Jaqın Shıǵıstaǵı keskinlik dúnya energetika bazarına ayrıqsha tásir etpekte. Dúnyada qazıp alınatuǵın shiyki nefttiń derlik besten bir bólegi ótetuǵın strategiyalıq áhmiyetke iye Ormuz buǵazı átirapında jaǵday jáne de keskinlesti. AQSh razvedkasınıń maǵlıwmatına bola, Iran bul suw jolın minalastırıwdı baslaǵanı aytılmaqta. Házirgi waqıtta bir neshe onlaǵan mina ornatılǵanı haqqında xabarlar tarqalǵan, mámleket ıqtıyarında bolsa júzlegen minanı qısqa waqıt ishinde jaylastırıw imkaniyatına iye kemeler bar.
Xabarlarǵa bola, Islam revolyuciyası qorǵawshıları korpusı buǵaz aymaǵında raketa sisteması hám jarılıwshı zat júklengen tez júrer qayıqlar arqalı quramalı hújim shólkemlestiriw hám qorǵanıw sistemasın qáliplestirgen.
Prezident Donald Tramp buǵazda kemeler háreketine tosqınlıq qoyılsa, qatań shara kóriletuǵının bildirgen. AQSh Oraylıq sárkardalıǵı Iranǵa tiyisli 16 mina ornatıwshı kemeniń joq etilgeni haqqında maǵlıwmat berdi.
Ormuz buǵazındaǵı jaǵday dúnya ekonomikasına da sezilerli tásir kórsetpekte. Eger bul suw jolı tolıq jabılsa, hár kúni eksport etiletuǵın shama menen 15 million barrel neft hám 4,5 million barrel janılǵı Persiya qoltıǵı aymaǵında toqtap qalıwı múmkin. Iraq, Kuveyt sıyaqlı ayırım mámleketler ushın bul buǵaz derlik birden-bir eksport jolı bolıp esaplanadı. Sol sebepli bazardaǵı anıqsızlıq neft bahasınıń keskin ózgeriwine alıp kelmekte. Házir bir barrel neft 80-90 dollar aralıǵında ózgerip tur.
Jaǵdaydıń awırlasıwın esapqa alǵan halda, xalıqaralıq jámiyetshilik itimallı energetika krizisiniń aldın alıwǵa háreket etpekte. G7 mámleketleri neft jetispewshiligin strategiyalıq rezerv esabınan qaplawǵa tayar ekenin bildirgen. Xalıqaralıq energetika agentligi bolsa bazardı turaqlastırıw maqsetinde tariyxıy eń kóp muǵdardaǵı rezervti aylanısqa shıǵarıw usınısın alǵa qoydı. Házirgi waqıtta Ormuz buǵazı átirapındaǵı jaǵday dúnya energetika qáwipsizligi ushın eń áhmiyetli mashqalaǵa aylanǵan.
Qaraqalpaqstan xabar agentligi