Ózbekstan hám Qırǵızstan qatnasıqlarında jańa dáwir: awqamlaslıq shártnamasına qol qoyıldı

Ózbekstan Respublikası Prezidenti Shavkat Mirziyoev 30-iyul kúni ómirlik joldası menen birge mámleketlik sapar menen Qırǵızstanǵa keldi.
Sholpanata qalasındaǵı “Íssıqkól” xalıqaralıq aeroportında olardı Qırǵız Respublikası Prezidenti Sadir Japarov hám onıń ómirlik joldası kútip aldı.
Joqarı mártebeli miymanlardıń húrmetine eki mámleket bayraqları kóterilip, húrmetli qarawıl sap tarttı.
Bunnan soń Sholpanata qalasındaǵı Shıńǵıs Aytmatov atındaǵı “Ruh Ordo” mádeniyat orayında Ózbekstan Respublikası Prezidenti Shavkat Mirziyoevti rásmiy kútip alıw máresimi bolıp ótti.
Joqarı mártebeli miyman húrmetine húrmetli qarawıl sap tarttı. Ózbekstan hám Qırǵızstan mámleketlik gimnleri jańladı.
Prezidentler Shavkat Mirziyoev hám Sadir Japarov húrmetli qarawıl qatarı aldınan ótip, rásmiy delegaciyalar aǵzaların bir-birine tanıstırdı.
“Ruh Ordo” mádeniyat orayında Ózbekstan Respublikası Prezidenti Shavkat Mirziyoevtiń Qırǵız Respublikası Prezidenti Sadir Japarov penen tar sheńberdegi hám rásmiy delegaciyalar aǵzalarınıń qatnasıwındaǵı sóylesiwleri bolıp ótti.
Ózbekstan – Qırǵızstan hár tárepleme strategiyalıq sheriklik qatnasıqların bunnan bılay da rawajlandırıw hám tiykarǵı baǵdarlarda ámeliy birge islesiwdi keńeytiw perspektivaları hár tárepleme dodalandı.
Mámleketimiz basshısı búgingi kúnde Ózbekstan – Qırǵızstan qatnasıqları hár qashanǵıdan da joqarı dárejege kóterilgenin ayrıqsha atap ótti.
Keyingi jılları óz-ara tovar almasıw kólemi derlik 10 esege artıp, ótken jıldıń juwmaǵı menen 1,2 milliard dollarǵa jetti. 450 qospa kárxana shólkemlestirildi, kooperaciyalıq joybarlardı qollap-quwatlawǵa qaratılǵan Rawajlanıw fondı nátiyjeli jumıs alıp barmaqta.
Qalalar arasında 15 aviaqatnaw, 5 avtobus jónelisi jolǵa qoyılǵan.
Bul retki sapar etiw aldınan Húkimetleraralıq komissiya, Isbilermenler keńesiniń májilisleri, biznes-forum, rektorlar hám tallaw orayları wákilleriniń ushırasıwları, Ózbekstan mádeniyatı kúnleri hám basqa da bir qatar ilajlar tabıslı ótkerildi.
Sóylesiwler dawamında tárepler parlamentler, húkimetler, ministrlikler, uyımlar hám aymaqlar, isbilermen toparlar hám ekspertler dárejesinde jedel baylanıslardı dawam ettiriwge kelisip aldı. Mámleketler aralıq keńes dúziwge qarar etildi.
Xalıqaralıq hám regionallıq strukturalar, sonıń ishinde, BMSh, ShBSh, Túrkiy mámleketler shólkemi, Oraylıq Aziya hám Ázerbayjan mámleket basshılarınıń Másláhát ushırasıwı hám basqa da kóp tárepleme platformalar sheńberinde tıǵız birge islesiwdi dawam ettiriw zárúr ekenligi atap ótildi.
Óz-ara sawda kólemin 3 milliard dollarǵa jetkeriw wazıypasınan kelip shıǵıp, jaqın arada importtıń ornın jedel basıw tiykarında óz-ara ónim jetkerip beriw kólemlerin arttırıw ilajları kóriledi. Sonday-aq, eki mámleket paytaxtlarında sawda úyleri hám wákilxanaları ashıladı.
Tiykarǵı baǵdarlarda sanaat kooperaciyasın tereńlestiriw máselelerine ayrıqsha itibar qaratıldı. Onda energetika, geologiya, áhmiyetli minerallar, logistika, awıl xojalıǵı, farmacevtika, toqımashılıq hám basqa da tarawlarda birgeliktegi joybarlardı ámelge asırıw názerde tutılmaqta.
Kúni keshe bolıp ótken biznes forum sheńberinde jańa sawda shártnamaları hám investiciyalıq kelisimlerdiń toplamı qabıl etildi.
Energetika tarawındaǵı birge islesiw strategiyalıq baǵdar sıpatında belgilendi. Qambarata GES-1 qurılısı joybarı boyınsha kelisimge imkanı barınsha tezirek qol qoyıp, onı ámeliy basqıshqa ótkeriw áhmiyetli ekenligi atap ótildi.
“Qıtay-Qırǵızstan-Ózbekstan” temir jolın qurıw boyınsha ámelge asırılıp atırǵan iri joybardıń házirgi jaǵdayı boyınsha pikir alısıldı.
Transport tarawında óz-ara baylanıslılıqtı bekkemlew maqsetinde bul temir jol boylap shegara aldı hám sawda-logistika infrastrukturasın rawajlandırıw, ruqsat beriw tártip-qaǵıydaların sanlastırıw, avtotransport tasıwshılar ushın qolaylı sharayatlar jaratıwǵa kelisip alındı.
Eki mámleket aymaqları sawda-ekonomikalıq birge islesiwdiń ósim noqatları ekeni atap ótildi.
Bul baǵdarda usı jıldıń aqırına shekem barlıq wálayatlardıń qatnasıwında birinshi Aymaqlar forumı ótkeriletuǵını hám olardıń óz-ara saparları kestesiniń tastıyıqlanatuǵını belgilep alındı.
Mádeniyat, jaslar, turizm, bilimlendiriw, ilim hám sport tarawlarındaǵı jedel almasıwlar dawam ettiriledi.
Sóylesiwler dawamında Bas ministrdiń orınbasarlarınıń sawda-ekonomikalıq kún tártibi boyınsha anıq usınıslardı óz ishine alǵan málimlemeleri tıńlandı.
Juwmaǵında Shavkat Mirziyoev Sadir Japarovtı ózi ushın qolaylı waqıtta Ózbekstanǵa sapar menen keliwge mirát etti.
Joqarı dárejedegi sóylesiwlerdiń juwmaǵında Ózbekstan Respublikası Prezidenti Shavkat Mirziyoev hám Qırǵız Respublikası Prezidenti Sadir Japarov Awqamlaslıq qatnasıqları haqqındaǵı shártnamaǵa qol qoydı.
Sonday-aq, mámleket basshıları janında eki tárepleme hújjetlerdi almasıw máresimi boldı. Sonıń ishinde:
– Ózbekstan – Qırǵızstan mámleketlik shegarasınıń uchastkaları haqqında shártnama;
– “CHashma” bulaǵınan birgelikte paydalanıw haqqında kelisim;
– Mámleketlik sociallıq qamsızlandırıw hám pensiya támiynatı haqqında kelisim;
– Joqarı bilimlendiriw tarawındaǵı kreditlerdi óz-ara tán alıw haqqında kelisim;
– Mámleketlik shegara arqalı ótkeriw punktleri haqqındaǵı húkimetleraralıq kelisimge ózgerisler hám qosımshalar kirgiziw haqqında protokol;
– Puqaralardıń óz-ara kelip-ketiwleri haqqındaǵı húkimetleraralıq kelisimge protokol;
– Qırǵız Respublikasınıń Íssıqkól wálayatı aymaǵında jaylasqan kurort-rekreaciya xojalıǵı obektleri haqqındaǵı kelisimge protokol;
– 2026-2027-jıllarǵa mólsherlengen mádeniyat tarawındaǵı ilajlar rejesi;
– 2026-2027-jıllarǵa mólsherlengen turizm tarawındaǵı birgeliktegi háreketler rejesi;
– Qırǵız Respublikası Íssıqkól wálayatı Ton rayonında jaylasqan “Bostan” pansionatı haqqında shártnama;
– 2026-2027-jıllarǵa mólsherlengen agrosanaat kompleksi tarawındaǵı ámeliy ilajlar rejesi.
Bunnan soń Ózbekstan Respublikası Prezidenti Shavkat Mirziyoevti I dárejeli “Manas” ordeni menen sıylıqlaw máresimi bolıp ótti.
Qırǵız Respublikasınıń joqarı sıylıǵın mámleketimiz basshısına Prezident Sadir Japarov tapsırdı.
Ózbekstan jetekshisi tuwısqan Qırǵızstan Prezidentine hám xalqına tereń minnetdarshılıq bildirip, bul sıylıqtı eki xalıq arasındaǵı kóp ásirlik doslıq hám jaqsı qońsıshılıq baylanısların bekkemlew baǵdarındaǵı birgeliktegi háreketler jáne Ózbekstan hám Qırǵızstan qatnasıqların jańa tariyxıy basqısh – awqamlaslıq dárejesine alıp shıǵıwǵa qaratılǵan ulıwma umtılıslardıń joqarı tán alınıwı sıpatında qabıl etetuǵının atap ótti.
1996-jılı shólkemlestirilgen “Manas” ordeni Qırǵız Respublikasınıń joqarı mámleketlik sıylıqlarınan biri esaplanadı. Respublika hám sırt el puqaralarına mámleketshilik hám xalıqaralıq birge islesiwdi bekkemlew, xalıqlar arasında tınıshlıq, doslıq hám óz-ara túsinisiw baylanısların rawajlandırıwǵa qosqan úlken úlesi ushın beriledi.
Ózbekstan Respublikası Prezidenti Shavkat Mirziyoev hám Qırǵız Respublikası Prezidenti Sadir Japarov bolıp ótken sóylesiwlerdiń juwmaqları boyınsha ǵalaba xabar qurallarınıń wákilleri ushın bayanat berdi.
Mámleketimiz jetekshisi Qırǵızstanǵa bul retki mámleketlik saparı tariyxıy áhmiyetke iye bolıp, Ózbekstan – Qırǵızstan kóp táreplemeli birge islesiwinde jańa bet ashqanın atap ótti.
Bul sammitke birgelikte úlken tayarlıq jumıslarınıń ámelge asırılǵanı atap ótildi. Húkimetleraralıq komissiya májilisi, biznes-forum, rektorlar hám tallaw orayları wákilleriniń ushırasıwları tabıslı ótkerildi. Házirgi waqıtta Qırǵızstanda Ózbekstan mádeniyatı kúnleri sheńberinde túrli ilajlar ótkerilmekte.
Pursattan paydalanıp, Prezidentimiz tuwısqan Qırǵızstandı 2027-2028-jıllarda BMSh Qáwipsizlik Keńesiniń turaqlı emes aǵzası etip saylanǵanı múnásibeti menen qızǵın qutlıqladı. Bul mámleket hám pútkil Oraylıq Aziyanıń abırayı joqarılap atırǵanınıń tán alınıwı bolıp esaplanadı.
Búgingi sóylesiwler hár qashanǵıday ashıq-aydın, konstruktivlik hám doslıq ruwxında ótkeni úlken qanaatlanıwshılıq penen atap ótildi.
Mámleket basshıları eki tárepleme kún tártibindegi áhmiyetli máselelerdiń barlıq táreplerin hár tárepleme dodaladı. Bas ministr orınbasarlarınıń sawda-ekonomikalıq tarawdaǵı anıq rejelerdi óz ishine alǵan málimlemelerin tıńladı.
Awqamlaslıq qatnasıqları haqqındaǵı shártnamaǵa qol qoyılıwı sammittiń eń áhmiyetli nátiyjesi boldı.
Bul hújjet eki tárepleme sheriklikti mámleketleraralıq baylanıslardıń eń joqarı dárejesine alıp shıǵadı.
– Endi biziń tiykarǵı wazıypamız – birge islesiwimizdi mámleketlerimiz hám xalıqlarımızdıń rawajlanıwı jáne abadanlıǵına xızmet etetuǵın jańa mazmun, joybar hám baslamalar menen bayıtıw, – dedi mámleketimiz basshısı.
Eki mámleket Prezidentleriniń basshılıǵında Mámleketleraralıq keńesti dúziw boyınsha kelisimge erisildi. Bul awqamlaslıq qatnasıqların bekkemlew hám birge islesiwdiń uzaq múddetli tiykarǵı baǵdarların belgilewdiń tiykarǵı mexanizmi boladı.
Sonıń menen birge, tárepler bunnan bılay da siyasiy sóylesiwdi rawajlandırıw, regionallıq hám xalıqaralıq maydanlarda bir-birin qollap-quwatlaw hám poziciyalardı jaqınnan muwapıqlastırıwǵa tayar ekenin tastıyıqladı.
Jańa ekonomikalıq kún tártibin qáliplestiriwge ayrıqsha itibar qaratıldı. Sońǵı jılları óz-ara tovar almasıw kólemi derlik 10 esege artıp, ótken jıldıń juwmaǵı menen 1,2 milliard dollardan aslamdı quradı. Jedel ósiw pátleri saqlanıp qalıp atırǵanın esapqa alıp, bul kórsetkishti 3 milliard dollarǵa jetkeriw wazıypası qoyıldı.
Jetekshiler sanaat kooperaciyasınıń jańa ósiw noqatların, bárinen burın, eki mámleket ekonomikaları bir-birin tolıqtıratuǵın tarawlarda jaratıwǵa ayrıqsha toqtap ótti.
Bul baǵdarda kúni keshe bolıp ótken biznes forum sheńberinde energetika, elektrotexnika, farmacevtika, awıl xojalıǵı hám toqımashılıq tarawlarında jańa joybarlar kelisip alındı. Sonday-aq, shiyki zat resursların birgelikte qazıp alıw boyınsha anıq rejeler belgilendi.
Bunday joybarlardı qollap-quwatlaw ushın birgeliktegi Rawajlanıw fondınıń potencialınan nátiyjeli paydalanıladı.
Eki eldiń transport tarawındaǵı óz-ara baylanıslılıǵı hám tranzit potencialın rawajlandırıwǵa ayrıqsha itibar qaratıldı. “Qıtay-Qırǵızstan-Ózbekstan” temir jolı qurılısı boyınsha strategiyalıq joybardı ámelge asırıw jumısları jedel dawam etip atırǵanı atap ótildi.
Bul temir jol boylap sawda-logistika infrastrukturasın birgelikte rawajlandırıw, sawda hám transport processlerine sanlı sheshimlerdi jedel engiziw, avtotasıwshılar ushın qolaylı sharayatlar jaratıwǵa kelisip alındı.
Suw-energetika tarawındaǵı birge islesiw máselelerine ayrıqsha toqtap ótildi.
Transshegaralıq suw resurslarınan aqılǵa uǵras paydalanıw tarawında konstruktivlik birge islesiwdi dawam ettiriwge tayarlıq tastıyıqlandı. Qambarata GES-1di qurıw haqqındaǵı kelisimge qol qoyıw procesi tezlestiriledi.
Eki el aymaqlarınıń potencialınan belsene paydalanıw zárúr ekenligi atap ótildi. Jıldıń aqırına shekem Ózbekstanda jańa formattaǵı birinshi Aymaqlar forumı ótkeriledi.
Mádeniyat, bilimlendiriw, ilim, jaslar siyasatı hám turizm tarawlarında jedel almasıwlardı dawam ettiriwge tayarlıq tastıyıqlandı.
Jetekshiler Oraylıq Aziyada turaqlı rawajlanıw hám regionallıq birge islesiwdi bekkemlew máselelerin de hár tárepleme dodaladı.
Juwmaǵında Prezident Shavkat Mirziyoev usı sammitte erisilgen kelisimler tuwısqan xalıqlar arasındaǵı doslıq, jaqsı qońsıshılıq hám awqamlaslıq qatnasıqların jáne de bekkemlewge xızmet etetuǵınına isenim bildirdi.
Sholpanata qalasına saparı sheńberinde Ózbekstan Respublikası Prezidenti Shavkat Mirziyoev Oraylıq Aziya hám Ázerbayjan mámleket basshıları menen birgelikte Qırǵızstandaǵı birinshi xalıqaralıq kategoriyadaǵı golf klubınıń saltanatlı ashılıw máresiminde qatnastı.
Jetekshiler bul jerde qurılǵan zamanagóy sport hám turizm infrastrukturası menen tanıstı. Jańa kompleks golfti ǵalaba en jaydırıw, sport turizmin rawajlandırıwǵa xızmet etetuǵını atap ótildi.
Mámleket basshıları tuwısqan Qırǵız Respublikası Prezidenti Sadir Japarov hám xalqın jańa obekttiń ashılıwı menen qutlıqlap, mámlekettiń turizm potencialın rawajlandırıwǵa qaratılǵan keń kólemli joybarlardı ámelge asırıwda tabıslar tiledi.
Ózbekstan Respublikası Prezidenti Shavkat Mirziyoevtiń Qırǵız Respublikasına mámleketlik saparı dawam etpekte.
ÓzA