Búgin qanday kún? Tariyxta iz qaldırǵan waqıyalar

24

1992-jıldıń 2-mart kúni Ózbekstan rásmiy túrde Birlesken Milletler Shólkemine aǵza bolıp qabıllandı. Bul waqıya mámlekettiń xalıqaralıq maydandaǵı ǵárezsiz subekt sıpatındaǵı statusın bekkemlep, sırtqı siyasatında jańa basqıshtı baslap berdi.
Sonday-aq, usı sánede tariyx betlerinde bunnan basqa da iri waqıyalar júz berdi. Atap aytqanda, 1836-jıl 2-mart kúni Texas Respublikası óziniń Ǵárezsizlik Deklaraciyasın qabıllap, Meksika quramınan shıqqanlıǵın járiyaladı. Bul qarar Texas revolyuciyası procesinde qabıl etilgen bolıp, aymaq 1845-jılǵa shekem Ǵárezsiz Respublika sıpatında jumıs alıp barǵan hám keyin ala AQSh quramına qosılǵan.
Al, 1855-jıl 2-mart kúni bolsa, Aleksandr II Rossiya imperiyası taxtına otırdı. Ol óz dáwirinde iri reformalardı ámelge asırǵan húkimdar sıpatında tariyxta qalǵan. Atap aytqanda, 1861-jılı krepostnoylıq huqıqın biykar etken pármanǵa qol qoyǵan.
1933-jıldıń usı kúni Nyu-York qalasında «King Kong» filminiń premerası bolıp ótti. Film sol dáwir ushın zamangóy arnawlı effektleri menen kino tariyxında áhmiyetli orın iyelegen hám keyin ala bir neshe márte qayta islengen.
1956-jıl 2-mart kúni Marokko Franciya protektoratınan ǵárezsizlikke eristi. Bul waqıya Arqa Afrikada koloniallıq sistemasınıń hálsirewi procesinde áhmiyetli basqıshlardan biri boldı.
Sonday-aq, 1962-jıldıń 2-mart kúni amerikalı basketbolshı Uilt CHemberlen bir oyında 100 upay toplap, Milliy Basketbol Associaciyası tariyxında rekord nátiyje kórsetti. Bul kórsetkish elege shekem Liga tariyxındaǵı eń joqarı individuallıq nátiyje bolıp qalmaqta.
1969-jıl 2-mart kúni Burınǵı Keńes Awqamı hám Qıtay arasında Ussuri dáryası aymaǵında qurallı soqlıǵısıw júz berdi. Bul kelispewshilik eki mámleket arasındaǵı siyasiy keskinliktiń kúsheyiwine alıp kelgen.

Biybisara Jartıbaeva,
Berdaq atındaǵı QMUdıń 2-kurs magistrantı
Qaraqalpaqstan xabar agentligi.