Ózbekstan Respublikası Prezidenti Shavkat Mirziyoev 31-iyul kúni Qırǵızstan Respublikasınıń Sholpanata qalasında bolıp ótken Oraylıq Aziya hám Ázerbayjan mámleket basshılarınıń rásmiy emes ushırasıwında qatnastı.
Ilajda Ázerbayjan Respublikası Prezidenti Ilham Aliev, Qazaqstan Respublikası Prezidenti Qasım-Jomart Toqaev, Qırǵız Respublikası Prezidenti Sadir Japarov, Tájikstan Respublikası Prezidenti Emomali Rahmon hám Túrkmenstan Prezidenti Serdar Berdimuhamedov ta qatnastı.
Mámleket basshıları Oraylıq Aziya hám Ázerbayjan elleri hám xalıqlarınıń turaqlı rawajlanıwın, ekonomikalıq rawajlanıwın, qáwipsizligin támiyinlew hám abadanlıǵın arttırıwǵa baylanıslı áhmiyetli máseleler boyınsha pikir alıstı.
Ózbekstan jetekshisi sóziniń basında rásmiy emes sammitti ótkeriw baslaması hám Íssıqkól jaǵasındaǵı jıllı qabıllaǵanı ushın Qırǵız Respublikası Prezidenti Sadir Japarovqa shın júrekten minnetdarshılıq bildirdi.
Túrkmenstan Prezidenti Serdar Berdimuhamedovqa da Másláhát ushırasıwları formatında nátiyjeli basshılıq etip atırǵanı ushın minnetdarshılıq bildirildi.
Region elleri ǵárezsizliginiń 35 jıllıq bayramların belgilew aldında hár biriniń mámleketshilikti qurıw, ekonomikalıq ósiw hám milliy tikleniw baǵdarında erisken tabıslarına joqarı baha berildi.
– Burın birlespegen Oraylıq Aziya búgingi kúnde birgeliktegi háreketlerimiz nátiyjesinde rawajlanıwdıń ulıwma maqsetleri jolında birlespekte, – dedi Prezidentimiz.
Elimiz jetekshisi qıyın hám aldınnan boljap bolmaytuǵın xalıqaralıq waqıyanı tallap, ushırasıw qatnasıwshıların isenimli háreket etiwge hám óz-ara muwapıqlasıwdı jáne de kúsheytiwge shaqırdı. Mámleketimiz basshısı atap ótkenindey, Ázerbayjannıń Másláhát ushırasıwları formatına qosılıwı óz-ara birge islesiwdi sapa jaǵınan jańa – makroaymaqlıq dárejege alıp shıqpaqta.
– Biz ushın Oraylıq Aziya, Qubla Kavkaz hám jaqın qońsımız – Awǵanstandı birlestiretuǵın birden-bir rawajlanıw mákanın qáliplestiriw baǵdarında tariyxıy imkaniyat ashılmaqta, – dedi Ózbekstan jetekshisi.
Prezidentimiz Oraylıq Aziya mámleketleri hám Ázerbayjan arasında turaqlı rawajlanıw, óz-ara baylanıslılıq hám jaqsı qońsıshılıq ushın bekkem tiykar jaratıw maqsetinde regionallıq birge islesiwdiń áhmiyetli baǵdarları boyınsha kózqarasın bildirdi.
Bárinen burın, regionallıq birge islesiwdiń turaqlı arxitekturasın qáliplestiriwge ótiw áhmiyetli ekeni atap ótildi. Onıń dúziliwi birge islesiwdiń nátiyjeli institutları, tarmaq uyımlarınıń tıǵız qatnasıqları, aymaqlardıń tikkeley baylanısları hám rawajlanıwdıń tiykarǵı baǵdarlarındaǵı uzaq múddetli birgeliktegi baǵdarlamalarǵa súyeniwi zárúr.
Regionnıń xalıqaralıq subekt sıpatındaǵı statusın bekkemlew ushın mámleketleraralıq shólkemler hám “Oraylıq Aziya plyus” formatları sheńberinde óz-ara muwapıqlastırıwdı kúsheytiw zárúrligi atap ótildi.
Sawda-ekonomikalıq hám transport tarawındaǵı óz-ara baylanıslılıqtı bekkemlew, úzliksiz sanaat-texnologiyalıq shınjırlardı keńeytiw, ulıwma sanlı xızmetlerdi rawajlandırıw hám investiciya platformaların iske qosıw boyınsha kelesi qádemlerdi puqta islep shıǵıw talap etiledi.
Oraylıq Aziyanı kadrlar potencialı, jasalma intellekt texnologiyaları, data-oraylar hám energetika quwatlıqların birlestirgen tutas infrastrukturanı jaratıw arqalı bilimlendiriw, ilim hám innovaciyalar boyınsha básekige shıdamlı xabqa aylandırıw máselesi perspektivalı wazıypalar qatarında kórsetip ótildi.
Qorshaǵan ortalıqtı qorǵaw bárqulla regionallıq kún tártibiniń tiykarǵı baǵdarı bolıp kelgen hám sonday bolıp qalatuǵını ayrıqsha atap ótildi. Birden-bir tábiyiy mákanımızda júzege kelip atırǵan qáwip-qáterler shegara bilmeydi, sonıń ushın olarǵa juwap ilajları da ulıwmalıq bolıwı kerek.
– Bıyılǵı jazdıń anomal dárejede ıssı keliwi klimat ózgeriwi álleqashan ekonomika, suw hám energetika qáwipsizligi, adamlardıń salamatlıǵı hám turmıs sapasına tikkeley tásir etetuǵın faktorǵa aylanıp atırǵanın jáne bir márte kórsetti. Mine usınday jańa qáwip-qáterlerge birgelikte beyimlesiw boyınsha uzaq múddetli sheshimlerdi tabıw áhmiyetli, – dedi mámleketimiz basshısı.
Birge islesiwdiń ózgermes tiykarǵı baǵdarları arasında gumanitarlıq baylanıslarǵa ayrıqsha itibar qaratıldı. Region xalıqları ásirler dawamında iyinles jasaǵan, sawdanı rawajlandırǵan, bilim hám mádeniy dástúrler menen óz-ara almasqan. Birge islesiw tereńlesken sayın awızbirshilik sezimi de bekkemlenbekte.
– Ulıwma regionallıq ózine tánlik xalıqlarımızdıń milliy ózligin saqlaǵan halda basqıshpa-basqısh qáliplespekte. Bul tarawdaǵı jumıslardıń mazmunı sapa jaǵınan ózgeriwi xalıqlarımız arasındaǵı birlik, awızbirshilik hám óz-ara túsinisiw sezimin bekkemleytuǵınına isenemen, – dedi mámleketimiz jetekshisi.
Ózbekstan Prezidenti shıǵıp sóylegen sóziniń juwmaǵında ulıwmalıq kúshimiz – birlikte, óz-ara isenim hám birgeliktegi dóretiwshilikke isenimli umtılısta ekenin jáne bir márte atap ótti.
Ilajda Oraylıq Aziya mámleketleri hám Ázerbayjan jetekshileri de shıǵıp sóylep, regionallıq birge islesiwdiń búgingi jaǵdayı hám onı rawajlandırıw perspektivaları boyınsha óz kózqarasların bildirdi.
Sammit juwmaǵında Sholpanata deklaraciyası qabıl etildi.
Rásmiy emes Másláhát ushırasıwı sheńberinde Oraylıq Aziya hám Ázerbayjan mámleket basshıları Íssıqkól jaǵasında jańa bes juldızlı “Baku” miymanxanasınıń saltanatlı ashılıw máresiminde qatnastı.
Jetekshiler zamanagóy miymanxana kompleksinde miymanlardıń dem alıwı hám xalıqaralıq ilajlardı ótkeriw ushın jaratılǵan sharayatlar menen tanıstı.
Miymanxana 17,2 gektar maydanda jaylasqan bolıp, ulıwma maydanı derlik 30 mıń kvadrat metr bolǵan 120 dan aslam xanaǵa iye jeti qabatlı imarattı, basseyn, akvapark, sport hám kewilashar infrastrukturanı óz ishine aladı.
ÓzA