2022-jılı Shańaraq hám gender ilimiy-izertlew institutı tárepinen shańaraqlardıń baxıtlılıq indeksi islep shıǵılǵan edi.
Bul indeks boyınsha izertlewler turaqlı alıp barıladı. 2025-jılı mámleketimizdiń 14 aymaǵında ótkerilgen sorawlar hám rásmiy statistika maǵlıwmatları tiykarında esaplanǵan indeks mámlekettegi shańaraqlardıń turmısındaǵı unamlı ózgerislerdi, sonıń menen birge itibar qaratıw zárúr bolǵan tarawlardı da kórsetip berdi.

Izertlew nátiyjelerine bola, tarawda unamlı dinamika kózge taslanbaqta. Baxıtlılıq indeksi minus 1 den plyus 1 aralıǵında ólshengen bolıp, Ózbekstan boyınsha ulıwma kórsetkishte unamlı dinamika baqlandı:
2023-jılı bul indeks +0,56 balldı quraǵan.
2025-jılı bolsa bul indeks +0,611 ballǵa jetken.
Demek, eki jıl ishinde shańaraqlardıń ulıwma baxıtlılıq indeksi +0,051 ballǵa kóbeygen. Bul ósiw Ózbekstan shańaraqlarınıń kópshiligi turmısqa kóterińki ruwx hám keleshekke isenim menen qarap atırǵanın, qıyınshılıqlardı shúkirshilik sezimi menen jeńip ótip atırǵanın tastıyıqlaydı.
2025-jıl nátiyjelerine bola, Ózbekstan shańaraqlarınıń baxıtlılıq indeksinde úsh tiykarǵı indikator jetekshilik etpekte. Bular áyne ózbek xalqına tán ruwxiy qádiriyatlar menen baylanıslı:
1. Demografiyalıq turaqlılıq: +0,833 ball.
2. Shańaraqlıq qádiriyatlardıń ornı hám áhmiyeti: +0,791 ball.
3. Shańaraqlıq turmıstan qanaatlanıw hám baxıttı seziniw: +0,734 ball.
Bul nátiyjeler perzentlerdiń bar ekenligi, shańaraqtaǵı qızǵın qatnasıqlar, ǵamxorlıq hám milliy qádiriyatlarǵa sadıqlıq shańaraqlıq baxıttıń áhmiyetli tiykarı bolıp qalıp atırǵanın dálilleydi.
Izertlew nátiyjeleri tiykarǵı indikatorlarda yaǵnıy bilim alıw imkaniyatları (+0,31), jumıs penen támiyinleniw dárejesi (+0,22), mámleketlik uyımlardıń jumısınan qanaatlanıw (+0,13), demografiyalıq turaqlılıq (+0,01), shańaraqlıq jaǵdaydan qanaatlanıw (+0,07), shańaraqlıq qádiriyatlar (+0,07) ósiwdi kórsetti.
Ásirese, bilimlendiriw (+0,31 ball) hám jumıs penen támiyinleniw (+0,22 ball) boyınsha sezilerli ósiw xalıqqa berilip atırǵan imkaniyatlardıń keńeygeninen derek beredi.
Tallawlar sonı kórsetedi, Ózbekstanda shańaraq baxtınıń tiykarı bekkem qádiriyatlar hám qızǵın qatnasıqlar bolıp qalmaqta. Sonıń menen birge, turmıstan qanaatlanıw sezimi, insannıń ekonomikalıq abadanlıǵı hám miynet jumısınan qanaatlanıw dárejesine tikkeley baylanıslı bolıp barmaqta.
Bul nátiyjeler mámlekette alıp barılıp atırǵan sociallıq-ekonomikalıq siyasattıń qanshelli durıs ekenin tastıyıqlaydı. Jas shańaraqlardı turaq jay menen támiyinlew, ásirese, hayal-qızlarǵa bilimlendiriwde jeńillikler beriw, isbilermenlik jumısı hám qosımsha dáramat alıw imkaniyatların keńeytiwge qaratılǵan ilajlardı dawam ettiriw hám kúsheytiw zárúrligin dáwirdiń ózi kórsetpekte.
Xalıqtıń ruwxıy hám sociallıq kapitalın saqlaǵan halda, ekonomikalıq abadanlıq dárejesin arttırıw – Ózbekstan shańaraqlarınıń baxıtlılıq indeksin keleshekte jáne de joqarı basqıshqa kóteriwge úles qosadı.

N.Usmonova, ÓzA