Húrmetli Vladimir Vladimirovich!
Húrmetli mámleket hám húkimet basshıları!
Xanımlar hám mırzalar!
Bárinen burın, Rossiya Federaciyası Prezidenti, húrmetli Vladimir Vladimirovich Putinge usı forumǵa mirát etkeni hám shın júrekten miymandoslıq ushın shın kewilden minnetdarshılıq bildiremen.
Sonday-aq, Tanzaniya Prezidenti Samiya Suluhu Hasan xanımdı, Qıtay Xalıq Respublikası Baslıǵınıń orınbasarı Xan CHjen mırzanı qutlıqlayman.
Óziniń otız jıllıq jumısı dawamında jáhán kólemindegi eń áhmiyetli máseleler baǵdarında pikir alısıw boyınsha abıraylı hám zárúr sóylesiw maydanlarınan birine aylanǵan Peterburg xalıqaralıq ekonomikalıq forumında qatnasıw men ushın úlken maqtanısh.
Ózbekstan menen tariyx, ruwxıy jaqınlıq hám insanıy táǵdirler arqalı baylanısqan Rossiyanıń mádeniy paytaxtı – Sankt-Peterburg qalasında búgin jáne bir márte bolıp turǵanımnan oǵada quwanıshlıman.
Urıstıń awır jıllarında kóplegen ózbekstanlılar Leningrad qorǵanıwında qatnasqan, Tashkent bolsa bir yarım millionnan aslam evakuaciyalanǵan balalar, hayal-qızlar hám kekselerge baspana bergen edi. Bul haqqındaǵı estelik ulıwma ruwxıy mákanımızdıń bir bólegi bolıp qalmaqta.
Húrmetli forum qatnasıwshıları!
Búgin áyne usı jerde, Neva boyında biz ótmishti eske alıp, keleshek hám globallıq ekonomikanıń jańa arxitekturası menen baylanıslı máselelerdi dodalamaqtamız.
Dúnya tereń qayta qurıw processlerin basınan ótkermekte. Transport jónelisleri ózgermekte, jańa óndiris shınjırları qáliplespekte. Zamanagóy texnologiyalıq platformalar payda bolıp, barlıq tarawlarda jasalma intellekt engizilmekte. Energetika, azıq-awqat hám sanlı qáwipsizlik máseleleri túp-tiykarınan qayta kórip shıǵılmaqta. Báseki tek ǵana bazarlar hám tábiyiy resurslar ushın gúreste emes, al texnologiyalar, logistika hám infrastruktura tarawlarında da onıń tásiri sezilmekte.
Jáhán ekonomikasında turaqsızlıq húkim súrip atırǵan sharayatta birlestiriwshi rol atqaratuǵın hám óz átirapında kooperaciya, turaqlılıq jáne óz-ara mápdarlıq mákanın qáliplestiriwge uqıplı bolǵan mámleketler hám regionlardıń áhmiyeti artıp barmaqta.
Ózbekstan mıń jıllar dawamında Ullı jipek jolınıń júregi bolıp kelgen. Samarqand, Buxara hám Tashkent arqalı tek ǵana ónimler tasılmaǵan, al ideyalar hám bilimler, mádeniy hám diniy dástúrler bir-birin óz-ara bayıtıp kelgen. Sonıń ushın da ashıq-aydınlıq biz ushın bárqulla tańlaw emes, al turmıslıq zárúrlik hám civilizaciya kodı esaplanǵan. Házirgi kúnde ol jańasha mazmunǵa iye bolıp barmaqta.
Ózbekstan hám ulıwma, Oraylıq Aziya erkin ekonomikalıq ósiw orayına aylanbaqta. Bul regionda keleshektiń transport, texnologiya hám demografiya tarawlarındaǵı kórinisi kórinbekte. Bul mákanda Arqa hám Qubla, Batıs hám Shıǵıs arasındaǵı tiykarǵı kommunikaciyalar kesilispesi qáliplespekte.
Kúsheyip baratırǵan usı tendenciyanı jáne de bekkemlew ushın bizge sapa jaǵınan jańa dárejedegi baylanıslılıq oǵada zárúr. Bul jerde tek ǵana dástúriy transport-logistika hám energetika koridorların birlestiriw emes, al sanlı, tólem hám óndiris infrastrukturaların integraciyalaw haqqında da sóz bolmaqta. Kúshli, birlesken, ekonomikalıq jaqtan baylanısqan, ashıq hám turaqlı Oraylıq Aziya barlıq sheriklerimizdiń strategiyalıq máplerine juwap beredi.
Xanımlar hám mırzalar!
Ózbekstan ushın Rossiya regiondaǵı tek ǵana qońsı emes. Bul mámleket biziń waqıt sınaǵınan ótken strategiyalıq sherigimiz hám awqamlasımız bolıp esaplanadı.
Búgingi kúnde óz-ara qatnasıqlarımız jańa dáwirge qádem qoydı. Birge islesiw kóp dárejeli hám kóp qırlı túske endi.
Biz ónimlerdiń ápiwayı sawdasınan quramalı sanaat shınjırları, texnologiyalıq alyanslar, birgelikte joybarlastırıw hám óndiristi lokalizaciyalawǵa shekemgi joldı basıp óttik. Biziń statistikalıq maǵlıwmatlarımızǵa bola, sońǵı 10 jılda óz-ara tovar aylanısı úsh eseden aslam – 4 milliard dollardan 13 milliard dollarǵa arttı. Rossiya menen birgeliktegi joybarlardıń ulıwma portfeli 50 milliard dollardan artadı.
Eki mámleket aymaqları arasında sawda-ekonomikalıq birge islesiw izbe-iz keńeymekte. Bul processke biziń tiykarǵı birge islesiwshilerimiz – Moskva hám Sankt-Peterburg qalaları, Moskva hám Leningrad wálayatları, Tatarstan hám Bashqurtstan, Krasnoyarsk hám Perm úlkeleri, sonday-aq, Rossiyanıń basqa da kóplegen aymaqları jedel tartılǵan.
Ámelge asırılıp atırǵan aymaqlararalıq joybarlardıń kólemi 5 milliard dollardı quraydı, jáne 5 milliard dollarlıq investiciyalar paketi tayarlanbaqta. Óz-ara birge islesiw energetika, ximiya hám neft-ximiya, mashina qurılısı, awıl xojalıǵı, logistika, toqımashılıq, azıq-awqat sanaatı hám basqa da tarmaqlardı qamtıp almaqta. Joybarlar qatarında Ózbekstannıń bes aymaǵındaǵı birgeliktegi sanaat parkleri hám Tashkentte shólkemlestirilgen birgeliktegi vagon qurılısı klasteri ayrıqsha itibarǵa ılayıq.
Energetika tarawındaǵı birge islesiwge ayrıqsha toqtap ótpekshimen. Investiciyalıq joybarlar, sonıń ishinde, Rossiya qatnasıwındaǵı joybarlar esabınan biz elektr energiyasın islep shıǵarıwdı bir yarım esege – 58 milliard kilovatt-saattan 87 milliard kilovatt-saatqa arttırdıq. 2030-jılǵa shekem generaciyanı 120 milliard kilovatt-saatqa shekem kóbeytiwdi rejelestirmektemiz. Onıń 54 procentin qayta tiklenetuǵın energiya derekleri quraydı.
Biziń energetika tarawındaǵı quwatlıqlarımız, sonday-aq, Ózbekstanda Rossiyanıń qatnasıwında birinshi gibrid atom elektr stanciyasınıń iske qosılıwı esabınan da artadı. Keshe biz Vladimir Vladimirovich penen AES qurılısınıń birinshi tırnaǵın quyıw máresiminde qatnastıq. Biz ushın bul uzaq múddetli rawajlanıw, jańa injenerlik mektebin tayarlaw hám aldınǵı texnologiyalardı ózlestiriwge qaratılǵan joybar bolıp esaplanadı.
Atomnan tınısh maqsetlerde paydalanıw boyınsha basqa da tarawlar – medicina, awıl xojalıǵı, sanaat hám ilimde de birgelikte jumıs alıp barıw niyetindemiz.
Áziz doslar!
Házirgi sharayatta Ózbekstan hám Rossiyanıń texnologiyalar hám sanaat tarawındaǵı birge islesiwi tek ǵana eki tárepleme baylanıslar sheńberinde sheklenip qalmawı kerek.
Biz sanaat boyınsha potencialdı, resurslar, bazarlar hám kompetenciyalardı birlestiriwge uqıplı bolǵan úlken kooperaciya mákanın jaratıwdı gózlep atırmız. Mine, sonıń ushın biz “Evraziya texnologiyalıq sanaatlastırıw belbewi”n qáliplestiriw baslaması menen shıqpaqtamız. Bul sanaat kooperaciyasınıń birden-bir sanlı platforması menen birlestirilgen óndiris hám texnologiyalıq klasterlerdiń óz-ara baylanısqan sisteması bolıp esaplanadı. Bul jerde texnologiyalardı islep shıǵıw hám kadrlar tayarlawdan baslap, sanaat óndirisin lokalizaciyalaw hám sırtqı bazarlarǵa shıǵıwǵa shekemgi bolǵan tolıq cikllı shınjırlardı jaratıw haqqında sóz bolmaqta.
Bul baslamanı sınaqtan ótkergen, hár jılı Tashkentte ótkeriletuǵın “INNOPROM. Oraylıq Aziya” innovaciyalıq-sanaat kórgizbesi platforması bazasında ámelge asırıwdı usınıs etemiz. Bunday qatnas biznes ushın sheriklerdi tikkeley tabıw hám óz-ara paydalı baylanıslar ornatıw imkaniyatın beredi.
Xanımlar hám mırzalar!
Birge islesiwdiń perspektivalı baǵdarı, sózsiz, ekonomikanıń jańa qarım-qatnas quralı, atap ótiw kerek bolsa, tiline aylanǵan sanlastırıw bolıp esaplanadı.
Eger aldın infrastruktura degende, jollar, qubırlar hám elektr uzatıw tarmaqları túsinilgen bolsa, búgingi kúnde bul, bárinen burın, sanlı platformalar bolıp esaplanadı. Olar óz átirapında tutas ekosistemanı – jumıs orınların, logistika, tólem xızmetlerin, jańa eksport imkaniyatların qáliplestirmekte.
Ózbekstan biznesi sanlı sheshimlerdi jedel rawajlandırmaqta hám házirgi waqıtta keń sheńberdegi mámleketler menen texnologiyalıq birge islesiw ushın ashıq. Máselen, Rossiyanıń marketpleysleri hám sanlı servisleri arqalı ónimlerimizdiń sawdası kólemi keyingi bir neshe jılda 3,5 esege ósip, bir yarım milliard dollardan arttı.
Birge islesiwdi tereńlestiriw maqsetinde birgeliktegi Sanlı ekosistemanı qáliplestiriwge kirisiwdi usınıs etemiz. Dáslepki basqıshta ol sanlı sawda hám qala xızmetlerin tártipke salıw qaǵıydaların jaqınlastırıw, Ózbekstan hám Rossiya brendlerin birgeliktegi platformalarda alǵa qoyıw, bántlik boyınsha birden-bir sanlı profildi jaratıw, jasalma intellekt tiykarında ónimlerdi rawajlandırıwdı óz ishine qamtıp alıwı múmkin. Bul biznes ushın jańa bazarlar, puqaralar ushın bolsa dáramat tabıwda qosımsha imkaniyatlar jaratadı.
Házirgi waqıtta sanlastırıwdı keńnen qollanıwǵa umtılar ekenbiz, hár qanday ózgerislerdiń tiykarında bárqulla insan turatuǵının este tutıw áhmiyetli.
Búgingi kúnde Ózbekstan dúnyanıń eń jas mámleketlerinen biri bolıp, xalqınıń yarımınan kóbin jaslar quraydı. Bul ápiwayı statistika emes. Bul – rawajlanıw ushın kúsh, energiya deregi. Bul – jańa talap. Bul – biziń keleshegimiz.
Sonıń ushın, biziń wazıypamız tek ǵana jaslarǵa zamanagóy bilim beriwden ibarat emes. Jaslar aldınǵı kompetenciyalardı ózlestiriwi hám óz potencialın júzege shıǵarıwı ushın imkaniyat beretuǵın sharayatlardı jaratıw áhmiyetli. Bul jerde bilimlendiriw hám kadrlar tayarlaw tarawındaǵı birge islesiw ayrıqsha orın iyeleydi.
Ózbekstanda sırt el joqarı oqıw orınlarınıń 32, sonıń ishinde, Rossiya joqarı bilimlendiriw mákemeleriniń 15 filialı jumıs alıp barmaqta. Bul Rossiyanıń sırt eldegi eń iri universitetler tarmaǵı esaplanadı.
Sonıń menen birge, kásiplik bilimlendiriw, ásirese, ámeliyatqa baǵdarlanǵan kadrlar tayarlaw baǵdarlamaların engiziw úlken áhmiyetke iye. Bizde bul baǵdarda álleqashan tabıslı mısallar bar. Almalıq hám Tashkentte birinshi birgeliktegi injenerlik mektepleri iske qosıldı.
Onlayn bilimlendiriw servisleri usı tarawdaǵı nátiyjeli birge islesiw mexanizmi bolıwı múmkin. Bunday servislerdiń iske qosılıwı jaslarǵa hátteki eń shetki aymaqlarda da zárúr bilimlerdi alıw imkaniyatın beredi. Bul miynet mobilligi modelin túp-tiykarınan ózgertedi hám onı shólkemlestiriwdi sapa jaǵınan jańa dárejege alıp shıǵadı.
Usı múnásibet penen biz Insan kapitalın rawajlandırıw birgeliktegi onlayn-platformasın jaratıwdı usınıs etemiz. Onıń wazıypası – bilimlendiriw, kásiplik tayarlıq hám miynet bazarın óz-ara baylanıstırıwdan ibarat.
Bul sistemada bilimlendiriw baǵdarlamaları, til úyretiw hám málimleme texnologiyaları kursları, jas isbilermenlerdi qollap-quwatlaw hám jumıs beriwshiler menen baylanısıw imkaniyatları birlestiriliwi múmkin.
Jaslar ushın bul jańa ekonomikaǵa qaray anıq baǵdar boladı. Biznes ushın tayar kadrlar bazasınan paydalanıw imkaniyatı bolıp tabıladı. Universitetler hám kolledjler ushın bazardıń real talabı menen baylanıs quralı esaplanadı. Ózbekstan hám Rossiya ushın bolsa eń joqarı qádiriyat bolǵan insanlarǵa uzaq múddetli investiciya bolıp esaplanadı.
Eger húrmetli Vladimir Vladimirovich bul baslamanı qollap-quwatlasa, taraw vedomstvolarımızǵa bunday platformanı múmkin bolǵanınsha tezirek iske qosıw wazıypasın tapsıramız.
Birge islesiwimizdiń gumanitarlıq tiykarı sıpatında turizmdi ayrıqsha atap ótiwdi qáler edim. Bul tarmaq isenim ekonomikasın hámmeden de jaqsıraq qáliplestiredi.
Adamlar Ózbekstanǵa keler eken, tek ǵana tariyxıy estelikler hám qalalardı emes, al mádeniyattı, miymandoslıq, isbilermenlik ortalıǵı hám biznes ushın imkaniyatlardı da kóredi. 2025-jılı mámleketimizde derlik bir million rossiyalı miyman boldı, bıyıl bolsa biz jáne de kóbirek turistti qabıl etiwge tayarmız. Bunıń ushın tek ǵana turistlik infrastrukturanı emes, al kreativlik ekonomikanı da rawajlandırıp atırmız. 2030-jılǵa barıp, onıń jalpı ishki ónimdegi úlesi 5 procentti quraydı. Bul bolsa usı dóretiwshilik tarawdı ekonomikalıq ósiwdiń drayverlerinen birine aylandıradı.
Birge islesiwimizdiń mádeniy-gumanitarlıq baǵdarın bekkemlew maqsetinde “Samarqandtan Peterburgqa shekem” kreativ-turistlik koridor joybarın iske qosıwdı usınıs etemiz. Bul baslama kórkem óner hám kino festivalları, muzey kórgizbeleri, gastronomiya háptelikleri hám muzıkalıq ilajlardı birgelikte shólkemlestiriwdi názerde tutadı.
Kúni keshe Mariinskiy teatrı hám “Ermitaj” mámleketlik muzeyinde Ózbekstan mádeniyatı hám kórkem ónerine baylanıslı joybarlar baslandı.
Húrmetli forum qatnasıwshıları!
2026-jıl mámleketimiz ushın ayrıqsha áhmiyetke iye. Biz sistemalı reformalardıń áhmiyetli sheklerine jaqınlaspaqtamız. Bunnan on jıl aldın ashıq-aydınlıq, inklyuzivlik hám pragmatizmge súyengen halda, Jańa Ózbekstandı qurıwdı baslaǵan edik. Ótken dáwirde uzaq múddetli ósiw ushın bekkem tiykar – qolaylı isbilermenlik ortalıǵı, turaqlı sanaat bazası hám jańa infrastruktura jaratıldı.
Ekonomikamızdıń kólemi 50 milliard dollardan 147 milliard dollarǵa arttı, bıyıl bolsa 8 procentten joqarı ósiwdi boljamaqtamız. Reformalar baslanǵanınan berli mámleketimizge 150 milliard dollardan aslam sırt el investiciyaları tartıldı, mıńlaǵan zamanagóy kárxanalar iske qosıldı. Tovar hám xızmetler eksportı derlik 3 esege arttı.
Ózbekstan házirgi globallıq turaqsızlıq sharayatında da turaqlı ósiw dinamikasın kórsetpekte. Ekonomikamız jáne de kóp táreplemeli bolıp barmaqta, ishki bazar keńeymekte, zamanagóy texnologiyalar, infrastruktura hám sapalı jumıs orınlarına talap artpaqta.
Jas, belsendi hám tez ósip atırǵan xalıq Ózbekstannıń áhmiyetli abzallıqlarınan biri bolıp esaplanadı. Bul isbilermenlik, texnologiyalar, servisler hám sanaattı rawajlandırıwdıń uzaq múddetli bazası bolıp esaplanadı.
Biraq demografiyalıq ósiw óz-ózinen tabıstı kepillemeydi. Bul potencialdı kúshli intellektuallıq resursqa – kompetenciyalarǵa, ónimdarlıqqa, joqarı qosımsha qunlı ónimler hám texnologiyalar jaratıw qábiletine aylandırıwımız kerek.
Biz reformalarımızdıń dáslepki dáwirinen-aq bazar nátiyjeliligi hám sociallıq juwapkershilikti úylestiriwge háreket etip kelmektemiz. Ózbekstannıń ekonomikalıq rawajlanıw modeliniń ózine tánligi mine usı tárepi menen belgilenedi. Ósiw tek ǵana tez pátlerde emes, al turaqlı, inklyuziv hám adamlardıń turmıs sapasın arttırıwǵa baǵdarlanǵan bolıwı kerek.
Tek ǵana sońǵı 5 jılda xalıqtıń ulıwma dáramatları 2,5 esege arttı. Biz ushın tiykarǵı norma bul joqarı turmıs sapası, insan qádiri hám hár bir adamnıń potencialın júzege shıǵarıw bolıp esaplanadı.
“Ózbekstan – 2030” strategiyası mine usı maqsetke erisiwge xızmet etedi. Usı dáwirge shekem biz xalıqtıń dáramatların ortashadan joqarı dárejege kóteriw, barlıq tarawlardı texnologiyalıq hám innovaciyalıq ósiw modeline ótkeriw, ekonomika kólemin jáne bir yarım esege – 240 milliard dollardan aslamǵa arttırıw niyetindemiz.
Húrmetli forum qatnasıwshıları!
Ózbekstanda globallıq investiciyalar ushın barlıq sharayatlar izbe-iz qáliplestirilmekte. Qolaylı isbilermenlik ortalıǵı jaratılmaqta, bazar institutları jetilistirilmekte, báseki dárejesi hám óndirislik potencial artpaqta.
Bul forumda qatnasıp atırǵan investorlardı joqarı qosımsha qunǵa iye jańa sanaat shınjırların jaratıwǵa mirát etemiz.
Kompetenciyalardı, óndiris hám qollanbalardı tereń lokalizaciyalaw, sonday-aq, zamanagóy injiniring hám jańa eksport baǵdarların rawajlandırıw biziń tiykarǵı wazıypamız bolıp esaplanadı. Bul búgingi kúnde sanaat usılında qayta islew, agrotexnologiyalar, bioximiya, robototexnika, sanlı sheshimler hám jasalma intellekt sıyaqlı jańa ekonomika qáliplesip atırǵan tarawlarda ayrıqsha áhmiyetke iye.
Energetika, aviaciya, bilimlendiriw, geologiya hám basqa da kóplegen tarawlarda mámleketlik-jeke menshik sheriklik principi túrinde ámelge asırılıp atırǵan joybarlarda biz birge islesiw ushın úlken potencialdı kórmektemiz.
Mápdar sheriklerimizge tek ǵana ósip baratırǵan ishki bazarımız emes, al qońsı mámleketler hám regionlarǵa tikkeley shıǵıw imkaniyatın da usınıs etemiz.
Áziz doslar!
Ózbekstan globallıq isbilermenler jámiyetshiligi ushın isenimli hám turaqlı mámleket bolıp esaplanadı. Ekonomikamızdıń joqarı dárejede ashıq-aydınlıqqa qaray háreket etip atırǵanı jetekshi reyting agentlikleri tárepinen qalıs tastıyıqlanbaqta. Tek ǵana usı jıldıń ózinde mámleketimiz Ekonomikalıq erkinlik indeksinde jáne 14 tekshe joqarı kóterildi.
Sońǵı jılları biz xalıqaralıq bazarlarǵa 16 milliard dollarlıq suveren hám korporativlik obligaciyalardı jaylastırdıq. Ótken ayda London fond birjasında eń iri mámleketlik kompaniyalardıń aktivlerin birlestirgen Ózbekstan Milliy investiciya fondınıń akciyaları birinshi márte ǵalabalıq sawdaǵa shıǵarıldı.
Kapital bazarın bunnan bılay da rawajlandırıw, turaqlı finanslıq hám investiciyalıq platformanı qáliplestiriw maqsetinde eń jaqsı standartlar tiykarında isleytuǵın Tashkent xalıqaralıq finans orayın shólkemlestiriwge kiristik. Oraydıń arnawlı huqıqıy statusqa hám salıq jeńilliklerine iye ekeni investorlarǵa biznes júrgiziw ushın qolaylı qural hám isenimli kepilliklerdi beredi.
Pursattan paydalanıp, bársheńizdi 16-18-iyun kúnleri bolıp ótetuǵın Tashkent xalıqaralıq investiciya forumına mirát etemen. Bul ánjuman sheńberinde Jańa Ózbekstannıń jańa imkaniyatları hám perspektivaları menen tikkeley tanısıw múmkin boladı.
Xanımlar hám mırzalar!
Álbette, búgingi forumnıń “Pragmatikalıq sóylesiw – turaqlı keleshekke qaray jol” degen súreni rámziy mánige iye. Haqıyqatında da, ashıq hám óz-ara húrmetke tiykarlanǵan sóylesiw házirgi kúnde turaqlı rawajlanıwdıń tiykarǵı shártine aylanbaqta. Isenim, birge islesiwge tayarlıq hám birgelikte sheshim izlewge umtılıw bar jerde jańa imkaniyatlar payda boladı. Ózbekstan hám Rossiya sherikligi bunday birge islesiwdiń ayqın úlgisi bolıp esaplanadı.
Rossiya Federaciyası Prezidenti, húrmetli Vladimir Vladimirovich Putinge usı keń kólemli xalıqaralıq forumǵa mirát etkeni hám Jańa Ózbekstandı rawajlandırıwdıń tiykarǵı baǵdarların usınıw imkaniyatın jaratqanı ushın jáne bir márte shın júrekten minnetdarshılıq bildiremen.
Sózimniń juwmaǵında barlıq qatnasıwshılarǵa nátiyjeli jumıs alıp barıwın hám qızıqlı pikir alısıwın tileymen.