Kelesi jıldan fizikalıq tárepler jaǵınan kommerciyalıq emes maqsetlerde alıp kiriletuǵın tovarlar ushın birden-bir bajıxana tóleminiń muǵdarı azaytıladı. Sonday-aq, sırtqı sawda operaciyalarındaǵı ayırım talaplar biykar etilip, isbilermenler ushın bajıxana processleri ápiwayılastırıladı.
Prezidentimizdiń 2026-jıl 27-avgusttaǵı “Mámleketlik bajıxana xızmeti uyımlarınıń jumısın jetilistiriw hám bajıxana hákimshiliginde zamanagóy kózqaraslardı engiziw ilajları haqqında”ǵı pármanı menen bajıxana tarawında bir qatar áhmiyetli ózgerisler belgilendi.
Ámelde fizikalıq tárepler jaǵınan kommerciyalıq emes maqsetlerde bajıxana shegarası arqalı qol júgi hám baqlawdaǵı bagajda alıp kiriletuǵın tovarlar ushın birden-bir bajıxana tólemi tovardıń bajıxana bahasınan 30 procent, biraq hár bir kilogramm ushın 3 AQSh dollarınan kem bolmaǵan muǵdarda óndirilmekte.
Jańa tártipke bola, 2027-jıl 1-yanvardan baslap bul stavka tómenletiledi. Birden-bir bajıxana tólemi tovardıń bajıxana bahasınan 20 procent, biraq hár bir kilogramm ushın 2 AQSh dollarınan kem bolmaǵan muǵdarda belgilenedi. Máselen, tovardıń bajıxana bahası 500 dollar bolsa, 20 procentlik stavka boyınsha esaplanǵan tólem 100 dollardı quraydı. Biraq tovardıń salmaǵı boyınsha esaplanǵan muǵdar 100 dollardan joqarı bolsa, áne, usı muǵdar qollanıladı. Demek, bajıxana tólemi tovardıń hám bahası, hám salmaǵı esapqa alınıp belgilenedi.
Bul ózgeris, bárinen burın, sırt elden jeke mútájligi ushın tovar alıp kiriwshi puqaralar ushın finanslıq júkti azaytıwǵa xızmet etiwi kútilmekte. Bajıxana jıyımları da jeńillestiriledi. Pármanda puqaralar ushın jáne bir áhmiyetli jeńillik názerde tutılǵan. 2027-jıl 1-iyunnan baslap, fizikalıq tárepler jaǵınan kommerciyalıq emes maqsetlerde alıp ótiletuǵın tovarlar boyınsha esaplanǵan birden-bir bajıxana tólemi tóleniwi kerek bolǵan bajıxana jıyımlarınıń muǵdarınan az bolsa, bul jıyımlar óndirilmeydi.
Yaǵnıy, puqaralardan bir tovar ushın bir neshe túrdegi tólemlerdi óndiriwde artıqsha finanslıq júk júzege keliwine jol qoyılmaydı. Isbilermenler ushın sırtqı sawda processleri ápiwayılastırıladı. Bajıxana tarawındaǵı jańalıqlar tek ǵana fizikalıq táreplerge tiyisli emes. Párman menen sırtqı sawda operaciyaların ámelge asırıp atırǵan isbilermenler ushın da bir qatar talaplar biykar etilmekte. 2026-jıl 1-sentyabrden sırtqı sawda shártnamasın dúzbesten, invoys tiykarında import etiwde sırt elli birge islesiwshige aldınnan tólem ótkeriw boyınsha bar sheklew biykar etiledi.
Sonday-aq, invoys tiykarında eksport etiwde aldınnan 50 procent túsimdi támiyinlew talabı da biykar etiledi. Tovarlardı milliy valyutada eksport etiwde aldınnan tólemdi támiyinlew yamasa akkreditiv, bank kepilligi, qamsızlandırıw polisi sıyaqlı kepillikli tólem túrlerin usınıw minnetlemesinen de waz keshiledi. Bul ilajlar sırtqı sawda qatnasıwshılarınıń valyuta hám finanslıq operaciyaların erkin ámelge asırıw, eksport-import processlerinde artıqsha byurokratiyalıq talaplardı qısqartıwǵa qaratılǵan.
Jańa tártipke bola, azıq-awqat ónimlerin sınaqtan ótkeriw ushın óniminiń úlgisi jeterli bolmaǵan jaǵdaylarda sanitariyalıq-epidemiologiyalıq juwmaq rásmiylestiriw talabı da biykar etiledi. Bunnan tısqarı, bajıxana rásmiylestiriwi waqtında biologiyalıq aktivler hám jańa ximiyalıq elementler, azıq-awqat qosımshaları, polimer hám parfyumeriya-kosmetika ónimlerin alıp kiriwde ayırım ruqsatnamalardı usınıw talabı biykar etiledi.
Dári quralları hám medicinalıq úskenelerdi alıp kiriwde olardıń mámleketlik dizimnen ótkerilgenligi haqqındaǵı gúwalıqtı usınıw talabı da biykar etiledi.
Ulıwma, bul ózgerisler bajıxana hákimshiligin ápiwayılastırıw, sırtqı sawda operaciyaların tezlestiriw hám isbilermenler jáne puqaralar ushın artıqsha byurokratiyalıq tosqınlıqlardı azaytıwǵa qaratılǵan. Ásirese, 2027-jıldan birden-bir bajıxana tólemi stavkasınıń 30 procentten 20 procentke tómenletiliwi sırt elden jeke mútájligi ushın tovarlar alıp kiriwshi adamlar ushın sezilerli jeńillik bolıwı múmkin. Sonıń menen birge, sırtqı sawda operaciyalarındaǵı ayırım finanslıq kepillik hám ruqsatnama talaplarınıń biykar etiliwi isbilermenlik subektlerine waqıttı hám qarjını únemlew, eksport-import processlerin jáne de erkin hám ashıq-aydın shólkemlestiriw imkaniyatın beredi.
Solay etip, jańa ilajlar bajıxana tarawında “kóbirek qadaǵalaw – kóbirek hújjet” principinen zamanagóy, sanlastırılǵan hám qáwip-qáterlerdi basqarıwǵa tiykarlanǵan qatnasqa basqıshpa-basqısh ótiwdi názerde tutadı.

ÓzA