Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń Pármanı

Jergilikli ónimler islep shıǵarıwdı keńeytiw, sanaat tarmaqları hám xalıqtıń tutınıwı ushın zárúr bolǵan ónimlerdi ózlestiriw hám óndiris kólemlerin kóbeytiwde bazar mexanizmlerin keńnen engiziw, jergilikli isbilermenlik subektleri hám iri kárxanalar arasında sanaat kooperaciyasın sistemalı keńeytiw, mámleketlik satıp alıwlarda jergilikli ónimlerdi satıp alıwdı xoshametlew hám qollap-quwatlawdı jetilistiriw maqsetinde qarar etemen:
I. Maqsetler
1. Tómendegiler usı Pármannıń tiykarǵı maqsetleri etip belgilensin:
(a) sanaat kooperaciyası hám mámleketlik satıp alıwlar tarawında birden-bir basqarıwdı engiziw arqalı bir pútin hám muwapıqlastırılǵan mámleketlik siyasattı júrgiziwdi jolǵa qoyıw;
(b) mámlekette joqarı texnologiyalıq hám básekige shıdamlı ónimlerdi islep shıǵarıwǵa baǵdarlanǵan qosımsha qun shınjırların jaratıw, ózlestiriw usınıs etiletuǵın básekige shıdamlı ónimlerdi anıqlaw;
(v) tarmaq kárxanaları tárepinen komplektlewshi buyımlar, shiyki zat hám materiallar islep shıǵarıwdı ózlestiriw arqalı ekonomika tarmaqlarınıń sırtqı faktorlarǵa baylanıslılıǵın azaytıw;
(g) iri kárxanalardıń óndiris shınjırlarına kishi hám orta biznes subektlerin keńnen tartıw;
(d) jergilikli ónimlerdi islep shıǵarıwdı keńeytiw esabınan ónimniń ózine túser bahasın azaytıw;
(j) jergilikli óndiristiń globallıq jetkerip beriw shınjırlarına integraciyalasıwın támiyinlew;
(z) óndiris quwatlıqların texnologiyalıq jańalaw hám xalıqaralıq sapa standartların engiziwge xızmet etetuǵın innovaciyalıq sheshimlerdi ózlestiriw;
(i) ekonomika tarmaqlarında jergilikli ónimler islep shıǵarıwdı keńeytiw hám sanaat kooperaciyası tarawındaǵı maman kadrlardı tayarlaw, qayta tayarlaw hám olardıń mamanlıǵın arttırıw boyınsha sistemalı jumıslardı shólkemlestiriw.
II. Jańa basqarıw sistemasın jaratıw
2. Tómendegiler:
(a) Sanaat kooperaciyası hám mámleketlik satıp alıwlar agentligi (keyingi orınlarda – Agentlik);
(b) Sanaat kooperaciyası hám mámleketlik satıp alıwlar agentliginiń basqarıw keńesi (keyingi orınlarda – Keńes) shólkemlestirilsin.
3. Ekonomika hám qarjı ministrliginiń mámleketlik satıp alıwlar tarawındaǵı wazıypaları, funkciyaları hám wákillikleri Agentlikke ótkerilsin.
4. Tómendegiler:
(a) Sanaat kooperaciyası hám mámleketlik satıp alıwlar agentligi jumısınıń tiykarǵı baǵdarları 1-qosımshaǵa muwapıq;
(b) Sanaat kooperaciyası hám mámleketlik satıp alıwlar agentligi strukturasına ótkeriletuǵın shólkemlerdiń dizimi 2-qosımshaǵa muwapıq;
(v) Sanaat kooperaciyası hám mámleketlik satıp alıwlar agentligi basqarıw keńesiniń quramı 3-qosımshaǵa muwapıq tastıyıqlansın.
III. Baǵdarlamalıq ilajlar
5. Tarmaqlardıń talabı hám sırt el tájiriybesin tallaw tiykarında, orta hám uzaq múddette jergilikli ónimler islep shıǵarıwdı keńeytiw hám sanaat kooperaciyasın rawajlandırıw baǵdarlamaların (keyingi orınlarda – Baǵdarlamalar) islep shıǵıp, tastıyıqlaw ámeliyatı jolǵa qoyılsın. Bunda:
(a) Baǵdarlamalar tómendegiler kesiminde qáliplestiriledi:
(i) drayver tarawlar (farmacevtika, elektrotexnika, elektronika hám robototexnika, avtomobil qurılısı, qurılıs materialları, gaz hám neft ximiyası, jeńil sanaat, azıq-awqat sanaatı);
(ii) joqarı investiciyalıq potencialǵa iye bolǵan bazalıq tarmaqlar (energetika, taw-kán sanaatı, ximiya);
(iii) aymaqlar;
(iv) Keńes qararı menen belgilenetuǵın basqa tarawlar;
(b) Baǵdarlamalar tarmaq hám aymaqlar tárepinen qáliplestiriledi, Agentlik penen kelisiledi hám Keńes tárepinen tastıyıqlanadı;
(v) Agentlik Baǵdarlamalardı qáliplestiriw hám ámelge asırıwdı muwapıqlastıradı jáne tarmaq hám aymaqlarǵa metodikalıq hám ámeliy jaqtan járdem beredi.
6. Agentlik taraw hám tarmaqlarǵa juwapker ministrlik, uyım hám shólkemler menen birgelikte 2026-jıl 1-iyulden baslap Baǵdarlamalardıń islep shıǵılıwı hám Keńeske kirgizip barılıwın shólkemlestirsin.
IV. Jańa instrumentler
7. Sonday tártip ornatılsın, oǵan muwapıq 2026-jıl 1-iyulden baslap:
(a) Agentlik respublika hám region bazarın tallap, milliy ekonomikaǵa qosılatuǵın baha shınjırların arttırıwǵa xızmet etetuǵın ózlestiriw usınıs etiletuǵın básekige shıdamlı ónimlerdiń dizimin tarawlar kesiminde basqıshpa-basqısh qáliplestiredi hám járiyalap baradı;
(b) ózlestiriw usınıs etiletuǵın básekige shıdamlı ónimler dizimine kirgizilgen ónimlerdi ózlestirgen isbilermenlik subektleri menen belgilengen tártipte kepillikli satıp alıw shártnamaları dúziledi hám olar Baǵdarlamalarǵa kirgiziledi;
(v) Agentlik tárepinen juwapker ministrlikler hám uyımlar, tarmaq hám aymaqlar menen birgelikte mámleket qatnasıwındaǵı hám mámleket tárepinen qollap-quwatlaw ilajları qollanılatuǵın iri hám áhmiyetli investiciyalıq joybarlar boyınsha milliy ekonomikaǵa qosılatuǵın qundı tómendegi normalar tiykarında kompleksli bahalaw ámeliyatı jolǵa qoyıladı:
(i) sanaat kooperaciyası hám qosımsha qun shınjırların rawajlandırıwǵa kirgiziletuǵın úles;
(ii) jaratılatuǵın qosımsha qun hám onıń ekonomikalıq nátiyjesi;
(iii) jergilikli kadrlardı tartıw kórsetkishi, olardı tayarlaw, qayta tayarlaw hám olardıń qánigeligin arttırıw rejesi;
(iv) kórsetilip atırǵan xızmetler hám infrastrukturaǵa tásir;
(v) texnologiyalar, innovaciyalar hám ilimiy-izertlew jumısın rawajlandırıw;
(g) iri hám áhmiyetli investiciya joybarların ámelge asırıw boyınsha hújjetlerde (investiciyalıq kelisimler, ónimdi bólistiriwge baylanıslı kelisim, mámleketlik-jeke menshik sheriklik haqqındaǵı kelisim hám basqalar) mámleket tárepinen qollap-quwatlaw ilajları hám kepillikler menen birge usı bánttiń “v” kishi bántinde belgilengen ólshemler boyinsha kórsetkishler názerde tutıladı;
(d) Agentlik:
(i) jergilikli hám sırt el kárxanalarınıń mámleketlik satıp alıwlarda qatnasıw imkaniyatların keńeytiw ushın “jetkerip beriwshilerdi rawajlandırıw” principi (vendor development) tiykarında qosımsha qun jaratıwǵa qaratılǵan sanaat kooperaciyası joybarların ámelge asırıwdı shólkemlestiredi;
(ii) sırt el huqıq iyeleri menen birge islesiw ornatıp, olardıń óndiris texnologiyaları transferi, brend, tovar belgileri hám xızmet kórsetiw belgileri jergilikli isbilermenlik subektlerine beriliwine járdemlesedi;
(iii) jańa ónimdi islep shıǵarıwdı jolǵa qoyǵan isbilermenlik subektlerine muwapıqlıqtı bahalawdan ótkeriw, licenziyalaw, ruqsat beriw, xabardar etiw, sanitariyalıq hám basqa da tártip-qaǵıydalardan ótiwge kómeklesedi;
(j) Agentlik hám onıń aymaqlardaǵı joybarlaw ofisleri belgilengen wazıypalardıń nátiyjeli orınlanıwı ushın Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesi Baslıǵınıń orınbasarı – Qaraqalpaqstan Respublikası investiciyalar, sanaat hám sawda ministri, wálayatlar hám Tashkent qalası hákimleriniń orınbasarları – wálayatlar hám Tashkent qalası investiciyalar, sanaat hám sawda basqarmalarınıń baslıqları menen birgelikte jumıslardı ámelge asıradı;
(z) Agentlik direktorı Jáhán sawda shólkemi menen islesiw boyınsha uyımlararalıq komissiya hám Investiciyalardı tartıw, sanaattı rawajlandırıw hám sawdanı tártipke salıw máseleleri boyınsha Húkimet komissiyasınıń turaqlı aǵzası esaplanadı;
(i) Isbilermenlik subektleriniń turaqlılıq reytingin qáliplestiriwde ónimlerdi islep shıǵarıwda jaratılǵan qosımsha qun úlesi qosımsha ball beriwshi kórsetkishlerge kirgiziledi;
(k) Baǵdarlamalarǵa kirgizilgen joybarlar sheńberinde óndiris texnologiyalıq procesinde paydalanılatuǵın, respublikada uqsası islep shıǵarılmaytuǵın, tastıyıqlanǵan dizim boyınsha import etiletuǵın shiyki zat hám komplektlewshi buyımlar 3 jıl múddetke bajıxana bajısınan azat etiledi.
V. Jergilikli óndiriwshilerdiń básekige shıdamlılıǵın arttırıw
8. Iri kárxanalardıń óndiris shınjırlarına kishi hám orta biznes subektlerin tartıw hám jergilikli ónimler islep shıǵarıwdı keńeytiw joybarların qarjılandırıw maqsetinde Agentlik janında yuridikalıq shaxs statusına iye bolmaǵan Sanaat kooperaciyasın rawajlandırıw mámleketlik maqsetli qorı (keyingi orınlarda – Qor) shólkemlestirilsin.
9. Sonday tártip ornatılsın, oǵan muwapıq 2026-jıl 1-iyulden baslap Qor qarjıları esabınan:
(a) Baǵdarlamalar sheńberinde:
(i) isbilermenlik subektleriniń joybarların qarjılandırıw ushın kommerciyalıq bankler arqalı sırt el valyutasında jıllıq 6 procent (sonıń ishinde, bank marjası – 2 procent), milliy valyutada jıllıq 12 procent (sonıń ishinde, bank marjası – 2 procent) stavkada 10 jıl múddetke shekem, sonıń ishinde, 2 jıllıq jeńilletilgen dáwir menen bir joybar ushın 10 million AQSh dollarına shekem kredit qarjıları ajıratıladı;
(ii) jańa túrdegi joqarı texnologiyalıq ónimlerdi islep shıǵarıw hám quwatlıqlardı keńeytiwge qaratılǵan joybarlar jáne aylanba qarjılardı tolıqtırıwǵa kommerciyalıq bankler arqalı sırt el valyutasında jıllıq 6 procent (sonıń ishinde, bank marjası – 2 procent), milliy valyutada jıllıq 12 procent (sonıń ishinde, bank marjası – 2 procent) stavkada 1 jılǵa shekemgi múddetke bir joybar ushın 2 million AQSh dollarına shekem kredit qarjıları ajıratıladı;
(v) sanaat startapları – jańa túrdegi joqarı texnologiyalıq ónimlerdi islep shıǵıp, ámeliyatqa engiziwge baylanıslı qárejetlerdiń 50 procentine shekem, biraq 10 milliard sumnan kóp bolmaǵan muǵdarda hár jılı eń jaqsı 10 joybarǵa tańlaw tiykarında subsidiyalar ajıratıladı.
10. Usı Pármannıń 9-bántinde názerde tutılǵan instrumentlerdi qarjılandırıw ushın Qorǵa 2026-jılı Tikleniw hám rawajlanıw qorınan 50 million AQSh dolları ekvivalenti muǵdarındaǵı qarjılar qaratılsın.
VI. Mámleketlik satıp alıwlardıń nátiyjeliligin arttırıw
11. Sonday tártip ornatılsın, oǵan muwapıq 2027-jıl 1-yanvardan baslap:
(a) kishi hám orta isbilermenlik subektleriniń mámleketlik satıp alıwlardaǵı qatnasın keńeytiw maqsetinde mámleketlik satıp alıwlarda satıp alıw predmetin texnologiyalıq shınjırlar, funkcionallıq basqıshlar hám jumıs túrleri kesiminde ayrıqsha lotlarǵa bóliw ámeliyatı engiziledi. Bunda:
(i) satıp alıw predmeti bir lotqa birlestiriw tek ǵana ekonomikalıq nátiyjelilik, texnologiyalıq izbe-izlik yamasa ekspluataciya qáwipsizligi menen baylanıslı tiykarlar bar bolǵanda ǵana jol qoyıladı;
(ii) usı tártip jergilikli hám sırt el qatnasıwshılarına teń hám ashıq-aydın shártlerde qollanıladı;
(b) obektlerdi qurıw, rekonstrukciyalaw hám modernizaciyalaw boyınsha mámleketlik satıp alıwlar hámde bahası 1 milliard sumnan joqarı bolǵan basqa mámleketlik satıp alıwlar, sonday-aq, paydalanıw múddeti 3 jıldan artıq bolǵan satıp alıw predmeti boyınsha usınıslardı bahalaw ulıwmalıq iyelik etiw bahası (TCO) usılın qollanǵan halda ámelge asırıladı;
(v) korporativ satıp alıwlar sheńberinde:
(i) satıp alıwlar tarawındaǵı qánige sıpatında xızmet etiwge tek ǵana “professional satıp alıwshı” sertifikatı bar bolǵan jaǵdayda jol qoyıladı;
(ii) korporativ buyırtpashılardıń satıp alıw komissiyaları quramında keminde bir “professional satıp alıwshı” sertifikatına iye qánige bolıwı shárt;
(iii) satıp alıwlar tarawındaǵı qánigelerdi oqıtıw hám sertifikatlastırıw xalıqaralıq sertifikatlastırıw shólkemleriniń (CIPS, IFPSM, ITC MLS-SCM, WorldCC hám basqalar) akkreditaciyasınan ótken oqıw baǵdarlamaları tiykarında ámelge asırıladı;
(iv) sertifikatlanǵan qánigelerdiń birden-bir elektron reestri Agentlik tárepinen qáliplestiriledi hám ol mámleketlik satıp alıwlar arnawlı málimleme portalı menen integraciyalanadı;
(g) korporativ buyırtpashılarda “professional qarıydar” sertifikatına iye qánigeler bolmaǵan jaǵdayda, 2028-jıl 1-yanvardan baslap olardıń mámleketlik satıp alıwlarda qatnasıwı qadaǵan etiledi;
(d) Keńes “professional qarıydar” sertifikatına iye qánigelerdiń bar bolıwı talabın byudjet buyırtpashılarına engiziw múddetin hám olardıń dizimin jáne usı talap engiziletuǵın korporativ buyırtpashılar kategoriyaların belgileydi.
12. Tómendegiler:
(a) 2026-jıl 1-iyulden baslap dáldalshı-broker hám (yamasa) dilerlerge islep shıǵarıwshılar menen shártnama dúziw arqalı olar tárepinen islep shıǵarılǵan ónimlerdi mámleketlik satıp alıwlarda satıw huqıqı beriledi;
(b) 2026-jıl 1-aprelden baslap byudjet buyırtpashılarınıń mámleketlik satıp alıwları sheńberinde sırt elli jetkerip beriwshiler menen bir qatarda jergilikli islep shıǵarıwshılar qatnasqanda olarǵa tómendegi muǵdarlarda usınıs etilgen eń tómen import tovarlarınıń bahasınan baha preferenciyası beriledi:
(i) úsh hám onnan artıq jergilikli óndiriwshiler qatnasqan jaǵdayda on bes procent;
(ii) eki jergilikli óndiriwshiler qatnasqan jaǵdayda on eki procent;
(iii) bir jergilikli islep shıǵarıwshı qatnasqan jaǵdayda segiz procent muǵdarında;
(v) 2026-jıl 1-oktyabrden baslap, byudjet buyırtpashılarınıń mámleketlik satıp alıwları sheńberinde jergilikli xızmet (jumıs)lerge usınıs etilgen eń tómen import xızmet (jumıs)ler bahasınan 15 procent muǵdarında preferenciya qollanıladı.
13. 2026-jıl 1-sentyabrden baslap mámleketlik satıp alıwlardıń arnawlı málimleme portalında satıp alıw tártip-qaǵıydaları qatnasıwshısınıń jumısın uyımlararalıq málimleme almasıwı arqalı avtomat túrde bahalaw imkaniyatın beretuǵın elektron-skoring sisteması iske qosılsın. Onda elektron-skoring sisteması arqalı:
(a) qatnasıwshılardıń mámleketlik satıp alıwlarındaǵı “joqarı”, “ortasha”, “tómen” hám “eń tómen” isenimlilik dárejeleri beriledi;
(b) tómendegi xoshametlew ilajları kóriledi:
(i) “joqarı” isenim dárejesine iye qatnasıwshılar ushın girew tólew talap etilmeydi;
(ii) eń jaqsı usınıslardı tańlaw hám tender sawdalarında qatnasıwshılar tárepinen usınılǵan usınıslarǵa isenimlilik dárejesine sáykes túrde qosımsha ball beriledi;
(iii) mámleketlik satıp alıwlarda jańadan dizimnen ótken qatnasıwshılarǵa ulıwma shártlerde mámleketlik satıp alıwlarda qatnasıw imkaniyatı beriledi;
(iv) mámleketlik satıp alıwlar tarawında “eń belsendi isbilermen” tańlawında mámleketlik satıp alıwlardaǵı isenimlilik dárejesi “joqarı” bolǵan mámleketlik satıp alıwlar qatnasıwshılarınıń talabanları qollap-quwatlanadı;
(v) mámleketlik satıp alıwlarda isenim dárejesi “tómen” hám “eń tómen” bolǵan qatnasıwshılardıń:
(i) satıp alıw proceduralarında qatnasıwına ruqsat beriletuǵın mámleket satıp alıwlarınıń joqarı qunına salıstırǵanda normalar belgilenedi;
(ii) biypul onlayn oqıw kursları arqalı mamanlıǵın arttırıw ámeliyatı jolǵa qoyıladı.
VII. Kadrlar siyasatı
14. Agentlik Joqarı bilimlendiriw, ilim hám innovaciyalar ministrligi, Basqarıw nátiyjeliligi agentligi hám “El-yurt umidi” qorı menen birgelikte iri hám áhmiyetli investiciyalıq joybarlar sheńberinde jergilikli qánigelerdi tartıw rejesi, kárxanalardıń talabı hám buyırtpalarına tiykarlanıp:
(a) jergilikli hám sırt el bilimlendiriw shólkemlerinde qánigelerdi tayarlaw hám qayta tayarlaw;
(b) texnologiyalıq úskene hám ásbap-úskeneler islep shıǵarıw zavodlarında qánigelerdiń mamanlıǵın arttırıwdı sistemalı túrde jolǵa qoysın.
15. Sanaat kooperaciyasın rawajlandırıw, jańa básekige shıdamlı ónimlerdi ózlestiriwde tikkeley qatnasqanı ushın ministrlikler, xojalıq birlespeleri hám shólkemlerdiń basqarıw, injener-texnikalıq hám basqa da xızmetkerlerin jıllıq bir márte tólenetuǵın sıylıqlar tárizinde materiallıq xoshametlew sisteması engizilsin. Bunda:
(a) óndirisi ózlestirilgen ónim túrlerin satıp alıwǵa baǵdarlanǵan jıllıq qarjılar summası (aqırǵı ámelge asırılǵan shártnamaǵa muwapıq) hám sáykes kólemdegi ózlestirilgen ónim túrleriniń satıp alıw summası arasındaǵı unamlı ayırmashılıqtıń (ekonomlanǵan qarjı) 20 procenti bir márte tólenetuǵın sıylıqlardı tólew deregi bolıp esaplanadı;
(b) kórsetilgen unamlı ayırmashılıqtıń tórtten bir bólegi kárxana basshısına tólep beriledi, tórtten úsh bólegin xızmetkerler arasında bólistiriw kárxana basshısı tárepinen erkin túrde, hár bir xızmetkerdiń joybardı ámelge asırıwdaǵı jeke úlesin esapqa alǵan halda ámelge asırıladı.
VIII. Pármannıń orınlanıwın shólkemlestiriw, támiyinlew hám qadaǵalaw
16. Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń hám Ózbekstan Respublikası Húkimetiniń ayırım hújjetlerine 4-qosımshaǵa muwapıq ózgerisler hám qosımsha kirgizilsin.
17. Usı Pármannıń orınlanıwın nátiyjeli shólkemlestiriwge juwapker hám jeke juwapker etip Sanaat kooperaciyası hám mámleketlik satıp alıwlar agentliginiń direktorı belgilensin.
18. Pármannıń orınlanıwın qadaǵalaw Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń keńesgóyi O.A. Hakimovqa júklensin.
Ózbekstan Respublikası
Prezidenti Sh.Mirziyoev.