Kúni keshe Vashington qalasında S5+1 formatındaǵı ushırasıw – AQSh hám Oraylıq Aziya mámleketleri arasındaǵı inklyuziv birge islesiw sammiti bolıp ótti. C5+1 formatındaǵı birge islesiw kóplegen taraw hám baǵdarlarda óz-ara kelisimlerge, ulıwmalıq rawajlanıwǵa tiykar boladı. Bul formattaǵı baylanıslarda Ózbekstan belsendilik kórsetip atırǵanı itibarǵa ılayıq.

– Búgingi kúnde jáhán siyasatı jańa reallıqlar hám jańa mápler maydanına aylanbaqta, – deydi Oliy Majlis Nızamshılıq palatasınıń deputatı Gulchehra Tojiboeva. – Geosiyasiy processler barǵan sayın qıyınlasıp, qáwipsizlik, ekonomika hám ekologiya tarawlarında globallıq birge islesiwdiń áhmiyeti artpaqta. Usı kózqarastan Oraylıq Aziya regionınıń ornı hám roli ayrıqsha áhmiyetke iye.
Vashington qalasında bolıp ótken S5+1 formatındaǵı ushırasıw – AQSh hám Oraylıq Aziya mámleketleri arasındaǵı inklyuziv birge islesiw sammiti – region mámleketleri ushın jańa siyasiy, ekonomikalıq hám gumanitarlıq imkaniyatlardı ashıp bermekte. Onda “inklyuziv birge islesiw” túsinigi tek ǵana diplomatiyalıq termin emes, al barlıq qatnasıwshı mámleketlerdiń máplerin esapqa alǵan, teń huqıqlı sóylesiw arqalı ulıwmalıq rawajlanıwǵa umtılıwdı názerde tutatuǵın jańasha siyasiy mádeniyat sıpatında kórinbekte.
Inklyuziv birge islesiwdiń áhmiyetli baǵdarı – ekonomikalıq rawajlanıw. Ózbekstan búgin regionda jetekshi orındı iyelep, jańa sanaat potencialın rawajlandırmaqta. Amerikalı hám xalıqaralıq investorlar menen birgeliktegi joybarlar tek ǵana ekonomikalıq payda emes, al texnologiya, innovaciya hám ilim tarawında birge islesiwdi támiyinleydi.
5-noyabr kúni Vashingtonda Ózbekstan Prezidenti Shavkat Mirziyoev AQSh Senatındaǵı Oraylıq Aziya boyınsha kokusınıń járdemshi baslıǵı, senator Stiv Deyns penen ushırastı.
Bul ushırasıw tek ǵana eki mámleket baylanısların bekkemlewge qaratılmaǵan, al inklyuziv birge islesiw hám parlamentleraralıq sóylesiw arqalı ámeliy nátiyjelerge erisiwge xızmet etedi.
“S5+1” formatı AQSh hám Oraylıq Aziyanıń bes mámleketi – Ózbekstan, Qazaqstan, Qırǵızstan, Tájikstan hám Túrkmenstan arasındaǵı birge islesiw maydanı bolıp esaplanadı. Format tek ǵana siyasiy sóylesiw emes, al transport, energetika, sanlı ekonomika, suw resurslarınan aqılǵa uǵras paydalanıw hám ekologiyalıq joybarlarda da keń imkaniyatlar jaratadı. Ózbekstan bul processte belsene qatnaspaqta hám birgeliktegi joybarlardı ámelge asırıw arqalı regionallıq turaqlılıqtı támiyinlewge qádem qoymaqta.
Ushırasıwda parlamentleraralıq birge islesiwdiń áhmiyeti ayrıqsha atap ótildi. Nızam shıǵarıw, investiciya hám isbilermenlik tarawlarındaǵı birge islesiw parlamentler arqalı rawajlandırılıwı múmkin. Aymaqlararalıq mexanizmler jergilikli hákimlikler hám isbilermenlerdiń qatnasıwındaǵı joybarlardı nátiyjeli ámelge asırıw imkaniyatın beredi.
Bul da regionallıq isenim ortalıǵın bekkemleydi hám ekonomikalıq, ekologiyalıq joybarlardıń ámelge asırılıwın jedellestiredi.
Ushırasıw nátiyjesinde Ózbekstan – AQSh baylanıslarında bir qatar áhmiyetli kelisimler hám baǵdarlar belgilendi: investiciyalardı tartıw, sawda baylanısların keńeytiw, Montana shtatı menen birge islesiwdi bekkemlew hám isbilermenler delegaciyasınıń Ózbekstanǵa saparı rejeleri usılar qatarına kiredi.
Ózbekstan regionda jetekshi ekonomikalıq hám innovaciyalıq mámleket sıpatında jańa sanaat, “jasıl energiya” joybarları hám kishi biznesti qollap-quwatlawda belsendilik kórsetpekte. Sonday-aq, suw resursları hám ekologiyalıq mashqalalar – Aralboyı regionın tiklew, “jasıl aymaqlar”dı jaratıw hám qayta tikleniwshi energiya dereklerin keńeytiw – S5+1 formatındaǵı birgeliktegi baǵdarlamalar arqalı sheshilip atırǵan áhmiyetli máselelerden biri bolıp esaplanadı.
Ózbekstan S5+1 formatı hám inklyuziv birge islesiw sheńberinde tek ǵana qatnasıwshı emes, al intaker mámleket sıpatında jedel poziciyanı saqlap qalmaqta. Ushırasıwlar nátiyjesinde ámeliy kelisimler, birgeliktegi joybarlar hám parlamentleraralıq qarım-qatnas mexanizmleri belgilendi. Bul processler milliy hám regionallıq turaqlılıqtı támiyinlew, ekonomikalıq ósiw hám ekologiyalıq mashqalalardı sheshiwde úlken áhmiyetke iye.

Muhtarama Komilova jazıp aldı,
ÓzA