Mámleketimiz basshısınıń Oliy Majlis hám Ózbekstan xalqına Múrájatı elimizde sanlı transformaciya hám ashıq-aydın basqarıwdı jańa basqıshqa kóteriwdiń strategiyalıq jol kartasın belgilep berdi.
Múrájatta ayrıqsha atap ótiliwinshe, “sayadaǵı” ekonomikadan ıqtıyarlı túrde ashıq-aydınlıqqa shıqpaqshı bolǵan isbilermenler buxgalteriya, statistika, salıq esabatların júrgiziw boyınsha biypul oqıtıladı.
Bul – tek ǵana texnikalıq ilaj emes, al máhálle dárejesinen baslanıp, pútkil respublika kólemine tarqalatuǵın jańasha basqarıw filosofiyasınıń kórinisi bolıp esaplanadı.
Tashkent mámleketlik yuridikalıq universiteti docenti wazıypasın atqarıwshı Akmal Akramov Múrájatta belgilengen áhmiyetli wazıypalar haqqında tómendegilerdi ayttı:
– Múrájatta atap ótilgen maǵlıwmatlarǵa bola, baqlanbaytuǵın ekonomika úlesi 45-50 procentten 28 procentke azaytıldı.
Biraq, baǵdarlama sheńberinde kelesi bes jılda bul kórsetkishti jáne 2 esege qısqartıw, naq pulsız tólemlerdiń úlesin 75 procentten arttırıw hám rásmiy sektorda bánt bolǵan.
Biraq, baǵdarlama sheńberinde kelesi bes jılda bul kórsetkishti jáne 2 esege qısqartıw, naq pulsız tólemlerdiń úlesin 75 procentten arttırıw hám rásmiy sektorda bánt bolǵan xalıqtıń sanın 14 millionǵa jetkeriw názerde tutılǵan. Bul maqsetlerge erisiwdiń gilti – sanlı ashıq-aydınlıq infrastrukturasın máhálle dárejesinde jaylastırıw hám onı birden-bir platforma arqalı respublika basqarıwına jalǵawdan ibarat.
2026-jıldıń “Máhálleni rawajlandırıw hám jámiyetti ilgerletiw jılı” dep járiyalanıwı tosınnan emes. Prezident óziniń Múrájatında ayrıqsha atap ótkenindey, máhálle tınısh hám tatıw bolsa, jámiyetimiz tınısh hám awızbirshilikli boladı.
Máhálle – bul tek ǵana sociallıq birlik emes, al sanlı basqarıwdı xalıqqa eń jaqın noqatta ámelge asırıw ushın siyrek ushırasatuǵın institucionallıq mexanizm. Hár bir máhállede “máhálle bankiri” hám hákim járdemshisiniń jumıs alıp barıwı, olar joybar tiykarında byudjet qarjıların tartıwı – mine, usı sistemanıń materiallıq tiykarın quraydı.
Múrájatta máhálleni rawajlandırıw ushın 20 trillion sum resurs wálayatlarǵa tikkeley beriliwi belgilengen.
Bunnan tısqarı, “Turaqlı qala” platformasınıń iske qosılıwı hám “jasaw ushın qolaylıq indeksi”niń engiziliwi – hár bir máhálleniń mashqalasın sanlı túrde anıqlaw hám sheshiwdi názerde tutadı. Bul – “máhálleden respublikaǵa shekem bir platforma” ideyasınıń ámeliy kórinisi bolıp, basqarıwdıń barlıq buwınların sanlı ekosistemada birlestiriw imkaniyatın beredi.
Múrájatta 2026-jıldan barlıq mámleketlik xızmetler hám kommunallıq tólemler, janılǵı, alkogol hám temeki ónimleri, avtomobil hám kóshpeli múlk sawdalarınıń naq pulsız tólew formasına ótkeriletuǵını kórsetilgen. Bunnan tısqarı, 17 túrdegi qadaǵalaw tekseriwlerinde “bodikamera”dan paydalanıw májbúriy boladı. Bul ilajlar sanlı ashıq-aydınlıq revolyuciyasınıń belgili huqıqıy kepilliklerin qáliplestiredi.
“Invest.gov.uz” elektron platformasınıń iske qosılıwı, sırt el investorları ushın “bir ayna” principiniń engiziliwi, erkin ekonomikalıq zonalarda xalıqaralıq huqıq sheńberinde arbitraj kelispewshiliklerin kórip shıǵıw imkaniyatınıń jaratılıwı – bulardıń barlıǵı sanlı basqarıw hám huqıqıy ashıq-aydınlıqtı bir-biri menen baylanıstıratuǵın sistemanı quraydı. “Kapital bazarı haqqında”ǵı jańa nızam joybarınıń qabıl etiliwi de bul sistemanı bekkemleydi.
Múrájatta 4 “Data oray,” 2 super-kompyuter hám 15 joqarı oqıw ornında jasalma intellekt laboratoriyalarınıń shólkemlestiriliwi belgilengen.
Medicina, transport, awıl xojalıǵı, bank-qarjı hám jámiyetlik qáwipsizlik tarawlarında 100 den aslam jasalma intellekt joybarlarınıń ámelge asırılıwı rejelestirilgen.
Bul – tek ǵana texnologiyalıq jańalanıw emes, al basqarıwdıń jańa arxitekturasın jaratıw degeni. Sanlı texnologiyalar orayı arqalı jaslardıń kvant, dron, robototexnika boyınsha konstruktorlıq joybarları ámeliyatqa engiziliwi insan kapitalın sanlı ekonomikaǵa integraciyalawdıń áhmiyetli buwını esaplanadı.
Sanlı ekosistema – joqarı oqıw ornı pitkeriwshileri hám jumıs beriwshiler arasında kópir bolıp xızmet etetuǵın platforma miynet bazarı arxitekturasın da túp-tiykarınan ózgertedi.
Studentlerdiń oqıw kórsetkishleri hám kárxanalardaǵı bos jumıs orınları onlayn túrde kórinip turıwı – ashıq-aydın miynet qatnasıqlarınıń sanlı tımsalı.
Naq pulsız tólemler, qadaǵalaw sistemalarında kamera, investiciya platforması, jasalma intellekt laboratoriyaları, miynet bazarı ekosisteması, kapital bazarı nızamshılıǵı – bulardıń hámmesi “máhálleden respublikaǵa shekem bir platforma”nıń óz-ara baylanıslı elementleri sıpatında názerde tutılmaqta.
Hadal miynet hám ashıq-aydın qatnasıqlar – tek ǵana ekonomikalıq ósiw emes, al puqaralıq jámiyetiniń de tiykarı. “Hadal miynet – tınısh turmıs hám abadan jámiyet girewi” súreni astında ámelge asırılıp atırǵan reformalar jaqın keleshekte Jańa Ózbekstandı sanlı mámleketlik basqarıwda regionallıq jetekshige aylandırıw ushın bekkem tiykar jaratpaqta.

Gulnoza Boboeva, WzA