2025-jıldıń 11-12-sentyabr kúnleri Tashkent qalasında Oraylıq Aziya mámleketleri Balalar ombudsmanlarınıń birinshi xalıqaralıq forumı bolıp ótedi.

Birlesken Milletler Shólkeminiń (BMSh) Balalar qorı (YuNISEF) hám Evropa qáwipsizlik hám birge islesiw shólkeminiń (EQBSh) Ózbekstandaǵı joybarları koordinatorı menen birgelikte shólkemlestirilip atırǵan xalıqaralıq ánjuman “Oraylıq Aziya mámleketlerinde bala huqıqların qorǵaw mexanizmlerin jetilistiriwdiń áhmiyetli máseleleri: Balalar ombudsmanları regionallıq birge islesiwiniń perspektivaları” temasına baǵıshlanadı.
Ózbekstan Balalar ombudsmanı Surayyo Rahmonova usı xalıqaralıq forum haqqında aytıp berdi:
– Sońǵı jılları mámleketimizde balalardıń máplerin isenimli támiyinlew jolında izbe-iz reformalar ámelge asırılmaqta. Balalar miynetin saplastırıw, olardı hár qıylı zorlıqlardan qorǵawǵa qaratılǵan ámeliy jumıslar xalıqaralıq kólemde de tán alınbaqta.
Ózbekstanda Prezidentimiz Shavkat Mirziyoevtiń basshılıǵında ámelge asırılıp atırǵan ashıq, pragmatikalıq hám kóp táreplemeli sırtqı siyasat balalar huqıqları tarawında da óziniń nátiyjeli kórinisin tappaqta. Balalardıń mápleri jolında xalıqaralıq birge islesiwdiń jańa baǵdarları keńeymekte.
Xalıqaralıq dárejedegi iri shólkem – YuNISEF penen Ózbekstannıń birge islesiwi bekkemlenip barmaqta. Óz-ara birge islesiwde kóplegen iygilikli jumıslar ámelge asırıldı.
Balalar dus kelip atırǵan qıyın jaǵdaylardı mámleketleraralıq birge islesiw tiykarında sheshiw boyınsha birgeliktegi jumıslar alıp barılmaqta. Bul baǵdarda Ózbekstan Balalar ombudsmanı basqa mámleketlerdiń Balalar ombudsmanları menen nátiyjeli baylanıslardı izbe-iz jolǵa qoyǵan.
Sonıń ishinde, Oraylıq Aziya mámleketleri Balalar ombudsmanlarınıń tıǵız baylanısları hám birgeliktegi háreketleri nátiyjesinde sociallıq awır jaǵdayda bolǵan balalardı sırt elden óz Watanına qaytarıw ilajları kórilmekte. Bunday balalardıń buzılǵan huqıqların tiklew, olarǵa sociallıq xızmetler kórsetiw hám zárúr hújjetlerdi rásmiylestiriw, qáwenderlikke beriw sıyaqlı ámeliy jumıslar orınlanbaqta.
Bala huqıqların qorǵaw tarawında regionda aldınǵı mámleketlerden bolǵan Ózbekstan Oraylıq Aziya mámleketleri Balalar ombudsmanları qarım-qatnası regionallıq platformasın jaratıw baslamasın alǵa qoyǵanın atap ótiw kerek.
Bunıń ámeliy nátiyjesi sıpatında paytaxtımızda bolıp ótetuǵın birinshi xalıqaralıq forumnan gózlengen tiykarǵı maqset – balalardı qorǵaw tarawında konstruktivlik tájiriybe almasıw, ulıwma mashqalalardı optimal sheshiwge qaratılǵan ilajlardı belgilewden ibarat.
Regionallıq hám transmilliy qáwip-qáterlerge qarsı gúresiw boyınsha birden-bir kózqaraslardı islep shıǵıw ushın Oraylıq Aziya mámleketleriniń Balalar ombudsmanları arasındaǵı sóylesiw óz-ara birge islesiwdiń nátiyjeli regionallıq platformasına aylanadı.
Mámleketimizde ótkerilip atırǵan xalıqaralıq ánjumanda Oraylıq Aziya mámleketleri – Qazaqstan, Qırǵızstan, Tájikstan hám Túrkmenstan Balalar ombudsmanları menen bir qatarda Finlyandiya, Norvegiya, Xorvatiya sıyaqlı Evropa mámleketleri Balalar ombudsmanları hám Evropa Balalar ombudsmanları tarmaǵı (ENOC) wákilleriniń de qatnasıwı kútilmekte.
Forumda mámleketimiz parlamentiniń wákilleri, juwapker mámleketlik uyımlar, mámleketlik emes kommerciyalıq emes shólkemler hám ǴXQ wákilleri qatnasadı.
Eki kúnlik xalıqaralıq forum sheńberinde bala huqıqların támiyinlewdiń áhmiyetli máselelerine baǵıshlanǵan plenar sessiyalar ótkeriledi.
Oraylıq Aziya mámleketleriniń bala huqıqlarına baylanıslı xalıqaralıq hújjetler normaların milliy nızamshılıqqa engiziw tájiriybesi, regiondaǵı balalar jaǵdayınıń milliy monitoringi, Balalar ombudsmanlarınıń regionlararalıq hám xalıqaralıq birge islesiwin rawajlandırıw perspektivaları, Internet mákanında balalardıń qáwipsizligin támiyinlew, balalarǵa baylanıslı zorlıqtıń barlıq túrleriniń aldın alıwdıń nátiyjeli mexanizmi, balalardıń ádil sudlawdan nátiyjeli paydalanıw imkaniyatların támiyinlew sıyaqlı áhmiyetli máseleler dıqqat orayında boladı.
Keńnen dodalawlar hám óz-ara pikir alısıw nátiyjesinde Oraylıq Aziya mámleketleri Balalar ombudsmanlarınıń qarım-qatnas hám óz-ara birge islesiw regionallıq platformasın jolǵa qoyıw, bala huqıqların qorǵawǵa qaratılǵan milliy strategiya hám rejelerdegi háreketler hám xalıqaralıq baslamalardı integraciyalaw, sonday-aq, region mámleketleri Balalar ombudsmanlarınıń potencialın arttırıw wazıypaları kórip shıǵıladı.
Ánjuman juwmaǵında bala huqıqların támiyinlew hám qorǵaw tarawında Oraylıq Aziyada regionlararalıq hám xalıqaralıq birge islesiwdi bunnan bılay da bekkemlew maqsetinde Oraylıq Aziya mámleketleri Balalar ombudsmanları forumınıń Deklaraciyası qabıl etiledi.
Ózbekstannıń baslaması menen birinshi márte Tashkentte shólkemlestirilgen Oraylıq Aziya mámleketleri Balalar ombudsmanları forumı keleshekte hár jılı ótkeriliwi rejelestirilmekte.
Ulıwma, turaqlı tiykardaǵı regionallıq platformanıń jolǵa qoyılıwı balalardıń máplerin qorǵaw tarawında Oraylıq Aziya mámleketleri arasında birden-bir sóylesiw maydanınıń bekkem tiykarı bolıp xızmet etedi.

ÓzA