Huqıqıy múnásibet
Elimizde jasalma intellekt texnologiyaların huqıqıy tártipke salıw baǵdarında áhmiyetli qádem taslandı. Bul haqqında Tashkent mámleketlik yuridikalıq universiteti Huqıq hám texnologiyalar bólimi oqıtıwshısı Albina Kurmichkina tómendegilerdi málim etti.
– Ózbekstan Respublikası Oliy Majlisi Nızamshılıq palatası tárepinen 2025-jıl 12-avgustta qabıl etilip, Senat tárepinen 2025-jıl 1-noyabrde maqullanǵan 1115-sanlı Ózbekstan Respublikası nızamı menen “Málimlemelestiriw haqqında”ǵı nızam hám Hákimshilik juwapkershilik haqqındaǵı kodekske áhmiyetli ózgerisler kirgizildi.
Atap aytqanda, nızamǵa bola, “Málimlemelestiriw haqqında”ǵı nızamnıń 3-statyasına jańa túsinik kirgizildi. Endi jasalma intellekt – bul insannıń bilim hám kónlikpelerine eliklew, erkin túrde úyreniw hám sheshim izlew jáne anıq wazıypalardı orınlawda insan aqılıy jumısınıń nátiyjeleri menen salıstırılatuǵın nátiyjeler alıw imkaniyatın beretuǵın texnologiyalıq sheshimler kompleksi sıpatında nızam dárejesinde táriyplenedi. Bunnan tısqarı, 4-statyaǵa mámlekettiń informaciyalastırıw tarawındaǵı tiykarǵı baǵdarları qatarına jasalma intellektti engiziw hám rawajlandırıw ushın zárúr huqıqıy, texnologiyalıq hám ekonomikalıq tiykarlardı belgilew wazıypası qosıldı.
6-statyaǵa bolsa wákillikli mámleketlik uyımnıń jańa wákillikleri – jasalma intellekt baǵdarına investiciyalar tartıw, texnikalıq infrastrukturanı qáliplestiriw hám usı tarawda kadrlar tayarlawdı shólkemlestiriw belgilep qoyıldı.
Jańa 7¹- statya boyınsha jasalma intellekt járdeminde jaratılǵan málimleme resursları hám málimleme sistemaları insannıń ómiri, densawlıǵı, erkinligi, abırayı hám qádir-qımbatına zıyan keltirmewi shárt. Bunda insannıń huqıq hám erkinliklerine baylanıslı yuridikalıq áhmiyetke iye qararlardı qabıl etiwde tek ǵana jasalma intellekt juwmaqlarına súyeniw múmkin emes.
Sonday-aq, Hákimshilik juwapkershilik haqqındaǵı kodekstiń 46.2-statyasına jańa bólim qosıldı: jasalma intellekt texnologiyalarınan paydalanǵan halda shaxsqa tiyisli maǵlıwmatlardı nızamǵa qayshı túrde qayta islew yamasa olardı tarmaqta tarqatıw bazalıq esaplaw muǵdarınıń 50 esesinen 100 esesine shekemgi muǵdarda járiyma salınıwına alıp keledi.
Bul nızam Ózbekstanda jasalma intellekt texnologiyalarınıń huqıqıy tiykarların qáliplestiriw, puqaralardıń sanlı huqıqların qorǵaw hám bul tarawdı mámleket tárepinen tártipke salıwdıń áhmiyetli basqıshı bolıp esaplanadı.

Gulnoza Boboeva, ÓzA