Еlektr energetikasın rawajlandırıw ilajları kórip shıǵıldı

Prezident Shavkat Mirziyoev elektr energetikasın 2025-2035-jıllarda rawajlandırıw ilajları boyınsha májilis ótkerdi.
Keyingi segiz jılda elektr islep shıǵarıw 38 procentke artıp, 81,5 milliard kilovatt saatqa jetti. Jeke menshik sektorǵa keń jol ashılǵanı sebepli 11,2 gigavattlı qosımsha quwatlılıq jaratıldı. Nátiyjede bul sektordıń generaciyadaǵı úlesi 24 procentke, «jasıl» energiyanıń úlesi bolsa 16 procentke jetti.
Usı dáwirde xalıqtıń dáramatı 1,6 esege óskeni, jańa túrdegi turmıslıq texnikalardan paydalanıp atırǵanı sebepli shańaraqlarda elektrden paydalanıw 21 milliard kilovatt saattan arttı. Bul 2016-jılǵıdan 2 esege kóp.
2030-jılǵa barıp mámleketimizdiń xalqı 41 millionǵa jetiwi ekonomikamız bolsa 1,5 esege ósiwi kútilmekte. Usıǵan sáykes túrde, sanaatta 45 milliard dollarlıq qosımsha qun jaratıw, xızmetlerdiń kólemin 3 esege arttırıw, iri Maǵlıwmatlar orayların iske qosıw názerde tutılǵan.
Onıń ushın, bárinen burın, turaqlı elektr támiynatı zárúr. Esap-sanaqqa muwapıq, 2030-jılı 117 milliard kilovatt saat, 2035-jılı bolsa 135 milliard kilovatt saat elektr energiyası talap etiledi. Yaǵnıy, házirgiden 1,7 esege kóp.
Májiliste energetika ministri usı maqsetke qaratılǵan uzaq múddetli baǵdarlamanı tanıstırdı.
Atap ótilgenindey, yaǵnıy elektr stanciyaları hám energiya saqlaw quwatlıqları qurıladı. Olardı sistemaǵa qosıw ushın 7 mıń kilometr magistral tarmaq qurılıp, sanlastırılǵan basqarıw engiziledi. Bul arqalı aymaqlarda energiya balansı támiyinlenedi. Bir wálayatta elektr jetispewshiligi bolsa, basqa jerde qosımsha quwatlılıqlar iske qosıladı. Bul jumıslar ushın kelesi bes jılda «Ózbekstan milliy elektr tarmaqları»na 4 milliard dollarlıq investiciya kirgiziw talap etiledi.
Jáne bir áhmiyetli másele – elektr energiyasınıń ózine túser bahasın azaytıw. Onıń faktorı alternativ dereklerdi kóbeytiw bolıp esaplanadı. Sırt el ekspertleri de Ózbekstan sharayatında «jasıl» energiya imkaniyatlarınıń kóp ekenligin aytpaqta.
Sonnan kelip shıǵıp, 2030-jılǵa barıp ulıwma generaciyada «jasıl» energiya úlesin 50 procentten arttırıw názerde tutılǵan. Sonıń ishinde, 3 mıń mikroGЕSte 164 megavatt, quyash hám samal qurılmaları esabınan 750 megavatt quwatlıqlardı iske qosıw rejelestirilgen.
Kúni keshe mámleketimiz basshısı resurs únemlewshi ekonomika modeline ótiw waqtı kelgenin atap ótti.
Atap aytqanda, sanaatta energiya nátiyjeliligi arqalı qosımsha 27 procent jalpı ishki ónim jaratıw imkaniyatı bar. Házir ximiya hám metallurgiya boyınsha ayırım jergilikli kárxanalarda energiyanıń jumsalıwı dúnyadaǵı ortasha kórsetkishke salıstırǵanda 2 esege, cement islep shıǵarıwda bolsa 1,2 esege joqarı.
Sonlıqtan, hár bir tarmaq kesiminde energiyanı 10-15 procent jumsaw, 2030-jılda elektr energiyasınıń shıǵınların házirgi 14 procentten 8-9 procentke shekem túsiriw wazıypa etip alınbaqta.
Sırt el investorları menen jáne 26 milliard dollarlıq 24 gigavattlıq joybarlar boyınsha jumıslar baslanǵan. Olarǵa kóp muǵdarda úskene hám qurılıs materialları isletiledi. Bul elimiz kárxanaları ushın úlken imkaniyat ekeni, joybarlarda lokalizaciyalaw hám kooperaciyanı rawajlandırıw zárúr ekenligi atap ótildi.
Tutınıwshılarǵa turaqlı hám úzliksiz elektr jetkerip beriw, tarawda kadrlar tayarlawdı rawajlandırıw boyınsha wazıypalar belgilendi.
Juwapkerlerge bulardıń barlıǵın inabatqa alıp, elektr energetikası tarawın 2035-jılǵa shekem rawajlandırıw baǵdarlamasın tayarlaw tapsırıldı.
ÓzA