esaplanadı.

Dildora DWSMATOVA,
ÓzA