Xalıqaralıq reyting hám indekslerde Ózbekstannıń ornı kún sayın jaqsılanbaqta

22

Xalıqaralıq reyting hám indeksler menen islesiw boyınsha respublikalıq keńestiń gezektegi májilisi bolıp ótti.
Senat Baslıǵı, Xalıqaralıq reyting hám indeksler menen islesiw boyınsha respublikalıq keńestiń baslıǵı Tanzila Norboeva basqarǵan májiliste mámleketimizde alıp barılǵan reformalar nátiyjesinde bir qatar xalıqaralıq reyting hám indekslerde Ózbekstannıń ornı jaqsılanıp atırǵanı atap ótildi.
Usı jıldıń ótken dáwirinde “Fitch Ratings” hám “S&P” agentlikleri Ózbekstannıń suveren kredit reytingi kútilmesin “turaqlı”dan “unamlı”ǵa kóterdi. “Moody’s” agentligi respublikanıń kredit reyting bahasın “Va3” “unamlı” kútilmesten 1 basqıshqa joqarı “Va2” “turaqlı”ǵa kóterdi.
Ekonomikalıq erkinlik indeksinde Ózbekstan 14 tekshege kóterilip, 184 mámleket arasında 86-orındı iyeledi. Respublikamız 60,3 ball menen birinshi márte “ortasha erkin” (“moderately free”) mámleketler qatarına kirdi. Aldınǵı jılları “tiykarınan erkin bolmaǵan” mámleketler qatarında bolǵan.
“Hayal-qızlar, biznes hám nızam” indeksinde Ózbekstan 43 tekshege kóterilip, 190 mámleket arasında 48-orındı iyeledi. Ózbekstan gender teńlik tarawında eń úlken nátiyjelerge erisken áhmiyetli huqıqıy reformalardı ámelge asırǵan mámleketler qatarına kirgizilip, hayal-qızlardıń ekonomikalıq jumısın qollap-quwatlaw baǵdarında top-5 (Oraylıq Aziyada birinshi, Evropada úshinshi) mámleketler qatarınan orın aldı.
Májiliste reformalardan kelip shıǵıp, jańa tiykarǵı xalıqaralıq reytingler menen islesiw zárúrligi júzege kelip atırǵanı atap ótildi.
Jasalma intellekt tarawın izbe-iz rawajlandırıw, sanlı texnologiyalardı keńnen engiziw hám xalıqaralıq usınıslar tiykarında elimizdiń bul baǵdardaǵı poziciyaların bekkemlew úlken áhmietke ie bolmaqta. Bul baǵdarda “Oxford Insights” xalıqaralıq shólkeminiń Húkimettiń jasalma intellektke tayarlıq indeksin júrgiziw baslanǵanınan berli (2020-jıldan) kórsetkishler 33 tekshege jaqsılanǵan (2025-jılı 62-orın, 2020-jılı 95-orın) hám Ózbekstan ǴMDAda eń joqarı nátiyjege erisken mámleketke aylanǵan.
Qorshaǵan ortalıqtı qorǵaw nátiyjeliligin arttırıw, ekologiyalıq turaqlılıqtı támiyinlew jáne xalıqaralıq shólkemlerdiń usınısları tiykarında ekologiyalıq siyasattı bunnan bılay da jetilistiriw zárúrligine itibar qaratıldı. Sonıń ishinde, AQShtıń Yel universiteti hám Kolumbiya universiteti tárepinen júrgiziletuǵın Qorshaǵan ortalıq nátiyjeliligi indeksinde 2026-jılı Ózbekstan 177 mámleket arasında 121-orındı iyelegen (2024-jılı 107-orın edi).
Bul indekslerdi tiykarǵı xalıqaralıq reytingler qatarına kirgizip, sistemalı jumıslardı alıp barıw usınıs etildi.
Májiliste elimizdiń sociallıq-ekonomikalıq hám siyasiy-huqıqıy tarawǵa baylanıslı tiykarǵı xalıqaralıq reytinglerdegi ornın jaqsılaw boyınsha 2026-jılǵa mólsherlengen ilajlar rejesiniń orınlanıw jaǵdayı kórip shıǵıldı.
Dodalaw juwmaǵında Ózbekstan ushın tiykarǵı áhmiyetke iye xalıqaralıq reyting hám indekslerde mámleketimizdiń poziciyasın bunnan bılay da jaqsılaw boyınsha qosımsha ilajlar islep shıǵıw wazıypaları belgilendi hám Respublikalıq keńestiń tiyisli qararı qabıl etildi.
N.Abduraimova, ÓzA