Prezident Shavkat Mirziyoev densawlıqtı saqlaw sistemasın transformaciyalaw hám medicinalıq járdemniń sapasın arttırıwǵa qaratılǵan usınıslardıń prezentaciyası menen tanıstı.

Bul baǵdarda mámleketimiz basshısı usı jıl 7-mayda bolıp ótken videoselektor májilisinde tapsırma bergen edi. Sonnan kelip shıǵıp, taraw qánigeleri, xalıq hám jeke menshik sektor wákilleriniń qatnasıwında bir qatar usınıslar tayarlandı.
Búgin keselliklerdi emlewde úlken júkleme respublikalıq mákemelerge túspekte. Sol sebepli wálayat hám rayon kóleminde xızmetlerdi keńeytip, medicinanı xalıqqa jaqınlastırıw ilajları kórilmekte.
Usı maqsette 1 mıń 500 klinikalıq protokol xalıqaralıq talaplarǵa beyimlestiriledi hám standart xirurgiyalıq ámeliyatlar islep shıǵıladı. Eń kóp tarqalǵan kesellikler boyınsha nawqaslar marshrutları islep shıǵıladı hám sanlastırıladı.
Sońǵı jılları insult hám infarktke alıp keletuǵın gipertoniya, júrek ishemik keselligi hám qantlı diabettiń kóbeyiwi baqlanbaqta. Bunday jaǵdaylardıń 85 procenti mayıplıqqa alıp kelmekte.
Sol sebepli baslanǵısh buwında jasalma intellektti keńnen qollanǵan halda bul keselliklerdiń aldın alıw hám emlew boyınsha jańasha protokol hám qatnaslardı engiziw usınısı bildirildi. Sonıń ishinde, EKG-telemetriya, telemedicina, trombolizis terapiya, stentlew hám tromboekstraciya jolǵa qoyıladı. Insult belgilerin erte anıqlaw algoritmin ǵalaba en jaydırıw hám xalıqqa úyretiwge ayrıqsha itibar qaratıladı.
Nevrologiyalıq kesellikler hám insulttı nátiyjeli emlew maqsetinde Milliy nevrologiya hám neyroreabilitaciya medicina orayı shólkemlestiriledi. Oray ushın Tashkent qalasında 250 orınlıq zamanagóy imarat qurıladı, onda jılına 3 mıńnan aslam xirurgiyalıq operaciya ótkeriw imkaniyatı boladı.
Oray jáne Samarqand hám Buxaradaǵı medicina joqarı oqıw orınlarınıń klinikaları zamanagóy úskeneler menen támiyinlenedi. Yaponiyalı birge islesiwshiler járdeminde xalıqaralıq standartlar boyınsha erte reabilitaciya xızmeti engiziledi. 150 qánige sırt elde tájiriybe arttıradı. Joybar ushın 150 million AQSh dolları qaratıladı. Bul ilajlar mayıplıq hám miynetke jaramsızlıqtı azaytıw imkaniyatın beredi.
Sonday-aq, ámeldegi densawlıqtı saqlaw sistemasın kartalastırıw hám sanlastırıw, sol tiykarda medicina mákemelerin birden-bir qatnas tiykarında shólkemlestiriw boyınsha master-reje islep shıǵıw usınısı bildirildi. Bul jumıslar sheńberinde jańa qurılıs standartları, poliklinika hám emlewxanalardıń úlgi joybarları qáliplestiriledi, 210 sanitariyalıq norma qayta kórip shıǵıladı.
Búgingi kúnde xalıqtıń laboratoriyalıq analizlerge isenimi bir qansha tómen. Laboratoriya xızmetiniń tómenligi profilaktika hám emlewdi qıyınlastırmaqta. Rayon dárejesindegi 2800 poliklinikaǵa 1500 laboratoriya xızmet kórsetip atır, úskenelerdiń kópshiligi eskirgen, ayırım analizler qolda orınlanadı.
Sonıń ushın 2030-jıldıń aqırına shekem 198 oraylasqan laboratoriya shólkemlestiriw, ishki hám sırtqı sapa qadaǵalawın jolǵa qoyıw, processlerdi tolıq sanlastırıw názerde tutılǵan. Sonıń menen birge, biypul analizler sanı arttırıladı.
Professional hám joqarı medicinalıq bilimlendiriwdi rawajlandırıwǵa ayrıqsha itibar qaratıladı.
Miyirbiykeler akademiyasın Tashkent mámleketlik medicina universiteti janındaǵı Professional medicina akademiyasına aylandırıw usınısı bildirildi. Xalıqaralıq sherikler menen birgelikte jańa baǵdarlamalar engiziledi, miyirbiykelerdi NCLEX imtixanı tiykarında xalıqaralıq sertifikatlaw jolǵa qoyıladı. Joqarı maǵlıwmatlı miyirbiykeler tayarlaw baǵdarına qabıllaw kvotası basqıshpa-basqısh arttırıladı.
Bunnan tısqarı, barlıq oqıw baǵdarlamaları xalıqaralıq shólkemlerdiń talapları tiykarında akkreditaciyadan ótkeriledi, shańaraqlıq medicina boyınsha integraciyalasqan bilimlendiriw baǵdarlaması hám bir jıllıq internatura engiziledi. “Nawqas janında” oqıtıw úlesin arttırıw, bilimlerdi bahalawdıń eki basqıshlı sisteması hám medicina xızmetkerlerin dizimge alıw sistemasın basqıshpa-basqısh engiziw rejelestirilgen.
Óz aldına baǵdar jámáát salamatlıǵı menen baylanıslı. Sanitariyalıq-epidemiologiyalıq tınıshlıq hám jámiyetlik salamatlıq komitetiniń jumısın juqpalı bolmaǵan kesellikler profilaktikasına, analar hám balalar ólimshiligin azaytıwǵa, jaraqatlanıwdıń aldın alıwǵa baǵdarlaw usınıs etilmekte. Onıń ushın juqpalı bolmaǵan kesellikler profilaktikası boyınsha milliy baǵdarlama islep shıǵıladı.
Qan xızmetin jetilistiriw máselesi de áhmiyetli. Bul baǵdarda 2026-2030-jıllarǵa mólsherlengen baǵdarlama qabıl etilip, medicina mákemeleriniń qan menen támiyinleniwi 100 procentke jetkeriledi. Qan preparatların islep shıǵarıw jolǵa qoyıladı. Qan qáwipsizligin támiyinlewdiń zamanagóy usılları, sonıń ishinde, viruslardı inaktivaciyalaw hám nurlandırıw engiziledi. Bul ólimshilik jaǵdayların azaytıw hám qanǵa bolǵan talaptı támiyinlew imkaniyatın beredi.
Mámleketimizdiń farmacevtika bazarı búgingi kúnde 2 milliard dollardan artqan. Reformalar xalıqtı sapalı, qáwipsiz hám nátiyjeli dári-dármaqlar menen támiyinlewge qaratılǵan.
Bul baǵdarda, Jáhán densawlıqtı saqlaw shólkeminiń normaların esapqa alǵan halda, dári quralların dizimnen ótkeriwde tán alıw tártibi engiziledi. Jeneriklerdiń bioekvivalent sınaqları ótkeriledi, medicinalıq buyımlardı olardıń qáwipsizlik klassları boyınsha dizimnen ótkeriwdiń differenciallastırılǵan sisteması qollanıladı. Bul baǵdarda jumıstı baslaw ushın xabardar etiw tártibi engiziledi.
Shártnama tiykarında óndiris hám texnologiyalar transferi rawajlandırıladı, farmacevtikalıq qadaǵalawdıń zamanagóy mexanizmleri engiziledi.
Prezidentimiz bildirilgen usınıslardı maqullap, tiyisli hújjetlerge qol qoydı. Belgilengen wazıypalardıń orınlanıwın sistemalı hám sapalı támiyinlew boyınsha tapsırmalar berildi.

ÓzA