Ózbekstan Respublikası Prezidenti Shavkat Mirziyoevtiń mirát etiwine bola, Qazaqstan Respublikası Prezidenti Qasım-Jomart Toqaev 11-aprel kúni ámeliy sapar menen elimizde boldı.
Joqarı mártebeli miymandı Buxara xalıqaralıq aeroportında mámleketimiz basshısı kútip aldı.
Milliy nama qosıqlar hám ayaq oyınlardan ibarat saltanatlı kútip alıw máresimi boldı. Eki eldiń mámleketlik bayraqları kóterildi hám húrmetli qarawıl sap tarttı.
Ózbekstannıń sırtqı siyasatında qońsı mámleketler, atap aytqanda, Qazaqstan menen qatnasıqlar sapa jaǵınan jańa basqıshqa kóterildi. Eki tuwısqan mámleket arasındaǵı baylanıslar tek ǵana strategiyalıq sheriklik emes, al shın mánisindegi awqamlaslıq principleri tiykarında bekkemlenbekte. Bul bolsa regionda turaqlılıq hám izbe-iz rawajlanıwdı támiyinlewdiń eń áhmiyetli faktorı bolıp xızmet etpekte.
Óz-ara isenim hám jaqsı qońsıshılıq ruwxındaǵı bul jaqınlıq xalıqlarımızdıń tariyxıy hám ruwxıy tamırlarınıń uqsaslıǵına tiykarlanadı. Mámleketlerimiz basshılarınıń siyasiy erk-ıqrarı sebepli shegaralar doslıq hám birge islesiw kópirine aylandı. Ekonomikalıq hám mádeniy baylanıslar izbe-izlikke iye boldı.
Bul ámeliy sapar da eki mámleket arasındaǵı kóp táreplemeli birge islesiw kún tártibin jáne de keńeytiw hám keleshektegi tiykarǵı baǵdarlardı belgilep alıw jolındaǵı áhmiyetli qádem boldı. Ózbekstan hám Qazaqstan tek ǵana ekonomikalıq sherikler emes, al ulıwma táǵdiri hám keleshegi bir bolǵan, regionallıq pútinlikti támiyinleytuǵın qúdiretli kúsh sıpatında kózge taslanbaqta.
Qazaqstan Respublikası Prezidenti Qasım-Jomart Toqaev dáslep Ózbekstan Respublikası Prezidenti Shavkat Mirziyoev penen birgelikte Bahauddin Naqshband maqbarasın zıyarat etti.
Áyyemgi Buxaradan 12 kilometr uzaqlıqta jaylasqan kompleks regiondaǵı eń áhmiyetli zıyarat orınlarınan biri bolıp esaplanadı. Bul jerde XIV ásirdiń iri alımı naqshbandiya tariqatınıń tiykarın salıwshı Bahauddin Naqshband jerlengen.
Ózbek hám qazaq xalıqlarınıń dini, ruwxiy qádiriyatları bir. Elimizde jasaǵan áwliye hám ulamalar Qazaqstanda da qádirlenedi. Ullı babamız Bahauddin Naqshband mine usınday tulǵalardan biri bolıp esaplanadı.
Ansambl ásirler dawamında qáliplesken bolıp, búgingi kúnde onıń quramında maqbara, Abdulazizxan tárepinen zıyaratshılar ushın qurılǵan mavzoley,eki meshit, shaybaniyler, ashtarxaniyler hám mańǵıtlar dinastiyalarınıń ámirleri jerlengen qábir, sonday-aq, sufizm tariyxına baǵıshlanǵan muzey orın alǵan.
Ózbekstan Prezidentiniń baslaması menen kompleks jáne de abat etilip, tariyxıy kelbeti tiklendi. Bárinen burın, Toqi miyana dárwazasınan baratuǵın tariyxıy jol qayta ońlandı. Toqi miyana dárwazasınıń eki qaptalı baǵqa aylandırılǵan. Muzey hám taharatxana qurılǵan. Manǵıtlar dinastiyasına tiyisli bolǵan Buxara atalıǵı Daniyalbiy qurdırǵan medrese ońlanbaqta.
Sapar dawamında Quran ayatları oqılıp, tuwısqan xalıqlarımızǵa tınıshlıq hám abadanlıq tilep, pátiya etildi.
Buxara qalasında Ózbekstan Respublikası Prezidenti Shavkat Mirziyoev hám Qazaqstan Respublikası Prezidenti Qasım-Jomart Toqaevtıń ushırasıwı bolıp ótti.
Ózbekstan – Qazaqstan doslıq, strategiyalıq sheriklik hám awqamlaslıq qatnasıqların bunnan bılay da rawajlandırıw hám bekkemlewdiń áhmiyetli máseleleri kórip shıǵıldı.
Sóylesiwler aldında mámleketimiz basshısı Qazaqstan Prezidentin jańa Konstituciya boyınsha referendum tabıslı ótkerilgeni menen qutlıqladı.
Aymaqlarda turaqlı túrde rásmiy emes ushırasıwlar ótkeriw jaqsı dástúrge aylanıp, eki tárepleme hám regionallıq kún tártibindegi áhmiyetli máselelerdi ashıq-aydın hám konstruktivlik dodalawǵa xızmet etip atırǵanı atap ótildi.
Ótken jılı noyabr ayında Qazaqstan Prezidentiniń Ózbekstanǵa saparı waqtında erisilgen kelisimlerdiń ámeliy nátiyjeleri qanaatlanıwshılıq penen atap ótildi.
Barlıq dárejelerdegi baylanıslar, sonıń ishinde, húkimetleraralıq hám parlamentleraralıq birge islesiw jedellesti.
Tovar almasıw turaqlı ósip, ótken jılı 5 milliard dollarǵa jetti. Avtomobil qurılısı, infrastrukturanı rawajlandırıw, logistika, elektrotexnika, qurılıs materialları hám basqa da tarmaqlarda kooperaciya joybarları tabıslı ámelge asırılmaqta.
Ximiya, geologiya, energetika, avtomobiller ushın komplektlewshi bóleklerdi islep shıǵarıw hám basqa da tarawlardaǵı bir qatar jańa baslamalar kórip shıǵıldı.
Transport hám logistika tarawında óz-ara baylanıslılıqtı rawajlandırıwǵa ayrıqsha itibar qaratıldı. Shegara aldı infrastrukturanı modernizaciyalaw, tosqınlıqlardı saplastırıw hám sırtqı bazarlarǵa shıǵıwdı támiyinleytuǵın nátiyjeli transport koridorların jaratıw boyınsha birgeliktegi ilajlardı ámelge asırıw zárúr ekenligi atap ótildi.
Sonday-aq, tárepler “Qambarata” gidroelektr stanciyasınıń qurılısı sıyaqlı iri regionallıq joybarlardı jedellestiriw hám “jasıl” energiya eksportı boyınsha baslamalardı alǵa qoyıw máselelerin de dodaladı.
Suw resurslarınan aqılǵa uǵras paydalanıw hám regionallıq ekologiyalıq baslamalardı alǵa qoyıw, sonıń ishinde, shegaralas aymaqlarda “Taza hawa” joybarların ámelge asırıw boyınsha birgelikte islesiw zárúr ekenligi atap ótildi.
Jetekshiler innovaciyalıq hám joqarı texnologiyalıq tarawlarda, sonıń ishinde, kosmoslıq texnologiyalar, sanlastırıw, elektron kommerciya hám startaplardı qollap-quwatlaw baǵdarındaǵı birge islesiwdi rawajlandırıwǵa umtılısı isenimli ekenin bildirdi.
Mádeniy-gumanitarlıq almasıwlardı jedellestiriw, sonıń ishinde, mádeniyat kúnleri, jaslar forumların ótkeriw, kreativ ekonomika hám turizm tarawındaǵı birge islesiwdi bekkemlewge kelisip alındı.
Mámleket basshıları xalıqaralıq hám regionallıq siyasattıń áhmiyetli máseleleri boyınsha da pikir alıstı.
Ushırasıw dawamında bas ministrlerdiń orınbasarlarınıń sawda-ekonomikalıq kún tártibiniń áhmiyetli tárepleri, sonıń ishinde, jaqın keleshekte óz-ara sawdanı 10 milliard dollarǵa jetkeriw boyınsha kórilip atırǵan ilajlar boyınsha esabatları tıńlandı.
Sóylesiw juwmaǵında húkimetlerge erisilgen kelisimlerdi ámelge asırıw boyınsha “jol kartası”n qabıl etiw tapsırıldı.
Bunnan soń Ózbekstan Respublikası Prezidenti Shavkat Mirziyoev hám Qazaqstan Respublikası Prezidenti Qasım-Jomart Toqaev Buxara wálayatı hákimliginiń situaciyalıq orayınıń jumısı menen tanıstı.
Elimizde orınlardaǵı atqarıwshı hákimiyat uyımlarınıń jumısın olardı birden-bir mánzilde jámlegen halda shólkemlestiriwge qaratılǵan jergilikli mámleketlik basqarıwdıń jańa modeli izbe-iz engizilmekte. Bunday kózqaras uyımlar jumısınıń óz-ara muwapıqlasıwın arttırıw, qararlar qabıl etiwdi jedellestiriw hám xalıqtı oylandırıp atırǵan mashqalalardı jáne de nátiyjeli sheshiwge xızmet etedi.
Wálayat basqarıwınıń intellektuallıq ózegine aylanǵan zamanagóy situaciyalıq oray Buxaranıń jańa hákimshilik orayında shólkemlestirildi. Bul jerde dáslepki basqıshta wálayat hám qala hákimlikleri, wálayat prokuraturası, ishki isler basqarması hám basqa da strukturalar jaylasqan.
Orayda sociallıq-ekonomikalıq rawajlanıwdan baslap, investiciyalıq joybarlardı ámelge asırıw, kommunallıq hám transport infrastrukturası, jámiyetlik qáwipsizlik jaǵdayı, puqaralardıń múrájatları menen islesiwge shekem, ulıwma, wálayat turmısınıń barlıq tarawları boyınsha maǵlıwmatlar real waqıt rejiminde qáliplestiriledi, qayta islenedi hám sistemalı túrde tallanadı.
Joqarı mártebeli miymanǵa oraydıń aymaqlar kesiminde jaǵdaydı kompleksli monitoring etiw, mashqalalı orınlardı erte anıqlaw, orınlardaǵı jumıs nátiyjeliligin qalıs bahalaw hám belgilengen wazıypalardıń orınlanıwın qatań qadaǵalaw boyınsha imkaniyatları anıq mısallar tiykarında kórsetip berildi.
Bunnan soń jetekshiler hákimlik xızmetkerleri ushın jaratılǵan sharayatlardı kózden ótkerdi. Jańa imarat zamanagóy jumıs orınları, májilis zalları, sanlı infrastruktura menen úskenelenip, mámleketlik uyımlardıń nátiyjeli hám úylesikli bolıp islewi ushın barlıq zárúr qolaylıqlar támiyinlengen.
Sapar etiw dawamında Qazaqstan Prezidentine siyrek ushırasatuǵın arxiv materiallarınıń nusqaları da kórsetildi. Bul Ózbekistanda anıqlanǵan, Túrkstanda jaylasqan Xoja Axmet Yassawiy hám Mırza Ulıǵbektin qızı Robiya Sultanbegim maqbaralarına baylanıslı 1920-1950-jıllarǵa tiyisli bahalı hújjetler, sızılmalar hám fotomateriallar bolıp tabıladı.
Tuwısqan qazaq xalqına hám eki mámlekettiń ulıwmalıq tariyxına húrmet belgisi sıpatında bul arxiv hújjetleriniń nusqaları Qazaqstan tárepine sawǵa etildi.
Házirgi kúnge shekem ayırımları ilimiy aylanısqa kirgizilmegen bul materiallar úlken tariyxıy hám ilimiy áhmiyetke iye ekeni atap ótildi. Siyrek ushırasatuǵın arxitekturalıq estelikler bolǵan Axmet Yassawiy hám Robiya Sultanbegim maqbaraları Oraylıq Aziya xalıqlarınıń ulıwma tariyxıy-mádeniy miyrasında ayrıqsha orın iyeleytuǵını atap ótildi.
Bunnan soń Ózbekstan Respublikası Prezidenti Shavkat Mirziyoev hám Qazaqstan Respublikası Prezidenti Qasım-Jomart Toqaev Buxara qalasınıń universal sport kompleksinde ótkerilip atırǵan “National AI Hackathon” jasalma intellekt boyınsha ulıwma milliy xakatonǵa bardı.
Bul ilaj mámleketimiz basshısınıń baslaması menen Ózbekstanda jasalma intellekt ekosistemasın rawajlandırıw boyınsha ámelge asırılıp atırǵan izbe-iz siyasat sheńberinde shólkemlestirildi.
Jetekshilerge sanlastırıw hám jasalma intellekt texnologiyaların engiziw baǵdarındaǵı jumıslardıń nátiyjeleri tanıstırıldı. Atap aytqanda, “Sanlı húkimet” sisteması, transport, bajıxana, salıq, densawlıqtı saqlaw, sociallıq qorǵaw, energetika, geologiya, qurılıs hám awıl xojalıǵı tarawlarındaǵı sheshimlerdi óz ishine alǵan sanlı transformaciya processleri haqqında málimleme berildi.
Bul tarawlardı sanlastırıw mámleketlik basqarıwdıń nátiyjeliligin arttırıw hám xalıqtıń turmıs sapasın jaqsılawǵa xızmet etip atırǵanı atap ótildi.
Sonday-aq, Ózbekstan hám Qazaqstannıń startapların qollap-quwatlaw hám alǵa qoyıw ekosistemasınıń prezentaciyası bolıp ótti. Mámleket basshıları “KPI-COM”, “OSON”, “DATOX” hám basqa da perspektivalı startap joybarlarınıń jumısı menen tanıstı jáne olardıń intakerleri menen sóylesti.
Milliy hám sırt el akseleratorları, sonıń ishinde, “UZUM”, “TBC Bank”, “Aloqabank”, “HUMO”, “UZCARD” jumısı haqqındaǵı maǵlıwmatlar tıńlandı.
Venchur infrastrukturasın jáne de rawajlandırıw hám jaslar isbilermenligin qollap-quwatlaw áhmiyetli ekenligi atap ótildi.
Bank tarawınıń jetiskenlikleri, atap aytqanda, sanlı bank xızmetleri hám zamanagóy tólem sheshimleriniń rawajlanıwına ayrıqsha itibar qaratıldı.
Mámleket basshılarına xakaton ótkeriw koncepciyası hám qatnasıwshılardıń túrli tarawlardaǵı áhmiyetli mashqalalardı sheshiwge qaratılǵan joybarları tanıstırıldı.
Ashıqtan-ashıq sóylesiw dawamında jaslardıń bul tarawǵa qızıǵıwshılıǵı, jigit-qızlardıń dóretiwshilik potencialı hám jasalma intellekt texnologiyaların ámeliy qollanıwǵa bolǵan umtılısı joqarı bahalandı.
Sapar etiw juwmaǵında Prezidentler xakaton qatnasıwshıları hám startap jámiyetshiligi wákilleri menen estelik ushın súwretke tústi.
Mámleket basshıları Buxara qalasında básekige shıdamlı tayar ónimler islep shıǵarıwdıń tolıq shınjırın jolǵa qoyǵan “Nigora” kompaniyasına bardı.
Bul joybardıń bahası 35 million dollardı qurap, 2024-jıl avgust ayında tabıslı iske qosılǵan. Bul jerde 840 xızmetker jumıs penen támiyinlengen, olardıń kópshiligin hayal-qızlar quraydı.
Yaponiya, Italiya, Belgiya hám Germaniyadan alıp kelingen joqarı texnologiyalıq úskeneler xalıqaralıq bazarlarda isenimli básekilesiw hám hár jılı 20 million pogon metr tayar gezleme hám 1 million dana toqımashılıq ónimlerin islep shıǵarıw imkaniyatın beredi.
Prezidentlerge tayar kiyim-kenshek hám gezlemelerdiń úlgileri kórsetildi. “Shoyigul” brendi astında islep shıǵarılıp atırǵan ónimler tiykarınan Evropa mámleketlerine, atap aytqanda, Italiya, Avstriya, Ullı Britaniya hám Germaniyaǵa eksport etilmekte.
Mámleket basshıları kompaniyanıń jıllıq eksporttı 10 million dollarǵa alıp shıǵıw, óndiristi keńeytiw hám keleshekte sintetikalıq talshıq hám aralas gezlemeden tayar ónim islep shıǵarıwdı jolǵa qoyıw rejelerin joqarı bahaladı.
Ilajlar juwmaqlanǵannan soń, joqarı mártebeli miymandı Buxara xalıqaralıq aeroportında mámleketimiz basshısı shıǵarıp saldı.
Usınıń menen Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń Buxara wálayatına saparı juwmaqlandı.

ÓzA