Sońǵı jılları mámleketimizde awıl xojalıǵın rawajlandırıw, jerlerdiń ónimdarlıǵın arttırıw hám azıq-awqat qáwipsizligin támiyinlew máselelerine ayrıqsha itibar qaratılıp, bul baǵdarda ilimiy tiykarda jumıs alıp barıw, ásirese, topıraq quramın analizlew arqalı egislik maydanlarınıń jaǵdayın úyreniw jumısları úlken áhmiyetke iye bolmaqta.
Qaraqalpaqstan Respublikası Ósimlikler karantini hám qorǵaw agentligi tárepinen ǵalaba xabar qurallarınıń wákilleri ushın Qaraqalpaqstan Respublikası Agroximiyalıq analiz orayına press-tur shólkemlestirildi.
Ilajdan tiykarǵı maqset — awıl xojalıǵında topıraq analiziniń áhmiyeti, agroximiyalıq laboratoriyalarda ámelge asırılıp atırǵan jumıslar hám tarawda engizilip atırǵan zamanagóy texnologiyalar menen jurnalistlerdi jaqınnan tanıstırıwdan ibarat boldı.
Press-tur dawamında qatnasıwshılar oraydaǵı laboratoriyalardıń jumısları menen jaqınnan tanıstı. Qánigeler tárepinen topıraq úlgilerin qabıllaw, analiz processleri, mineral hám organikalıq tóginlerdiń quramın anıqlaw hám olardıń mámleketlik standartlarǵa muwapıqlıǵın tekseriw basqıshları haqqında tolıq maǵlıwmatlar berildi.
Atap ótilgenindey, agroximiyalıq analizlerdiń nátiyjeleri fermerler menen diyqanlarǵa jerden ónimli paydalanıw, egin túrine sáykes tóginlerden durıs paydalanıw hám ónimdarlıqtı arttırıw boyınsha ilimiy tiykarlanǵan usınıslardı islep shıǵıwda úlken áhmiyetke iye. Sonday-aq, agrotexnikalıq ilajlardı óz waqtında hám ilimiy tiykarda ámelge asırıw, topıraqtıń jaǵdayın úzliksiz analizlep barıw hám tóginlerden standart tiykarında paydalanıw joqarı hám sapalı ónim alıwdıń áhmiyetli faktorlarınan biri bolıp tabıladı. Orayda topıraqlardıń zıyanlı pesticidler, awır metall qaldıqları hám basqa da zatlar menen pataslanıw jaǵdayın anıqlaw boyınsha da monitoring jumısları alıp barılmaqta.
– Jáhán bankiniń qáwenderligi esabınan 96000 dollarǵa Qaraqalpaqstan Respublikası Agroximiyalıq analiz orayınıń imaratı qayta rekonstruciyalanıp, búgingi kúnde ońlaw jumısları tolıq juwmaqlandı, – deydi usı oraydıń baslıǵı Timur Abdirov. – Búgingi kúnde oray Germaniya, Rossiya hám Hindistanda islep shıǵarılǵan zamanagóy laboratoriyalıq úskeneler menen támiyinlengen.
Bul analizlerdi joqarı anıqlıq penen jedel ámelge asırıw imkaniyatın bermekte. Qánigelerdiń mamanlıǵı úzliksiz arttırıp barılmaqta. Tarawdaǵı zamanagóy tájiriybelerdi ámeliyatqa engiziwge de ayrıqsha itibar qaratılmaqta.
Qaraqalpaqstan Respublikası Agroximiyalıq analiz orayı bıyıl usı kúnge shekem fermerlerge, klasterlerge hám qıytaq jer iyelerine tiyisli suwǵarılatuǵın egislik maydanlardan 29987,4 gektarlıq maydanǵa shártnama dúzdi. Dúzilgen shártnamalarǵa tiykarlanıp 22401 gektarlıq egislik maydanlardıń topıraqları analizden ótkerilip, agroximiyalıq kartogrammalar islep shıǵıldı hám uzagrolab.uz elektron platformasına jaylastırıldı.
Sonday-aq, paydalanıwshılardı sapalı mineral tóginler menen támiyinlew maqsetinde mineral tógin islep shıǵarıwshılar hám onı jetkerip beriwshiler menen de 15 shártnama dúzilip, 104 úlgi agroximiyalıq analizden ótkerilip tiyisli juwmaqlar berildi.
Ilajda qatnasıwshılar bunday ashıq sáwbetlesiwlerdiń tarawda ámelge asırılıp atırǵan reformalardı keń jámiyetshilikke jetkeriwde úlken áhmiyetke iye ekenligin atap ótti.
Ilaj dawamında jurnalistler laboratoriyada ámelge asırılıp atırǵan analiz processlerin tikkeley baqlaw imkaniyatına iye bolıp, qánigelerden ózlerin qızıqtırǵan sorawlarǵa juwap aldı.
Á.Jiyemuratov,
Qaraqalpaqstan xabar agentligi