Олий Мажлис Нызамшылық палатасының гезектеги мәжилиси болып өтпекте. Мәжилисте дәслеп Өзбекстан Республикасы Президенти Администрациясының ҳуқықый статусы, тийкарғы ўазыйпалары, жумысын шөлкемлестириў тәртиби және ўәкилликлерин белгилеп беретуғын “Өзбекстан Республикасы Президенти Администрациясы ҳаққында”ғы Конституциялық нызам жойбары биринши оқыўда көрип шығылды.

– Жаңа редакциядағы Конституциямызда мәмлекетлик ҳәкимияттың шөлкемлестирилиўи, атап айтқанда, Өзбекстан Республикасы Олий Мажлиси, Өзбекстан Республикасы Президенти, Министрлер Кабинети, жергиликли мәмлекетлик ҳәкимияттың тийкарлары айрықша бапларда толық баян етилген, – деди комитет баслығы Жаҳонгир Ширинов. – Конституциямыздың ХIХ бабы Өзбекстан Республикасының Президентине бағышланған болып, онда Президент мәмлекет басшысы статусында мәмлекетлик ҳәкимият уйымларының келисилген ҳалда жумыс алып барыўын ҳәм бирге ислесиўин тәмийинлеўи, сондай-ақ, оның мәмлекетти басқарыў ҳәм раўажланыўын тәмийинлеўдеги оғада әҳмийетли ўәкилликлери беккемленген. Конституцияда белгиленген Президент ўәкилликлери оғада кең көлемли болып, олардың нәтийжели әмелге асырылыўын шөлкемлестириўшилик, ҳуқықый ҳәм аналитикалық тәмийинлеў Президент Администрациясына жүкленген.

Атап айтқанда, Тийкарғы нызамымыздың 109-статьясына муўапық Өзбекстан Республикасы Президенти өз ўәкилликлерин әмелге асырыўды шөлкемлестириўшилик, ҳуқықый, аналитикалық жақтан тәмийинлеў мақсетинде Өзбекстан Республикасы Президенти Администрациясын қәлиплестиреди ҳәм оның Баслығын тайынлайды. Президент Администрациясының ҳуқықый статусы, тийкарғы ўазыйпалары, жумысын шөлкемлестириў тәртиби ҳәм ўәкилликлери нызам менен белгиленетуғыны нәзерде тутылған.

Конституциямыз талапларынан келип шыққан ҳалда ислеп шығылған бул нызам жойбары Президент Администрациясының мәмлекетлик басқарыў системасындағы орны, ҳуқықый статусы ҳәм жумысының тийкарғы бағдарларын конституциялық нызам дәрежесинде белгилеўге қаратылған.

Жойбарда Администрация Өзбекстан Республикасы Президенти тәрепинен қәлиплестирилиўи, сондай-ақ, Администрацияға Президент тәрепинен лаўазымға тайынланатуғын ҳәм лаўазымынан азат етилетуғын Администрация Басшысы басшылық етиўи белгиленбекте.

Администрацияның статусы, жумысының тийкарғы принциплери, структуралық дүзилиси ҳәм жумысын шөлкемлестириў тәртиби, оның мәмлекетлик ҳәкимият уйымлары ҳәм шөлкемлери менен өз-ара байланыслары, Администрацияның лаўазымлы шахслары, басқарыў ҳәм хызметкер хызметкерлериниң жумысының кепилликлери анық белгилеп берилмекте, – деди Ж.Ширинов.

Атап өтилгениндей, бул нызам жойбары менен Администрацияның мәмлекетлик уйымлар ҳәм шөлкемлердиң комплаенс ҳәм коррупцияға қарсы ишки қадағалаў структуралары менен байланыслары ашып берилген.

Нызам жойбарын таярлаўда халықаралық ҳәм сырт ел тәжирийбеси үйренип шығылған. Атап айтқанда, АҚШ, Финляндия, Чехия, Словакия, Румыния, Латвия, Тайван, Қазақстан, Түркменстанда Президент администрациясы (канцеляриясы, офиси)ның ҳуқықый статусы өз алдына нызамларда белгиленген.

Бул конституциялық нызам жойбарының қабыл етилиўи Президент жумысын шөлкемлестириўшилик, ҳуқықый ҳәм аналитикалық жақтан тәмийинлеўдиң ҳуқықый механизмлерин жетилистириў, мәмлекетлик уйымлар арасындағы бирге ислесиўди беккемлеў және басқарыў процесслериниң нәтийжелилигин арттырыўға хызмет етеди.

Додалаўларда бир қатар сораўлар ортаға тасланып, тийисли жуўаплар қайтарылды. Атап айтқанда, Администрация шөлкемлердиң комплаенс ҳәм коррупцияға қарсы гүресиўде механизмлери қандай болыўы мәселеси көтерилди. Буған жуўап ретинде айрықша статьяда Администрацияның комплаенс ҳәм коррупцияға қарсы гүресиў жумысы белгилеп берилгени, Администрацияда бул бойынша айрықша структура жумыс алып баратуғыны айтып өтилди.

Додалаўлардан соң нызам жойбары депутатлар тәрепинен биринши оқыўда қабыл етилди.

Муҳтарама Комилова, ӨзА