Prezident Shavkat Mirziyoev agrar tarawda subsidiyalardı ajıratıw hám qamsızlandırıw sistemaların jetilistiriw boyınsha usınıslardıń prezentaciyası menen tanıstı.
Sońǵı jıllarda awıl xojalıǵın mámleket tárepinen qollap-quwatlaw kólemi keńeyip, subsidiyalardı ajıratıw processleri basqıshpa-basqısh sanlastırılmaqta. Usı jılı tarawdaǵı subsidiyalardıń sanı 29 baǵdar hám 91 túrge jetkerilip, bul maqsetlerge 2,7 trillion sum qarjı názerde tutılǵan. Bir qatar baǵdarlarda arzalar proaktiv túrde qáliplestirilip, tólem múddetleri sezilerli qısqartıldı.
Prezentaciyada endi subsidiyalardı tek ǵana qárejetti qaplawǵa emes, al anıq nátiyjege baylanıstırıw zárúr ekenligi atap ótildi. Kelesi jıldan “qarjı ajıratıw” modelinen “nátiyjeli subsidiya” modeline basqıshpa-basqısh ótiw usınıs etildi.
Jańa sistemada ónimdarlıq, suw hám energiyanı únemlew, jumsalǵan resurslardıń esabınan alınǵan ónimniń kólemi tiykarǵı ólshem boladı. Barlıq maǵlıwmatlar tiyisli mámleketlik uyımlar hám sırtqı mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń málimleme sistemalarınan insan faktorısız alınadı. Hár bir subsidiya alıwshınıń elektron pasportı qáliplestirilip, nátiyjeler onlayn baqlap barıladı.
Dáslep bul mexanizm suwdı únemleytuǵın texnologiyalardı engiziw baǵdarında sınaqtan ótkeriledi. Subsidiya ajıratılǵannan keyin eki-úsh jıl dawamında suwdıń jumsalıwı, zúráátlilik hám suwdıń ónimdarlıǵı bahalanadı. Belgilengen kórsetkishler orınlanbasa, subsidiya qarjısın qaytarıw mexanizmi qollanıladı. Bul mámleket qarjılarınıń mánzilli hám nátiyjeli jumsalıwın támiyinleydi.
Prezentaciyada awıl xojalıǵı qamsızlandırıw sistemasın jetilistiriw máselelerine de ayrıqsha itibar qaratıldı. Búgingi kúnde “Agrosafe” málimleme sisteması arqalı elektron arza beriwden baslap, shártnama hám polisti rásmiylestiriw, monitoring, ekspertiza hám kompensaciya pulın tólewge shekemgi processler sanlastırılǵan.
Qamsızlandırıwdıń qamtıp alıwın keńeytip, baǵ hám júzim atızlarındaǵı nál hám terekler, import etilgen sharwa malları jáne ayrıqsha jaǵdaylar menen baylanıslı qáwip-qáterlerdi de qamsızlandırıw rejelestirilgen. Sonday-aq, sharwashılıq, palız jetistiriw, kartoshka hám piyaz jetistiriw ushın jańa qamsızlandırıw ónimleri engiziledi.
2027-jılı 45 mıń awıl xojalıǵı kárxanasın qamsızlandırıw menen qamtıp alıw, awıl xojalıǵı ónimleriniń qamsızlandırıw qamtıp alıwın 60 procentke jetkeriw, 500 biyǵárez ekspert tayarlaw hám qamsızlandırıw xızmetlerin tolıq sanlastırıw maqset etilgen.
Jańa kózqarasta zıyannıń aqıbetlerin qaplaw menen birge qáwiplerdiń aldın alıwǵa da tiykarǵı áhmiyet beriledi. Qamsızlandırıw sıylıǵınıń 3-5 procentin arnawlı qorda qáliplestirip, sharwashılıqta vakcinaciya, profilaktika hám veterinariya xızmetlerine, paxta hám ǵálleshilikte biologiyalıq qorǵaw ilajlarına, baǵshılıq hám júzimgershilikte bolsa tábiyiy apatshılıqlardan qorǵaw quralların ornatıwǵa baǵdarlaw usınıs etildi.
Mámleketimiz basshısı subsidiya hám qamsızlandırıw sistemaları, bárinen burın, fermer ushın ápiwayı hám qolaylı bolıwı, mámleketlik qarjılar anıq nátiyjege xızmet etiwi zárúr ekenligin atap ótti. Processlerde insan faktorın qısqartıw, ashıq-aydınlıqtı támiyinlew, qamsızlandırıw hádiyselerin ádil bahalaw hám kompensaciya pulların jedel tólew boyınsha kórsetpeler berildi.
Juwapkerlerge bildirilgen usınıslardı jetilistirip, tiyisli huqıqıy hújjetlerdiń joybarların kirgiziw wazıypası qoyıldı.

ÓzA