Házirgi kúnde turmısımızdı internet hám zamanagóy texnologiyalarsız kóz aldımızǵa keltiriw derlik imkansız. Ásirese, sońǵı jıllarda jasalma intellekt (AI) texnologiyaları jámiyettiń barlıq tarawlarına tereń kirip barmaqta. Media, marketing, medicina, bilimlendiriw sıyaqlı kóplegen tarawlarda AI insan miynetin jeńillestirip, waqıt hám qarjını únemlew imkaniyatın bermekte. Biraq, hár qanday texnologiyalıq rawajlanıw sıyaqlı, jasalma intellekt te tek ǵana qolaylıq emes, al belgili qáwip hám ádep-ikramlılıq mashqalaların da júzege keltirmekte.
Jasalma intellekttiń eń úlken jetiskenliklerinen biri insan faktorın azaytıw arqalı xızmetler sapasın arttırıw bolıp tabıladı. Máselen, medicina tarawında AI tiykarında isleytuǵın baǵdarlamalar keselliklerdi erte anıqlaw, analizlerdi tez hám anıq ótkeriw imkaniyatın bermekte. Emlewxanalarda saatlap gezek kútiw mashqalası kem-kemnen qısqarıp, nawqaslar aralıqtan turıp másláhát alıw imkaniyatına iye bolmaqta. Bank hám finans sistemasında bolsa jasalma intellekt aldawshılıq jaǵdayların anıqlaw, esap-sanaqlardı avtomatlastırıwda áhmiyetli rol atqarmaqta.
Marketing hám brending tarawında bolsa AI haqıyqıy revolyuciya jasadı, desek asıra aytqan bolmaymız. Aldınları biznesti ashıw úlken qarjı, onı rawajlandırıw hám kópshilikke tanıtıw ushın professional model, reklama studiyası hám dóretiwshilik jámáátti talap etken bolsa, búgingi kúnde jasalma intellekt járdeminde reklama roliklerin, vizual kontentler, hátteki virtual modeller jaratıw múmkin. Bul bolsa kishi biznes hám startaplar ushın úlken imkaniyatlar esigin ashtı.
Biraq, qolaylıqlar menen bir qatarda, jasalma intellektten nadurıs hám ǵárezli paydalanıw jaǵdayları da barǵan sayın kóbeyip barmaqta. Atap aytqanda, sociallıq tarmaqlarda jasalma intellekt tárepinen jaratılǵan “Insta-model”ler arqalı jalǵan dáramat tabıw, adamlardı aldaw jaǵdayları ushıraspaqta. Bunnan da qáwipli tárepi, real shaxslardıń kelbetinen olardıń kelisimisiz paydalanılıp, jasalma intellekt járdeminde jalǵan, ádepsiz yamasa jala-dóhmetli video hám súwretler tayarlanıp atırǵanı jámiyet ushın úlken qáwipke aylanbaqta.
Instagram basshısı Adam Mosseridiń sózlerine bola, jasalma intellekt sebepli jaqın jıllarda paydalanıwshılar fotosúwretler hám videolardı bolıp atırǵan waqıyalardıń dáliyli dep esaplay almaydı.
Bul haqqında Mosseri “The Verge” basılımına bergen intervyuinde aytıp ótti hám jasalma intellekt tárepinen jaratılǵan súwretler hám videolar sapasınıń artqanın atap ótti. Onıń atap ótiwinshe, zamanagóy algoritmler álleqashan haqıyqıy súwretten ajıralmaytuǵın kontent jaratıwǵa uqıplı.
Bunnan kelip shıǵıp aytıwımız múmkin, AI arqalı jaratılǵan video hám súwretler sonshelli real kóriniske iye, ápiwayı paydalanıwshı onıń haqıyqıy yamasa jasalma ekenin ajırata almaydı. Bul bolsa shaxstıń abırayı hám ruwxıy jaǵdayına úlken zıyan jetkeriwi múmkin. Shantaj, basım ótkeriw, jalǵan málimleme tarqatıw sıyaqlı jaǵdaylar mine usı texnologiyalar orayında kúsheyip atırǵanı ashınarlı haqıyqat.
Sonlıqtan, jasalma intellekt járdeminde jaratılǵan video, súwret hám basqa da media ónimlerge arnawlı belgi yamasa identifikaciya engiziw búgingi kúnniń áhmiyetli talabına aylanbaqta. Bunday belgilew arqalı paydalanıwshı kontenttiń jasalma túrde jaratılǵanın ańlay aladı hám nadurıs juwmaqlarǵa keliwdiń aldı alınadı. Bolmasa, texnologiyalıq qolaylıqlar insan ómirin qáwipke qoyıwshı faktorǵa aylanıwı múmkin.
Juwmaqlap aytatuǵın bolsaq, jasalma intellekt tek ǵana texnologiyalıq jetiskenlik emes, al úlken juwapkershilikti de talap etetuǵın qural. Ol medicina, ekonomika, marketing hám basqa tarawlarda jámiyettiń rawajlanıwına xızmet etip atırǵan bolsa da, qadaǵalawsız hám ádep-ikramlılıq normalarsız qollanılǵanda shaxs erkinligi hám mánawiyatına úlken zıyan jetkeriwi múmkin. Sonıń ushın da AI arqalı jaratılǵan kontentti tártipke salıw, onı arnawlı belgilew hám shaxstıń razılıǵın huqıqıy jaqtan qorǵaw úlken áhmiyetke iye. Tek ǵana usı jol menen jasalma intellekttiń imkaniyatlarınan aqılǵa uǵras paydalanıp, onıń unamsız aqıbetlerin azaytıw múmkin boladı.

Dildora DWSMATOVA, ÓzA