Baǵlar hám atızlarda fitosanitariyalıq qadaǵalaw kúsheytiledi

Respublikamızda zıyanlı organizmlerge qarsı óz waqtında nátiyjeli gúresiw ilajların shólkemlestiriw hám fitosanitariyalıq qáwipsizlikti támiyinlew maqsetinde 2025-jıl 7-iyulden 7-avgustqa shekem “Áhmiyetli otız kúnlik” ótkeriledi,-dep xabar bermekte Ósimlikler krantini hám qorǵaw agentliginiń baspasóz xızmeti.
Onda tómendegi zıyanlı organizmlerge qarsı sistemalı gúres ilajları alıp barıladı:
“Shıǵıs miywexorı” (Grapholitha molesta) – miyweli baǵlarda miyweler ishinde qurtlar rawajlanıp, miyweni shiritedi. Eksportqa tayarlanıp atırǵan ónim ushın úlken ekonomikalıq zıyan keltiredi.
“Qawın shıbını” (Carpomya pardalina Bigot) – palız eginleriniń sapasın hám muǵdarın keskin tómenletedi, ónimniń eksport kórsetkishlerine tásir etedi.
“Sarı shóp” (Cuscuta.sp) – tamır miyweleytuǵın jabayı shóp bolıp, ol mádeniy eginlerdiń ósiwine qatań tosqınlıq etedi. Tez kóbeyedi hám jer astı tamırı arqalı kóp jıllar jasaydı.
“Súyreliwshi kakra” (Acroptilon repens D.C) – paxta, ǵálle, palız eginleri atızlarında ushırasadı hám olardıń ósiwine tosqınlıq etedi.
“Áhmiyetli otız kúnlik” sheńberinde birgeliktegi ilajlar rejesi islep shıǵılıp, olardıń ámelge asırılıwı boyınsha sistemalı qadaǵalaw alıp barıladı. Mámleketlik inspektorlar tárepinen palız eginleri atızlarında hám zıyanlı shópler tarqalıwı múmkin bolǵan maydanlarda qadaǵalaw kúsheytilip, atız qadaǵalawı elektron baǵdarlaması arqalı esabat júrgiziledi.
Fitosanitariyalıq atız qadaǵalawın ámelge asırıw dawamında anıqlanǵan zıyanlı organizmlerge óz waqtında qarsı gúresiw jumısların alıp barmaǵan yuridikalıq hám fizikalıq táreplerge qarsı shara kóriledi.
“Sarı shóp” hám “Súyreliwshi kakra” jabayı shópleriniń tarqalıwınıń aldın alıw ushın baǵshılıq hám diyqanshılıq xojalıqlarında, jeke qıytaq jer, kárxana, shólkem, úlken jol boyları hám basqa da maydanlarda karantin ilajları ótkeriledi.
Á.Jiyemuratov,
Qaraqalpaqstan xabar agentligi.