Búgin Ózbekstan Respublikası hám Koreya Respublikası arasında diplomatiyalıq qatnasıq ornatılǵanına 34 jıl toldı. 1992-jıl 29-yanvarda tırnaq tası qoyılǵan baylanıslar ótken jıllar dawamında tereńlesip, regionallıq turaqlılıq, siyasiy isenim hám ósip baratırǵan ulıwmalıq ekonomikaǵa tiykarlanǵan strategiyalıq sheriklik dárejesine shıqtı.
Siyasiy sóylesiw hám strategiyalıq sheriklik
Ózbekstan hám Qubla Koreya diplomatiyalıq baylanıs ornatqannan soń eki tárepleme siyasiy sóylesiw sisteması bekkemlendi. 2006-jılı qol qoyılǵan, keyin ala 2014-jılı qatnasıqtı jáne de tereńlestiriw maqsetinde jańalanǵan túrde qabıl etilgen birgeliktegi deklaraciya siyasiy, ekonomikalıq hám gumanitarlıq tarawlardaǵı birge islesiwdi jańa basqıshqa alıp shıqtı. Ózbekstan Respublikası Prezidenti Shavkat Mirziyoevtiń 2024-jıl 14-iyun kúni Koreya Respublikasına mámleketlik saparı dawamında bolsa mámleket jetekshileri Ayrıqsha strategiyalıq sheriklikti bunnan bılay da tereńlestiriw hám hár tárepleme keńeytiw haqqındaǵı bildiriwge qol qoydı.
Házirgi kúnde siyasiy sóylesiw turaqlı túrge enip, húkimetler, ministrliklerdiń qatnasıwında joqarı dárejedegi ushırasıwlar, videokonferenciyalar shólkemlestirilmekte. Bul eki mámleket basqarıw uyımları arasındaǵı isenimdi bekkemlewge xızmet etpekte.
Ekonomikalıq birge islesiw, sawda-ekonomikalıq baylanıslar
Qubla Koreya Ózbekstan ushın áhmiyetli sawda-ekonomikalıq sherikke aylanǵan. 2023-jılı eki tárepleme tovar almasıw kólemi 2,5 milliard dollar edi, 2024-jılı bul kórsetkish 2 esege arttı. Bul baylanıslar jedel hám nátiyjeli keńeyip atırǵanınan derek beredi.
Koreya Respublikası investiciyası mámleketimiz ekonomikasında áhmiyetli orın iyeleydi. Tartılǵan investiciyanıń ulıwma muǵdarı 7,5 milliard dollardan asqan, bul qarjı sanaat, energetika, qurılıs, toqımashılıq hám basqa da tiykarǵı tarawlarda barǵan sayın keńeymekte.
Ekonomikalıq birge islesiwdiń áhmiyetli baǵdarlarınan biri transport hám innovaciyalıq texnologiyalardı engiziw bolıp esaplanadı. Máselen, elimizde koreys texnologiyası tiykarında KTX tez júretuǵın poezdlar ushın 42 vagon jetkerip beriw boyınsha kelisimge qol qoyılǵanı Ózbekstan temir jol infrastrukturasın jańa basqıshqa kóteriwge xızmet etedi.
Mádeniyat, bilimlendiriw hám gumanitarlıq baǵdarlardaǵı baylanıslar
Mádeniyat, sport hám turizm tarawlarında da birge islesiw keńeymekte. 2024-jıl 14-iyunde Ózbekstan hám Qubla Koreya mádeniyat, sport hám turizm tarawlarında birge islesiwdi bekkemlew boyınsha kelisimlerge qol qoydı.Bul eki xalıq doslıǵın jáne de bekkemledi.
Sonday-aq, universitetler hám ilimiy oraylar arasında almasıw baǵdarlamaları, ilimiy-izertlew birge islesiwi hám ilimiy-texnologiyalıq joybarlar jedellespekte.
Xalıqaralıq shólkemler sheńberinde óz-ara qollap-quwatlaw siyasatı dawam etpekte. Qubla Koreya tárepi Ózbekstannıń xalıqaralıq shólkemlerge kiriwi, atap aytqanda, Jáhán sawda shólkemi (JSSh) hám “Aziya birge islesiw qarım-qatnası” sıyaqlı maydanlarda qollap-quwatlap kelmekte.
Bir sóz benen aytqanda, bul qatnasıqlar 34 jıl dawamında tek ǵana rásmiy diplomatiyanı ańlatıw sheńberinen shıǵıp, strategiyalıq sheriklik baǵdarlaması sıpatında qáliplesti hám barlıq tiykarǵı tarawlardı qamtıp aldı. Óz-ara baylanıslar ekonomikalıq rawajlanıwdı xoshametlep, regionallıq turaqlılıqtı támiyinlewde úlken áhmiyetke iye bolmaqta. Qalaberdi, eki xalıq arasındaǵı óz-ara húrmet hám doslıq keleshek áwladlar ushın jańa imkaniyatlar ashpaqta.

Dilshod HAKIMOV,
ÓzAnıń xabarshısı