БИР ДҮНЬЯ ТӘСИРЛЕР МЕНЕН ҚАЙТТЫ

Душанбе қаласында «Өзбекстан ҳәм Тәжикстан жетекшилериниң дослық, жақсы қоңсышылық ҳәм өз-ара исенимди беккемлеўге қосқан үлеси, өзбек-тәжик стратегиялық шериклигиниң жаңа бети ашылыўы» атамасындағы халықаралық илимий-әмелий конференция өз жумысын жуўмақлады.

14-сентябрь күни әнжуманның тийкарғы ўақыялары болып өткен еди. Бүгин бағдарламадағы мәдений илаж шеңберинде конференция қатнасыўшылары ушын мәмлекеттиң айырым дыққатқа ылайық орынлары бойлап саяхат шөлкемлестирилди.

Дәслеп мийманлар Миллий илимлер академиясының Этнография музейине барды. Ҳәзирги Тәжикстан Республикасы аймағының дерлик 3000 жыллық тарийхын сөз ететуғын экспонатлар – тас, гүлалшылық буйымлары, баҳалы  металл қалдықлар, өнерментшилик өнимлери, бурынғы мәмлекетшилик дәстүрлерин сәўлелендирген буйымлар,әййемги қорғанларды еслететуғын бийбаҳа археологиялық естелик үлгилери ҳәммеде үлкен қызығыўшылық оятты.

Әсиресе, әййемги кент – Саразм қаласының неше мың жыллық өтмишине байланыслы баҳалы естеликлер, буддизмге тийисли ең үлкен естелик сыпатында тән алынған 12 метрлик будда тымсалы – Шахзаданың медитация, яғный руўхый кәмалатқа ерисиў мақсетинде жатырған ҳалаты сәўлеленген табылма ҳәм басқа көплеген буйымлар тийкарынан, илимпазлар, экспертлер, илим ғайраткерлери, бир сөз бенен айтқанда зыялылардан ибарат конференция қатнасыўшыларында теңи-тайы жоқ тәсир қалдырды.

Мәмлекетимиз делегациясының басшысы – Өзбекстан Республикасы Олий Мажлиси Нызамшылық палатасы спикериниң биринши орынбасары, юридика илимлериниң докторы, академик Акмал Саидов музейдиң пикир-усыныслар китабына өзбекстанлы мийманлар тәрепинен миннетдаршылық сезими билдирилген пикирлерди жазып қалдырды.

Мәдений бағдарламадағы кейинги мәнзил Душанбеде 2018-жылы ашылған Мир Әлийшер Наўайы атындағы қыябан болды. Бул бийкарға емес әлбетте. Усы халықаралық әнжуманның мақсети еки мәмлекет басшыларының өзбеклер менен тәжиклер арасындағы белгили бир мүддет иркилгенине  дус келген бурынғы дослық қатнасықларын қайта тиклеўге қосқан үлесин тән алыў. Усы қыябанның қурылыўы да ҳәзирги ҳәрекетлердиң әҳмийетли қурамалы бөлеги, десек, асыра айтқан болмаймыз.

Қыябан төринде еки халықтың классикалық әдебиятында биреўлер ҳәзирет, биреўлер султан деп тән алынатуғын Низомиддин Мир Әлийшер Наўайы ҳәм Абдураҳман Жамийдиң жәҳән тарийхында теңи-тайы жоқ дослығы, шығыс үрп-әдетлерине тән устаз-шәкиртлик қатнасықларының көриниси сыпатында бой тиклеген естелиги бүгинги күнниң жасларына бурынғы дослығымыз белгисинен,  бахытқа баслаўшы ийгиликли пазийлетлериниң нәтийжелилигинен сабақ берип атырғандай. Бәлким, соның ушын да Тәжикстан пайтахтындағы ең сулыў орынлардан бири  болған усы қыябан ҳәмийше душанбелилер ҳәм пайтахт мийманлары менен толы.

Буннан соң күтип алыўшылар конференция қатнасыўшыларын ески Гиссар қорғанына баслап барды. Мәмлекеттеги тарийхый объектлер арасында 2000 жыллығы белгиленген Гиссар қорғаны айрықша ажыралып турады. Улыўма майданы 29 гектардан ибарат бул ески қала қалдықлары, еле толық үйренилмегени тәбийғый. Тарийхый мағлыўматларда келтириўинше, Гиссар жери оғада өнимдарлы болғанлығы себепли өтмиште үзликсиз түрде душпанлар ҳүжиминен зыян көрген. Бул аймақ түрли дәўирлерде 10 нан аслам мәмлекеттиң қарамағында болғаны анықланған. Белгили тарийхшы Марко Полоның еске түсириўлеринде де Гиссар атамасы көп ушырасады. Арқадан Соғд ўәлаяты менен шегаралас, арқа-батысында өзимиздиң Бабатаў көсилип жатады. Мийманлар Гиссар қорғаны бойлап саяхат даўамында тарийхшы илимпазлардың гүрриңлери тийкарында өтмиш ҳаққындағы билимлерин және де беккемлеп алды.

Усы тәризде халықаралық илимий-әмелий конференцияда қатнасқан мәмлекетимиз делегациясы туўысқан Тәжикстаннан бир дүнья, умытылмас тәсирлер менен елимизге қайтып келди.

 

Ғайрат ХОННАЗАРОВ

ӨзАның хабаршысы

  16.09.2020, 11:07  |    67 мәрте көрилди

Thanks!

Our editors are notified.