Sońǵı jılları elimizde insan huqıqları menen erkinliklerin támiyinlew, jeke turmısqa qol qatılmaslıǵın, shańaraqlıq sır jáne abıray-mártebesin qorǵaw boyınsha izbe-iz reformalar ámelge asırılmaqta.

Bul baǵdarda 2025-jıl 22-aprelde Nızamshılıq palatası tárepinen qabıl etilgen hám 28-may kúni Senat tárepinen maqullanǵan “Ózbekstan Respublikasınıń ayırım nızam hújjetlerine ózgerisler hám qosımshalar kirgiziw haqqında”ǵı ÓRN-1084-sanlı Nızam bul baǵdardaǵı áhmiyetli qádem boldı.
Bul nızam 2025-jıl 26-sentyabr kúni qabıl etilip, insan huqıqları menen erkinliklerin támiyinlew tarawındaǵı nızamshılıq bazasın bunnan bılay da jetilistiriw, puqaralardıń jeke ómirine qol qatılmaslıǵın kúsheytiw hám zamanagóy huqıqıy kepilliklerdi jaratıwǵa qaratılǵan.
Ámeldegi processuallıq kodekslerde jabıq sud májilislerinde qatnasqan shaxslar maǵlıwmatlardı járiyalamaw haqqında eskertiledi. Biraq, bul talaptı buzǵanı ushın juwapkershilik ilajları názerde tutılmaǵan edi.
Endigiden bılay bolsa, bul boslıq saplastırıldı – jabıq sud májilisi dodalawınıń maǵlıwmatların hám detalların sudtıń ruqsatısız járiyalaǵan shaxslar jınayıy juwapkershilikke tartıladı.
Nızam menen Jınayat kodeksiniń 239-statyası jańa redakciyada bayan etildi. Endi sorastırıw, dáslepki tergew yamasa jabıq sud dodalawı maǵlıwmatların tiyisli ruqsatısız járiyalaw jınayat sıpatında bahalanadı.
Bul ózgeris puqaralardıń huqıqları menen erkinliklerin qorǵaw kepilliklerin jáne de kúsheytedi hám sud processleriniń qalıslıǵı menen jasırınlıǵın támiyinleydi.
Nızamǵa muwapıq, Jınayat-processual, Puqaralıq processual, Ekonomikalıq processual hám Hákimshilik sud jumısların júrgiziw kodekslerine de bir qatar qosımshalar kirgizildi.
Endi, jabıq sud májilisinde qatnasqan barlıq shaxslar sud dodalawı maǵlıwmatların járiya etpew haqqında tilxat beredi, tilxatta bul minnetlemeni buzǵanı ushın Jınayat kodeksiniń 239-statyasına muwapıq juwapkershilik haqqında eskertiw sáwlelendiriledi, ekspert, dilmash, awdarmashı, gúwa hám basqa qatnasıwshılar da sud tárepinen eskertiledi.
Bul huqıqıy jańalıq sud sistemasında jasırınlıq hám nızamlılıqtı támiyinlewge, sonıń menen birge jámiyette huqıqıy mádeniyat hám juwapkershilikti arttırıwǵa xızmet etedi.

Berik AYTMURATOV,
jınayat isleri boyınsha Qońırat rayonı sudınıń tergew sudyası.
Qaraqalpaqstan xabar agentligi