“Ámir Temur hám temuriyler civilizaciyasınıń jáhán tariyxı hám mádeniyatındaǵı ornı hám áhmiyeti” atamasındaǵı xalıqaralıq ilimiy konferenciya qatnasıwshılarına

Húrmetli ánjuman qatnasıwshıları!
Bárinen burın, ullı mámleketlik ǵayratker, jeńilmes sárkarda, ilim, mádeniyat hám kórkem óner qáwenderi Sahıpqıran Ámir Temur hám temuriyler tariyxı jáne miyrasın úyreniw hám úgit-násiyatlaw sıyaqlı áhmiyetli iske múnásip úles qosıp kiyatırǵan siz, ázizlerdi búgingi xalıqaralıq ilimiy konferenciyanıń ashılıwı menen shın kewlimnen qızǵın qutlıqlayman.
Bul ánjumanda dúnyanıń túrli mámleketlerinen kelgen belgili ilimpazlar professor hám akademikler, abıraylı universitetler hám ilimiy oraylardıń wákilleri, dóretiwshi zıyalılar, belgili muzey hám kitapxanalardıń jetekshi xızmetkerleri, kóplegen ǵalaba xabar qurallarınıń wákilleri qatnasıp atırǵanı xalqımızdıń áyyemgi tariyxı hám bay mádeniyatına dúnya kóleminde qızıǵıwshılıq hám itibar barǵan sayın kúsheyip baratırǵanınan derek beredi.
Konferenciya Ámir Temur tuwılǵanınıń 690 jıllıǵı elimizde keńnen belgilenip atırǵan kúnlerde Ózbekstannıń úsh mıń jıllıq biytákirar ilimiy-mádeniy miyras dúrdanaların ózinde jámlegen Islam civilizaciyası orayında bolıp ótip atırǵanı, ásirese, itibarǵa ılayıq.
Bul ilimiy forum úlkemiz tariyxındaǵı ullı hám jarqın basqıshtı quraytuǵın Ekinshi Oyanıw dáwiri – Temuriyler Renessansınıń mánisin tereń talqılaw, qızǵın dodalawlar ótkeriw, jańa joybarlardı birgelikte ámelge asırıw ushın úlken áhmiyetke iye bolatuǵını sózsiz.
Áziz doslar!
Uzaq XIV ásirde, oǵada qıyın bir zamanda házirgi Ózbekstan aymaǵında milliy mámleketshilikti qayta tiklep, Watan azatlıǵı, jurt tınıshlıǵı hám abatlıǵı jolında mártlik kórsetken ullı babamız Ámir Temur tiykar salǵan qúdiretli saltanat dúnya civilizaciyası tariyxında qanday óshpes iz qaldırǵanı sizlerge jaqsı belgili.
Bul haqqında aytqanda, dúnyadaǵı onlaǵan mámleketlerdiń aymaǵında Ámir Temur hám temuriyler dáwirine baylanıslı arxitekturalıq estelikler házirgi kúnge shekem saqlanıp kiyatırǵanı, túrli region hám mámleketlerde bul ullı shaxs hám onıń dinastiyasına baǵıshlap kóplegen kórkem, ilimiy hám súwretlew shıǵarmaları jaratılǵanın atap ótiw kerek.
Bizge belgili, Ámir Temur ata jurtı Shahrisabzda ózi qurdırǵan gózzal arxitekturalıq estelik – Aqsaraydıń portalına “Ádalat mámlekettiń tiykarı hám húkimdarlar súreni,” degen sózlerdi jazdırǵan edi.
Bul hikmetli sózler búgingi kúnimiz ushın da úlken áhmiyetke iye. Sebebi tınıshlıq hám ádillik húkim súrgen jerde ǵana ilim-aǵartıwshılıq, kórkem óner, ádebiyat hám mádeniyat rawajlanadı.
Usı mániste, Temuriyler Renessansı tek ǵana Turan úlkesi emes, al pútkil Shıǵıs dúnyasınıń ilim hám mádeniy rawajlanıwına kúshli tásir kórsetip, jańa ruwxıy rawajlanıw dáwirin baslap bergeni tosınnan emes.
Usı dinastiyanıń belgili wákilleri bolǵan Mırza Ulıǵbek, Baysınqur Mırza, Ibrayım Sultan, Sultan Xusayn Mırza, Áliysher Nawayı, Babur Mırza hám baburiylerdiń ilimiy ashılıwları, jetik kórkem shıǵarmaları mine usı siyrek ushırasatuǵın mádeniy fenomenniń ónimi sıpatında payda bolǵanın dúnya ilimpazları keńnen tán aladı.
Jańa Ózbekstanda Ámir Temur hám temuriyler miyrasınıń ulıwma insanıylıq civilizaciya tariyxındaǵı ornı hám áhmiyetin úyreniw, onı elimizde hám sırt ellerde keńnen ǵalaba en jaydırıw, jaslardı Watanǵa muhabbat, milliy hám ulıwma insanıylıq qádiriyatlarǵa húrmet ruwxında tárbiyalaw baǵdarında úlken jumıslar ámelge asırılmaqta.
Atap aytqanda, Ámir Temurdıń 690 jıllıǵı múnásibeti menen óz aldına qarar qabıl etildi. Usı hújjetke muwapıq hár jıldıń aprel ayı mámleketimizde Ámir Temur aylıǵı dep járiyalanıwı, jergilikli hám xalıqaralıq kólemde ilimiy-ámeliy konferenciyalar, ruwxıy-aǵartıwshılıq ilajlar shólkemlestiriliwi belgilep qoyıldı.
Búgingi ánjuman da áne usı joldaǵı jáne bir ámeliy qádem bolıp, biz Ózbekstannıń haqıyqıy dosları bolǵan sizler sıyaqlı miynetkesh ilimpaz hám izertlewshiler menen Temuriyler Renessansın, ulıwma, bay miyrasımızdı tereń úyreniw, mámleketimizde alıp barılıp atırǵan sociallıq-ruwxıy reformalar menen dúnya jámiyetshiligin jáne de keńnen tanıstırıw baǵdarındaǵı birge islesiwdi izbe-iz dawam ettiremiz.
Ánjuman dawamında sizler xalqımızdıń danıshpanlıǵı menen jaratılǵan elimizdegi tariyxıy-arxitekturalıq estelikler, mádeniy estelikler, siyrek ushırasatuǵın qoljazba hám kitap fondları menen jaqınnan tanısıp, olardı izertlew, saqlaw hám úgit-násiyatlaw boyınsha bahalı usınıs hám usınıslarıńızdı bildiresiz, dep isenemen.
Pursattan paydalanıp, bársheńizge bekkem densawlıq, maqtanıshlı jumısıńızda jańa tabıslar, konferenciya jumısına bolsa tabıslar tileymen.
Shavkat MIRZIYoEV,
Ózbekstan Respublikası Prezidenti