Prezident Shavkat Mirziyoev balıqshılıq tarmaǵın rawajlandırıw hám qollap-quwatlawǵa qaratılǵan usınıslardıń prezentaciyası menen tanıstı.
Balıqshılıq azıq-awqat qáwipsizligin támiyinlew, awıl xalqınıń dáramatların arttırıw hám suw resurslarınan nátiyjeli paydalanıwda áhmiyetli baǵdar bolıp esaplanadı. Dúnyada akvakultura jedel rawajlanbaqta. Birinshi márte jetistirilgen balıq muǵdarı tábiyiy suw basseynlerinde awlanǵan balıq muǵdarınan artıp ketti.
Elimizde bul tarawdı rawajlandırıw ushın úlken imkaniyatlar bar. Ózbekstanda 173 mıń kilometr dárya hám kanal ańǵarları bar. Suw resursları sheklengen bolıwına qaramastan, mámleketimiz Oraylıq Aziyada balıq jetistiriw kólemi boyınsha jetekshi orında tur. 2025-jılı 206 mıń tonna balıq jetistirilgen.
Sońǵı jılları xalıq sanınıń ósiwi menen beloklı ónimlerge bolǵan talap ta artıp barmaqta. Balıq bolsa ekonomikalıq jaqtan nátiyjeli, dietalıq hám xalıqtıń salamatlıǵı ushın paydalı azıq-awqat deregi bolıp tabıladı. Sonlıqtan, ápiwayı kól balıqshılıǵınan suwdı únemleytuǵın, qayta aylandıratuǵın hám intensiv texnologiyalarǵa tiykarlanǵan sistemaǵa ótiw zárúr ekenligi atap ótildi.
Prezentaciyada 329 tábiyiy suw basseyni hám suw saqlaǵıshı jáne olardıń átirapındaǵı 163 mıń gektar jer maydanların ijaraǵa beriwdiń jańa, ashıq-aydın sistemasın engiziw, intensiv balıqshılıq hám násilshilik xojalıqlarına hár jılı zárúr muǵdarda suw jetkerip beriw kepilleniwi zárúr ekenligi atap ótildi.
Búgingi kúnde intensiv usılda balıq jetistiriw kólemi ulıwma óndiristiń 20 procentinen artpay atır. Bunday texnologiyalar ónimdarlıq hám dáramattı bir neshe esege arttıradı. Eger imkaniyatlar tolıq iske qosılsa, balıq jetistiriw kólemin 5 esege arttırıw múmkin ekenligi aytıp ótildi.
Tarawda jańa texnologiyalardı engiziw hám isbilermenlerdi qarjılay qollap-quwatlaw, atap aytqanda, jabıq suw aylanısı sistemasın ornatıw qárejetleriniń bir bólegin qaplaw, násilli ana balıqlardı import etiw ushın subsidiya ajıratıw, quyash panellerin ornatıw ushın subsidiya beriw hám aylanıs qarjı ushın jeńilletilgen kreditlerdiń procent qárejetleriniń bir bólegin kompensaciyalaw zárúr ekenligi atap ótildi.
Balıqshılıq xojalıqlarına kreditler ajıratıw, milliy hám sırt el valyutasındaǵı kreditler boyınsha procent qárejetleriniń bir bólegin qaplaw mexanizmleri engiziledi.
Usı imkaniyatlar esabınan kelesi jılı balıq jetistiriw kólemin 500 mıń tonnadan arttırıw ilajların kóriw tapsırıldı.
Prezentaciyada násilshilik hám ilimiy qatnas máselelerine de ayrıqsha itibar qaratıldı. Sapalı shabaq hám jaqsı genetika joqarı ónimdarlıqtıń tiykarǵı shárti ekeni atap ótildi. Sonlıqtan, karp, ılaqa, forel, osyotr sıyaqlı balıq túrleriniń násilin jaqsılaw, jańa násillerdi jergilikli klimat sharayatına beyimlestiriw boyınsha jumıslar jolǵa qoyıladı.
Kelesi jıldan taw aldı aymaqlarında forel hám osyotr balıǵın jetistiriw quwatlıqların jaratıw rejelestirilgen. Balıqshılıq ilimiy-izertlew institutı ushın Ahangaran dáryası boyında tájiriybe-sınaq maydanı shólkemlestiriledi. Milliy karp násilin jaratıw boyınsha sırt el grantları tartıladı.
Tarawda maman kadrlar tayarlaw da áhmiyetli wazıypa sıpatında belgilendi. Agrar universitet Astraxan mámleketlik texnika universiteti hám Qıtaydıń Dalyan okean universiteti menen birgelikte balıqshılıq hám akvakultura boyınsha qosımsha fakultet ashıw usınısı kórip shıǵıldı.
Balıqshılıq tarmaǵın sanlastırıw máselesine ayrıqsha toqtap ótildi. Suwdan paydalanıw jaǵdayı, jer maydanları, nızamsız balıq awlaw, salıq tólemleri, awlanǵan balıq ónimleri haqqındaǵı maǵlıwmatlardı birlestirgen birden-bir elektron platformanı jaratıw usınıs etildi. Tarawǵa jasalma intellekt texnologiyaların engiziwdi keńeytiw arqalı qárejetlerdi qısqartıw hám ónimdarlıqtı arttırıw múmkin ekenligi kórsetip ótildi.
Prezidentimiz usınıslardı maqullap, tarawdı qollap-quwatlaw ilajların bunnan bılay da keńeytiw zárúrligin atap ótti.
Juwapkerlerge balıqshılıq tarmaǵın zamanagóy texnologiyalar, ilimiy qatnas hám nátiyjeli basqarıw tiykarında rawajlandırıw, isbilermenler ushın qolaylı sharayatlar jaratıw, suw resurslarınan aqılǵa uǵras paydalanıw hám xalıqtıń dasturxanına arzan, sapalı balıq ónimlerin jetkerip beriw boyınsha tapsırmalar berildi.

ÓzA