Jańa Ózbekstan hám BMSh birge islesiwi: kóp tárepleme diplomatiya tariyxında jańa gorizontlar

Búgin Birlesken Milletler Shólkemi (BMSh) xalıqaralıq tınıshlıq hám qáwipsizlikti támiyinlew, mámleketler arasında birge islesiwdi rawajlandırıw, sonday-aq, insaniyat aldında turǵan globallıq mashqalalardı sheshiwge qaratılǵan universal struktura sıpatında dúnya kóleminde úlken abırayǵa iye.
BMShtıń “ayrıqsha hám jetekshi struktura” sıpatında tán alınıwı biykarǵa emes. Ol kóp tárepleme diplomatiyanıń eń nátiyjeli maydanı bolıp, mámleketlerge áhmiyetli hám quramalı xalıqaralıq máselelerdi birgelikte dodalaw hám sheshim tabıw imkaniyatın beredi. Bul process xalıqaralıq qatnasıqlardı teń salmaqlı hám nátiyjeli basqarıwdıń eń maqul jolı sıpatında tán alınǵan.
Bıyıl Ózbekstannıń BMShǵa aǵzalıǵına 33 jıl toldı. Sonıń menen birge, shólkemge tiykar salınǵanına 80 jıl boldı. Ekinshi jer júzilik urıs apatshılıqlarınan keyin, insaniyat bunday qırǵınlar qaytalanbawı ushın BMShnı dúzdi hám búgingi kúnde 193 mámleketti birlestirgen shólkem globallıq awızbirshiliktiń simvolına aylanǵan.
Sońǵı jıllarda Ózbekstan sırtqı siyasatınıń tiykarǵı baǵdarlarınan biri – BMSh penen birge islesiwdi bekkemlew boldı. Bul birge islesiw, ásirese, turaqlı rawajlanıw tarawındaǵı milliy maqsetlerdi ámelge asırıwda ayrıqsha áhmiyetke iye bolmaqta.
Prezident Shavkat Mirziyoev BMSh Bas Assambleyasınıń 80-sessiyasındaǵı shıǵıp sóylegen sózinde: “Dúnyada xalıqaralıq institutlardıń roli tómenlemekte, kelispewshilikler hám urıslar kúsheymekte, sociallıq teńsizlik artıp barmaqta. Biz demokratiyalıq, huqıqıy hám dúnyalıq Jańa Ózbekstandı qurıw siyasatın alıp barmaqtamız. Jańa Ózbekstan barlıq mámleketler menen ashıqtan-ashıq sóylesiw hám awızbirshilik tárepdarı bolıp esaplanadı,” – dep atap ótti. Bul pikir mámlekettiń sırtqı siyasiy poziciyasın ayqın kórsetti.
Ózbekstan búgin BMShtıń eń belsendi aǵzalarınan birine aylanǵan. Mámleket BMShtıń 200 den aslam joybarında qatnaspaqta.
2021-2023-jıllarda Ózbekstan birinshi márte BMShtıń Insan huqıqları boyınsha keńesiniń aǵzası boldı. Sonday-aq, YuNESKO, EKOSOS, XMT hám basqa da abıraylı strukturalarǵa da mámleketimiz aǵzalıqqa saylandı.
Ózbekstannıń baslamaları xalıqaralıq kólemde de joqarı bahalanbaqta. Respublika baslaması menen BMSh Bas Assambleyası 13 áhmiyetli rezolyuciyanı qabıl etti. Olardıń arasında “Oraylıq Aziyada tınıshlıq hám turaqlılıqtı bekkemlew,” “Aǵartıwshılıq hám diniy keńpeyillik,” “Aralboyı regionın ekologiyalıq innovaciyalar zonası dep járiyalaw” sıyaqlı hújjetler ayrıqsha áhmiyetke iye.
2025-jıl 24-oktyabr kúni Tashkentte Ózbekstan húkimeti hám BMSh arasında 2026-2030-jıllar ushın Turaqlı rawajlanıw tarawındaǵı birge islesiw baǵdarlamasına qol qoyıldı. Jańa baǵdarlama insan rawajlanıwın alǵa qoyıw, sociallıq teńsizlikti azaytıw hám jámiyettiń hár bir aǵzası rawajlanıw nátiyjelerinen paydalanıwına qaratılǵan.
Búgingi kúnde Ózbekstanda BMShtıń onnan aslam agentligi hám baǵdarlamaları jumıs alıp barmaqta. Olardıń arasında YuNISEF, JDSSh, YuNESKO, XMSh, BMShtıń Narkotikler hám jınayatshılıq boyınsha basqarması, BMSh-Hayallar hám basqa da bir neshe struktura hám joybarları jumıs alıp barmaqta.
Sonday-aq, BMSh Qorshaǵan ortalıq baǵdarlamasınıń Ózbekstandaǵı wákilxanasınıń ashılıwı rejelestirilgen.
BMSh Ózbekstanda ámelge asırılıp atırǵan ashıq hám insanıylıq siyasattı joqarı bahalap atırǵanı sózsiz. “Jańa Ózbekstan” koncepciyası 2030-jılǵa shekemgi Turaqlı rawajlanıw maqsetleri menen únles halda turmısqa engizilmekte.
Ózbekstan hám BMSh birge islesiwi jıl sayın jańa mazmunǵa iye bolmaqta. Bul birge islesiw tek ǵana regionallıq turaqlılıqqa emes, al dúnya kólemindegi tınıshlıq hám rawajlanıwǵa da múnásip úles bolıp qosılmaqta.
ÓzA