«Shıǵıs danıshpanlarınıń «Eger bir jıl ónim almaqshı bolsań –biyday ek, on jıl ónim almaqshı bolsań –baǵ jarat, bir ómir ráhátte jasawdı qáleseńiz –perzentińizge tálim-tárbiya beriń» degen sózleriniń áhmiyeti barǵan sayın artıp barmaqta. Sebebi, qay jerde bilimlendiriwge itibar bolsa, rawajlanıw boladı, qay jerde tárbiya bolsa – tınıshlıq – abadanlıq turaqlı boladı,»-degen Prezidentimiz Sh.M.Mirziyoev óz sózinde.

Mámleketimiz óz rawajlanıwınıń jańa dáwirine qádem qoyǵan házirgi kúnde zamanagóy mámleketler qatarınan múnásip orın iyelewi bárinen burın ilim hám tálim-tárbiya tarawınıń rawajlanıwı menen, bul baǵdarda biziń dúnya kóleminde básekige shıdamlı bola alıwımız benen tıǵız baylanıslı, desek asıra aytqan bolmaymız. Sonlıqtanda húrmetli Prezidentimiz tárepinen bilimlendiriw tarawın rawajlandırıwǵa ayrıqsha itibar qaratılıp, keleshek áwladtıń elimizdiń múnásip perzentleri bolıp jetilisip shıǵıwı ushın barlıq sharayatlar jaratılıp, oqıtıwshı pedagoglardıń jumısların jetilistiriw, olardıń zaman talapları tiykarında bilim beriwi hám olardı hár tárepleme qollap-quwatlaw boyınsha keń kólemli reformalar alıp barılmaqta.
15-sentyabr kúni Tashkent wálayatınıń Bostanlıq rayonında Prezidentimizdiń Muǵallimler hám ustazlar kúni aldınan taraw xızmetkerleri menen bolıp ótken ushırasıwında bir qatar ustazlardıń miynetleri múnásip bahalanıp, húrmetli ataq, orden hám medallar menen sıylıqlanǵan edi. Solardıń qatarında Nókis rayonındaǵı 1-sanlı ulıwma orta bilim beriw mektebiniń qaraqalpaq tili hám ádebiyatı páni muǵallimi Náwbáhár Qalbaeva da bar.
Náwbáhár Qalbaevanıń bilimleniriw tarawında miynet etip, jas áwladqa tálim-tárbiya berip kiyatırǵanına 33 jıl boldı. Ol usı aralıqta qanshadan qansha jaslarǵa ustazlıq etip, olardıń jetik bilim alıp, keleshekte jámiyette óz orınların tabıw ushın pidayılıq penen xızmet etken ustaz. Otız úsh jıllıq pedagogikalıq miynet jolı dawamında N.Qalbaevanıń oqıwshıları pánler olimpiadası, bilimler bellesiwi hám basqa da tańlawlarǵa turaqlı túrde belsene qatnasıp, respublika boyınsha joqarı orınlardı iyelep kelmekte. Atap aytqanda, onıń bilim bergen oqıwshılarınan A.Qonarbaeva bilimler bellesiwiniń Qaraqalpaqstan Respublikası basqıshında 2013-2014-oqıw jılında birinshi orındı, 2014-2015- oqıw jılında úshinshi orındı, pánler olimpiadasında 2016-2017-oqıw jılında respublikalıq basqıshıta úshinshi orındı iyelegen bolsa, 2017-jılı “Konstituciya – baxtımız negizi” shıǵarmalar tańlawınıń respublikalıq basqıshında ekinshi orındı, A.Uzaqbergenova 2021-jılı “Konstituciya – erkinligimiz kepili” shıǵarmalar tańlawınıń Qaraqalpaqstan Respublikalıq basqıshında úshinshi orındı, “Meniń Prezidentim” tańlawında Qaraqalpaqstan Respublikalıq basqıshında jeńimpaz bolıp tańlawdıń Ózbekstan basqıshında nátiyjeli qatnastı.
N.Qalbaeva mektepte ana tili páni dógeregin basqaradı. Ol basqarǵan dógerek aǵzaları sońǵı úsh jılda hár túrli tańlawlarda respublika kóleminde bir qatar jetiskenliklerge eristi. Atap aytqanda dógerek aǵzalarınan N.Dawletbaeva Qaraqalpaqstan Respublikası Xalıq bilimlendiriw ministrligi tárepinen ótkerilgen “Ana tilim – maqtanıshım” tańlawında úshinshi orındı, D.Qaniyazova “Ibrayım Yusupov – sónbes poeziya juldızı” shıǵarmalar tańlawında birinshi orındı, A.Uzaqbergenova qaraqalpaq tiline mámleketlik til statusı berilgenliginiń 32 jıllıǵı múnásibeti menen ótkerilgen “Mártebeń ullı bolsın, ana tilim” tańlawınıń respublikalıq basqıshında ekinshi orındı, “Berdaq kúni”ne arnap “Xızmet etkil udayına xalıq ushın” hám sonday-aq, “Qaraqalpaq prozasının bayteregi” shıǵarmalar tanlawında G.Begjanova respublikada sıylı birinshi orındı iyeledi.
Ustaz 2021-jıl 15-16-noyabr kúnleri Muhammed al-Xorezmiy atındaǵı Tashkent informaciyalıq texnologiyalar universiteti Nókis filialında “Ilim hám bilimlendiriwde zamanagóy kompyuterli programmalastırıw, telekommunikaciya texnologiyalarınıń búgingi zaman kórinisi hám olardı oqıtıwda innovaciyalıq qatnas máseleleri” Respublika ilimiy-texnikalıq ánjumanda “Qaraqalpaq tilindegi tekstli jańalıqlardı avtomat túrde klassifikaciyalaw metodların salıstırıw” temasında bayanatı menen qatnasıp ánjuman sertifikatı menen sıylıqlandı.
N.Qalbaeva qaraqalpaq tili hám ádebiyatı pánin oqıtıwda zamanagóy aldıńǵı pedagogikalıq hám málimleme kommunikaciya texnologiyalarınan, qosımsha ádebiyatlardan nátiyjeli paydalanıw, tálim-tárbiyanıń sapasın arttırıwda “Shańaraq, máhálle, bilimlendiriw mákemesi” koncepciyası tiykarında jámiyetlik shólkemler menen birgelikte jumıs alıp barıp, hár jılı oqıtıwshılardıń dástúriy avgust ánjumanlarında, oqıw seminarlarda óziniń bayanatları, sabaqlıq qollanbaları, elektron tárizdegi prezentaciyaları menen belsene qatnasıp kelmekte.
Sonday-aq ol jańa sabaqlıqlar, oqıw-metodikalıq qollanbalar hám jańa áwlad sabaqlıqların tájiriybe sınawdan ótkeriw boyınsha Respublika bilimlendiriw orayı janındaǵı ekspertler toparında kóp jıllar dawamında nátiyjeli jumıs isledi.
2017-jılı jetinshi qaraqalpaq klasslar hám oqıw qaraqalpaq tilinde alıp barılmaytuǵın ekinshi, tórtinshi hám toǵızınshı klasslar ushın “Qaraqalpaq tili” sabaqlıqların mámleketlik bilimlendiriw standartları tiykarında oqıw baǵdarlamasına birlestirilip baspaǵa tayarlawǵa, ulıwma bilim beriw mektepleriniń segizinshi, toǵızınshı klassları ushın qaraqalpaq tilinen Mámleketlik bilimlendiriw standartları tiykarında oqıw baǵdarlamasın qayta islep shıǵıwǵa belsene qatnastı.
N.Qalbaevanıń bir qatar sabaqlıq qollanbaları, metodikalıq maqalaları rayonlıq hám respublikalıq gazetalarda járiyalanıp kelinbekte.
2015, 2019, 2020-jıllarda onıń tórt sabaq islenbesi, atap aytqanda “Feyil máhálleri”, “Atawısh feyil bayanlawıshtıń ańlatılıwı”, “Hal feyil jasawshı qosımshalar”, T.Matmuratovtıń “Jaqsı adamnıń júregi” shıǵarmasın úyrenemiz” hám “Zamaxshariy dóretiwshiligi”, “Jupkerlewshi anıqlawısh” temalarındaǵı eki videosabaǵı Qaraqalpaqstan Respublikası kóleminde en jaydırıldı. Sonday-aq, “Hal feyil jasawshı qosımshalar” temasındaǵı video sabaǵı 2020 -jılı “Úyde qalıń” súreni astında Ózbekstan kóleminde onlayn tárizde en jaydırıldı.
N.Qalbaeva 2018-jıldan trener-oqıtıwshı sıpatında rayon mekteplerinde “Sabaq muqaddes”, “Úyren – úyret”, “Ustaz – shákirt” ilajları sheńberinde úzliksiz metodikalıq xızmetti jetilistiriwge belsene qatnasıw menen birge PISA xalıqaralıq baǵdarlaması tiykarında oqıwshılardıń oqıw sawatlılıǵın arttırıw boyınsha sheberlik sabaqların ótip kelmekte.
Ómir jolın jas áwladqa tálim tárbiya beriwge baǵıshlaǵan ustazdıń xalıq bilimlendiriw tarawındaǵı pidákerlik miynetleri múnásip bahalanıp, 2010-jılı “Qaraqalpaqstan Respublikası Xalıq bilimlendiriw aǵlası”, 2015-jılı “Ózbekstan Respublikası Xalıq bilimlendiriw aǵlası” kókirek belgisi, 2022-jılı “Ózbekstan Konstituciyasınıń 30 jıllıǵı” estelik belgisi menen sıylıqlandı.
Mine, endi Prezidentimiz tárepinen kóksine “Dwstlik” ordeni taǵılǵan ustazdıń quwanıshları oǵan jáne de kúsh jiger baǵıshlap, keleshek áwladtıń elimizdiń múnásip perzentleri bolıp shıǵıwı ushın pidayılıq penen ele de xızmet etiwine ruwxlandırmaqta.
-Prezidentimizdiń Muǵallimler hám ustazlar kúni taraw xızmetkerleri menen bolıp ótken ushırasıwına qatnasıwım hám ol jerde Jurtbasshımızdıń qolınan “Dwstlik” ordenin alıwım maǵan úlken quwanısh baǵıshlap, kewlim usınday húrmetli kásip iyesi bolǵanlıǵım ushın maqtanısh sezimlerine toldı. Prezidentimizdiń “qaraqalpaq eline, xalqıma sálem aytıń” degen sózleri maǵan úlken quwanısh baǵıshladı. Bul itibar tek ǵana maǵan emes, pútkil qaraqalpaqstanlı muǵallimlerge itibar dep bilemen hám aldaǵı waqıtlarda bilimlendiriw tarawında jaratılıp atırǵan bar imkaniyatlardan orınlı paydalanǵan halda bar bilimimdi keleshek áwladqa úyretiwdi dawam ettiremen,-deydi ol quwanıshlı sezimlerin bildirip.
Pidayı muǵallim, shańaraqta húrmetli ana, aqlıqlardıń mehriban kempir apası bolǵan ustazdıń ordeni qutlı múbárek bolsın. Keleshek áwladtıń tálim-tárbiyası jolındaǵı ómir soqpaqlarında oǵan kúsh-quwat hám shákirtleriniń tabıslarında miynetleriniń jemislerin kóre beriwin tileymiz.

Gúlnara Turdıshova, Qaraqalpaqstan xabar agentligi sholıwshısı