Prezident Shavkat Mirziyoev 12-avgust kúni suw resursların basqarıw hám irrigaciya sektorın rawajlandırıwǵa baylanıslı usınıslardıń prezentaciyası menen tanıstı.

Suw tamtarıs bolǵan regionımızda onı qádirlew hám únemlew oǵada áhmiyetli másele. Ózbekstanda buǵan turaqlı itibar qaratılıp, suwǵarıw tarmaqları ońlanbaqta, suwdı únemleytuǵın texnologiyalar engizilmekte.
Atap aytqanda, 2020-2024-jıllarda usı maqsetlerge 60 trillion sum byudjet qarjıları jáne 622 million dollar sırt el investiciyası qaratılǵan. Nátiyjede, 2020-jılı suwdı únemleytuǵın texnologiyalar qollanılǵan maydanlar jámi suwǵarılatuǵın maydanlarǵa salıstırǵanda 4 procentti quraǵan bolsa, 2025-jılǵa kelip bul kórsetkish 50 procentke jetken.
Endi bul jumıslardıń izbe-iz dawamı sıpatında, suw resursların basqarıw hám irrigaciya sektorın rawajlandırıwdıń 2025-2028-jıllarǵa mólsherlengen baǵdarlaması islep shıǵıldı.
Prezentaciyada juwapkerler onda názerde tutılǵan ilajlar haqqında málimleme berdi.
Baǵdarlamada suw resurslarınan aqılǵa uǵras paydalanıwǵa tiykarǵı áhmiyet qaratılǵan. Usı maqsette 2 mıń 551 kilometr irrigaciya tarmaqlarınıń rekonstrukciyalanıwı belgilengen. Nasos stanciyalarındaǵı eski úskenelerdi únemleytuǵınına almastırıw arqalı olardıń jıllıq elektr energiyasınan paydalanıwın 6,8 milliard kVt/saattan 6,2 milliard kVt/saatqa shekem azaytıw mólsherlengen.
Jerlerdiń jaǵdayı da suwdıń jumsalıwında áhmiyetli faktor bolıp esaplanadı. Sonıń ushın baǵdarlamada suw támiynatı tómen bolǵan suwǵarılatuǵın maydanlardı 424 mıń gektardan 276 mıń gektarǵa shekem azaytıw názerde tutılǵan. Hár qıylı dárejede shorlanǵan hám jer astı suwınıń qáddi mashqalalı bolǵan maydanlar da azaytıladı. Nátiyjede paydalanıwdan shıǵıp ketken 460 mıń gektar jer egiske qaytarıladı.
Jáne 1 million 400 mıń gektar jerde suwdı únemleytuǵın, sonıń ishinde, 293 mıń gektarda tamshılatıp suwǵarıw texnologiyası engiziledi. 20 iri obektte qadaǵalaw-ólshew úskeneleri modernizaciyalanadı.
Suw esabın júrgiziwde insan faktorın azaytıw da áhmiyetli. Bul baǵdarda 12 mıń meliorativlik baqlaw qudıǵında hám 1 mıń 750 nasosta zamanagóy monitoring jolǵa qoyıladı. 12 iri suw xojalıǵı obekti sanlı texnologiyalar tiykarında avtomatlastırılǵan basqarıwǵa ótkeriledi.
Ulıwma, baǵdarlama nátiyjesinde beton qaplamalı kanallardıń úlesi házirgi 39 procentten 47 procentke jetedi. Irrigaciya tarmaqlarınıń sapası artıp, shıǵınlar azayadı. Únemlew esabınan bıyıl 10 milliard kub metr, 2028-jılǵa barıp 14 milliard kub metr suw únemleniwi kútilmekte.
Mámleketimiz basshısı bul usınıslardı maqullap, Ózbekstan Respublikasında suw resursların basqarıw hám irrigaciya sektorın rawajlandırıwdıń 2025-2028-jıllarǵa mólsherlengen baǵdarlamasın tastıyıqladı.
Prezentaciyada, sonday-aq, tarawda nátiyjelilikti arttırıw, sanlastırıw, jeke menshik sektordıń qatnasın keńeytiw baǵdarındaǵı jumıslar haqqında da málimleme berildi.
Házirgi kúnde wálayatlar, rayonlar hám xojalıqlar kólemindegi 18 mıń 755 gidroposttı avtomatlastırıw baslanǵan. Keyingi basqısh atızlarǵa suw bólistiriwshi orınlarda rejelestirilgen.
Suw xojalıǵın sanlastırıw máselesine ayrıqsha toqtap ótildi. Tarawǵa baylanıslı uyımlardaǵı 11 baǵdarlamanı integraciyalap, birden-bir platforma islep shıǵıw, IT-oray hám Jaǵdaylar orayın shólkemlestiriw boyınsha tapsırma berildi. Onda “Ózbekkosmos” imkaniyatlarınan keńnen paydalanıladı.
5 mıń 200 nasostı elektr hám suw esaplaǵıshlar menen úskenelew, iri nasoslardı alternativ energiyaǵa ótkeriw wazıypası qoyıldı. Onda alınatuǵın maǵlıwmatlar sanlı platformada jıynaladı, suwdıń ekonomikalıq nátiyjeliligi tallanıp barıladı.
Búgingi kúnde 2 mıń 612 suw obekti mámleketlik-jeke menshik sheriklikke berilgen. Endi iri nasoslar da jeke menshik sektorǵa beriledi. Olardıń hár biri ushın óz aldına tartımlı shártler islep shıǵıladı.
Ótken jılı rayonlıq irrigaciya bólimleri negizinde 159 “Suw jetkerip beriw xızmetleri” mámleketlik mákemesi shólkemlestirildi.
Bul tómengi buwınnıń jumısın jaqsılaw maqsetinde endi olarǵa óz qarjısın erkin bólistiriw huqıqın beriw názerde tutılmaqta.
Tarawda xızmetlerdi jaqsılaw hám nátiyjelilikti támiyinlew qánigelerdiń tájiriybesine de baylanıslı. Usı maqsette 200 orınlıq mamanlıq arttırıw orayın shólkemlestiriw rejelestirilmekte.
Prezidentimiz tarawǵa baylanıslı normativlik hújjetlerdi jetilistiriw, suwdan paydalanıw nátiyjeliligin arttırıw, jámiyette suwdı únemlew mádeniyatın kúsheytiw boyınsha kórsetpeler berdi.

ÓzA