Mádeniyat hám kórkem óner tarawındaǵı tiykarǵı joybarlar tanıstırıldı

197

Prezident Shavkat Mirziyoev 17-iyul kúni mádeniyat hám kórkem ónerdi rawajlandırıw, milliy miyrasımızdı qásterlep saqlaw jáne xalıqaralıq kólemde keńnen úgit-násiyatlawǵa qaratılǵan joybar hám ilajlardıń prezentaciyası menen tanıstı.

Dáslep abıraylı sırt el muzeyi hám kórgizbe maydanlarında Ózbekstannıń arxeologiyalıq hám ilimiy miyrasın, sonday-aq, ámeliy kórkem óner shıǵarmaların kórsetiw boyınsha rejeler kórip shıǵıldı.

Atap aytqanda, 2026-jıl sentyabr ayında Doxadaǵı Islam kórkem óneri muzeyinde “Uzbekistan: Heritage in Motion” kórgizbesin, noyabr ayında bolsa Milandaǵı Prada fondında Ózbekstannıń siyrek ushırasatuǵın eksponatlarınıń qatnasıwında “Global Antiquity” xalıqaralıq arxeologiya kórgizbesin shólkemlestiriw rejelestirilgen. 2027-jılı Veneciyadaǵı Palacco Grimani hám Yaponiyanıń Nara milliy muzeyinde elimizdiń qola dáwirinen erte orta ásirlerge shekemgi tariyxın sáwlelendiriwshi 200 den aslam arxeologiyalıq tabılmalar kórsetiledi. Milandaǵı Palacco Realede altın kesteshilik, suzana, ikat, zergerlik buyımları hám ámeliy kórkem óner dóretpelerinen ibarat 150 den aslam eksponat usınıs etiledi.

Florenciyada Ábiw Áliy ibn Sinanıń ómiri hám ilimiy miyrasına baǵıshlanǵan kórgizbe ótkeriw, sonday-aq, Yaponiya, Ullı Britaniya, Qıtay, Saudiya Arabstanı hám basqa da mámleketlerdegi jetekshi mádeniy mákemeler menen birgeliktegi joybarlardı ámelge asırıw rejeleri bildirildi.

Mádeniy miyras obektlerin restavraciyalaw máselelerine ayrıqsha itibar qaratıldı. Romanovlar sarayında Ózbekstan mámleketlik kórkem óner muzeyiniń filialın shólkemlestiriw názerde tutılǵan. Onda komplekstiń tariyxıy kórinisi saqlap qalınıp, 300 ge shamalas eksponattan ibarat turaqlı ekspoziciya qáliplestiriledi.
Muxtar Ashrafiy úy-muzeyinde imarattıń fasadı hám tariyxıy intererleri restavraciyalanıp, ekspoziciya jańalanbaqta. Muzey zamanagóy injenerlik sistemaları, qáwipsizlik hám klimat qadaǵalawı quralları, multimedia úskeneleri, sonday-aq, ses jazıw studiyası menen támiyinlenedi.

Prezentaciyada “Tamerlano” operasın dúnyanıń abıraylı saxnalarında kórsetiw nátiyjeleri hám keleshektegi rejeler kórip shıǵıldı.

Usı jılı bul shıǵarma Dubay operası, Venadaǵı “Muzikferayn”, Sankt-Peterburgtaǵı Mariinskiy teatrı hám Versal sarayı Patshalıq operası saxnalarında qoyıp berildi. Stefano Poda saxnalastırǵan operada Georg Fridrix Gendel muzıkası Kirill Rixter talqılawında, ózbek milliy saz ásbaplarınan paydalanǵan halda atqarıldı. Joybarda Ózbekstan Milliy simfoniyalıq orkestri, xor, xalıq sazları orkestri hám belgili solistler qatnastı.

2027-jıl mart ayında “Tamerlano” operasın Nyu-Yorktaǵı belgili “Karnegi-xoll” koncert zalı saxnasında qoyıw rejelestirilgen. Bul ózbek opera kórkem óneri hám milliy atqarıwshılıq mektebiniń joqarı potencialın sırt el auditoriyasına keńnen kórsetiw imkaniyatın beredi.

Iri koncertler, festivallar, tańlaw hám kórgizbelerdi shólkemlestiriwdiń birden-bir sistemasın qáliplestiriw máselesi de kórip shıǵıldı. Mádeniyat ministrligi janındaǵı “Xalıqaralıq festivallar direkciyası” mámleketlik mákemesi negizinde Mádeniyat hám kórkem ónerdi rawajlandırıw qorı janında Mádeniy joybarlar milliy operatorın shólkemlestiriw usınıs etildi.

Milliy operator iri xalıqaralıq ilajlardı shólkemlestiriw hám olardı sırt elde úgit-násiyatlaw, belgili atqarıwshılar qatnasıwındaǵı koncertlerge buyırtpashı sıpatında jumıs alıp barıw, sonday-aq, “Sharq taronalari” xalıqaralıq muzıka festivalın tayarlaw ushın juwapker boladı.

Usı jıldıń 8-iyun kúni Samarqandtaǵı Registan maydanında belgili qosıqshı Jon Lejendtiń koncerti ótkerildi. Avgust ayında Pekindegi Ullı Qıtay diywalında, sentyabr ayında bolsa Registon maydanında belgili pianinoshı Lang Langtıń koncertlerin ótkeriw rejelestirilgen. Oktyabr ayında Tashkenttegi “Ózbekstan” xalıqaralıq ánjumanlar sarayında kompozitor Maks Rixterdiń koncerti bolıp ótedi.

Usı jılı Veneciya hám Milan qalalarında ótkerilip atırǵan iri xalıqaralıq mádeniy ilajlarda Ózbekstannıń qatnasıw nátiyjeleri de tanıstırıldı.

Veneciyadaǵı 61-Xalıqaralıq kórkem óner biennalesinde Ózbekstan “The Aural Sea” joybarı menen milliy pavilonda qatnaspaqta. Joybar Aral teńizi hám Qaraqalpaqstan temasın estelik, ápsana hám gúrrińler arqalı ashıp beredi. Pavilonǵa házirgi waqıtqa shekem 60 mıńnan aslam adam kelgen. Joybarǵa baǵıshlanǵan materiallardıń ulıwma media qamtıp alıwı 145 millionnan asqan.

Biennale sheńberinde Palacco Kavalli-Frankettide ózbekstanlı xudojnik Vyacheslav Axunovtıń “Instruments of the Mind” jeke kórgizbesi de shólkemlestirildi. Onda xudojniktiń 1970-jıllardan búgingi kúnge shekem dóretilgen 200 den aslam shıǵarması kórsetilmekte. Kórgizbege 30 dan aslam mámleketten 12 mıńnan aslam adam kelgen.

“Milan Design Week 2026” sheńberinde shólkemlestirilgen “Erik gúllegende” milliy pavilonında 12 xalıqaralıq dizayner hám Ózbekstan hám Qaraqalpaqstannan 12 ónermenttiń birgeliktegi jumısları kórsetildi. Ózbekstan pavilonı “Fuorisalone Award 2026” sıylıǵı tóreshiler quramı tárepinen ayrıqsha itibarǵa iye boldı. Onı 18 mıńnan aslam adam kórdi, joybardıń xalıqaralıq málimleme qamtıp alıwı 171 millionǵa jetti.

Sonday-aq, Mádeniyat hám kórkem ónerdi rawajlandırıw qorınıń 2026-2027-jıllarǵa mólsherlengen ilaj hám joybarları dodalandı.

11-13-sentyabr kúnleri Nókis qalasında Aral mádeniyatı sammiti ótkeriledi. Mádeniyat, ilim, arxitektura, dizayn hám ekologiya tarawlarınıń wákilleri Aralboyın turaqlı rawajlandırıw máselelerin dodalaydı. 2027-jıl yanvar ayında “Aral School” xalıqaralıq baǵdarlamasınıń Aral teńizi basseyni klimatı hám landshaftına baǵıshlanǵan jańa máwsimi baslanadı.

Áliysher Nawayı atındaǵı Ózbekstan mámleketlik akademiyalıq úlken teatrı repertuarın jańalaw sheńberinde Jakomo Puchchinidiń “Turandot” operası hám Petr CHaykovskiydiń “Shelkunchik” baletin jańasha talqında saxnalastırıw rejeleri kórip shıǵıldı. Joybarlardı ámelge asırıwǵa jetekshi jergilikli hám sırt el rejissyorları, dirijyorlar, xoreograflar hám saxnalastırıw boyınsha qánigelerdi tartıw rejelestirilgen.

2027-jılǵı Buxara biyennalesi sheńberinde mádeniy miyras obektlerin restavraciyalaw, tariyxıy aymaqlar hám jámiyetlik orınlardı abadanlastırıw, sonday-aq, kórgizbe maydanların tayarlaw rejelestirilgen. Biennaleǵa 50 den aslam sırt el xudojnigi hám dizayneri jáne mámleketimiz kreativ industriyalarınıń 300 den aslam wákili tartıladı.

Bunnan tısqarı, “Milan Design Week” hám “Art Basel” ilajlarında qatnasıw, “Art for Tomorrow” xalıqaralıq konferenciyasın ótkeriw, Qatar muzeyleri menen ónermentshilik hám dizayn tarawında birge islesiwdi rawajlandırıw, sonday-aq, Buxarada kórkem rezidenciya hám xalıqaralıq zergerlik mektebin shólkemlestiriw boyınsha usınıslar kórip shıǵıldı.

Mámleketimiz basshısı joybarlardı puqta tayarlaw, restavraciya jumıslarınıń sapasın qatań qadaǵalaw, milliy mazmundı zamanagóy kózqaraslar menen úylestiriw jáne xalıqaralıq mádeniy birge islesiwdiń ámeliy nátiyjeliligin arttırıw boyınsha kórsetpeler berdi.

ÓzA