Múnásibet

Biz máhálle degende, dúnyada siyrek ushırasatuǵın, insandı jámiyet penen únles bolıp jasawǵa úyretip, keńpeyillik ruwxında tárbiyalaytuǵın, xalıq penen mámleket arasındaǵı isenimli kópir wazıypasın atqaratuǵın biybaha strukturanı túsinemiz. Elimizde jasaytuǵın hár bir insan, milleti, tili hám dinine qaramastan, óz turmısın, quwanısh-táshwishlerin máhálleden ajıralǵan halda kóz aldına keltire almaydı.
Xalqımız ushın jámiyet, bárinen burın, máhálleden baslanadı. Máhálle – ásirler dawamında milliy úrp-ádetlerimiz hám bay mánawiyatımızdı biytákirar saqlap, xalqımız ushın jaqsılıq hám tárbiya besigi, jaqsı qońsıshılıq hám awızbirshilik mákanı bolıp kelmekte. Kúni keshe Prezident Shavkat Mirziyoevtiń basshılıǵında máhálle sistemasın bunnan bılay da jetilistiriw hám orınlarda jumıslardı nátiyjeli shólkemlestiriw boyınsha videoselektor májilisi ótkerildi.
Bul ushırasıw orınlarda turaqlı sociallıq rawajlanıwdı támiyinlew, máhálle institutınıń rolin kúsheytiw hám xalıq penen qarım-qatnastı bunnan bılay da jetilistiriwge qaratılǵan áhmiyetli strategiyalıq ilaj boldı.
Májiliste mámleketimiz basshısı máhálle sistemasın bunnan bılay da rawajlandırıw hám zaman talaplarına beyimlestiriw máselelerine toqtap ótti. Máhálle – orınlarda xalıqtı birlestiriwshi, sociallıq mashqalalardı sheshetuǵın, mádeniy-aǵartıwshılıq hám ruwxıy-ádep-ikramlılıq tárbiya beriwde áhmiyetli institut ekeni atap ótildi. Sonlıqtan máhállelerdegi jumıstı jetilistiriw, puqaralardıń turmıs dárejesin arttırıw ushın qolaylı sharayatlar jaratıw mámlekettiń tiykarǵı wazıypaları qatarında belgilendi. Hár bir máhálle orınlarda sociallıq turaqlılıqtı támiyinlew, xalıqqa járdem kórsetiw hám mádeniy-aǵartıwshılıq jumıstı rawajlandırıwda belsene qatnasıwı kerek.
Májiliste máhálleler infrastrukturasın bunnan bılay da jaqsılaw, “máhálle jetiligi” menen jańa kózqaraslar tiykarında islesiw, sociallıq ortalıq hám jaslar tárbiyası boyınsha sheshim tabılıwı kerek bolǵan bir qatar máseleler de kórsetip ótildi. Nızamshılıq palatasınıń deputatlarına óz okrugindegi máhálleler infrastrukturasın jaqsılaw ushın hár birine 3 milliard sumnan qarjı beriledi. Máhálle aymaǵında sanitariya, ekologiya hám nızamsız qurılıs boyınsha járiymalardıń 10 procenti máhálle byudjetine qaratıladı. Máhállelerdiń byudjetine 2026-jıldan baslap hár jılı 200 milliard sumnan ajıratıladı. Ulıwma, bul derekler esabınan kelesi bir jıl ushın 2 mıń máhállege qosımsha 8,5 trillion sum qarjı beriledi. Rayon hákimleri bul imkaniyatlardan utımlı paydalanıp, “máhálle jetiligi” menen jańa qatnaslar tiykarında islewi zárúr ekenligi atap ótildi. Qalaberdi, máhálleniń tazalıǵı usı jerde jasap atırǵan xalıq, “máhálle jetiligi”, hákimniń “júzi”. Soǵan qaramastan, ayırım máhálleler, kósheler, qurılıslar átirapı, salmalar, qıyabanlarda tazalıq talaplarına ámel etilmey atırǵanı kórsetip ótildi. Sol sebepli, pútkil respublikada tazalıq hám azadalıq aylıǵı járiyalanadı.
Endi “jetilik”, máhálle xalqı jasıl aymaq etiw baslaması menen shıqsa, rayon hákimi 10 sotixqa shekem jer maydanın ajıratıp beriwi belgilendi. Hákimler hám “jetilik” onıń ústinen tásirsheń jámiyetlik qadaǵalaw ornatılatuǵını, bul jerler basqa maqsetlerge beriletuǵın bolsa, nızam ústin, jaza sózsiz bolatuǵını haqqında eskertildi.
Juwmaqlap aytqanda, videoselektor májilisinde belgilengen wazıypalardı ámelge asırıw arqalı máhállelerimiz bunnan bılay da rawajlanadı, orınlardaǵı sociallıq mashqalalar sistemalı túrde sheshiledi. Prezidenttiń bul baslamaları xalıq turmısın jaqsılawda áhmiyetli qádem bolıp xızmet etedi.

Guljan Xalmuratova,
Oliy Majlis Nızamshılıq palatası deputatı, ÓzLiDeP frakciyası aǵzası.
Qaraqalpaqstan xabar agentligi